Pierwszenstwo: 56047 KI. 59 b, 5/41 MKP F idjM, Opublikowano: 25. X. 1968 CZYTELNIA UKD Urzedu Patentowego Twórca wynalazku: inz. Jerzy Berent Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Cukrowniczego „Cukro- projekt", Warszawa (Polska) Pompa do cieczy zanieczyszczonej Przedmiotem wynalazku jest pompa do cieczy zanieczyszczonej substancjami stalymi, umozliwia¬ jaca pompowanie i równoczesne oddzielanie czy¬ stej cieczy od zawiesiny i pompowanie oddzielnie cieczy oczyszczonej i gestej zawiesiny osobnymi ru¬ rociagami do miejsc ich przeznaczenia.Znane sposoby masowego oczyszczania cieczy, a zwlaszcza wody z zawiesina mulu, piasku, drob¬ nych kamieni itp., wymagaja stosowania osadników, filtrów lub hydrocyklonów, których instalowanie jest kosztowne, urzadzenia te zajmuja duzo miejsca i wymagaja osobnych stacji pomp. Poza tym "urza- dzenia te musza byc instalowane przy zachowaniu odpowiednich spadków w przewodach i kanalach, co nie zawsze jest mozliwe do zrealizowania na terenie zakladów przemyslowych.Wynalazek usuwa koniecznosc instalowania urza¬ dzen osadnikowych, filtrujacych lub hydrocyklo¬ nów w celu oczyszczania wód przemyslowych lub innych cieczy zawierajacych osady. Pompa wedlug wynalazku spelnia bowiem równoczesnie funkcje urzadzenia oczyszczajacego, pompy do cieczy oczysz¬ czonej i pompy do cieczy zageszczonej osadami.To wielorakie dzialanie pompy wedlug wyna¬ lazku osiaga sie dzieki umieszczeniu w korpusie pompy wirujacego bebna stozkowego o specjal¬ nej konstrukcji, polaczonego z wirnikiem o dwóch komorach lopatkowych dla cieczy o róznym stopniu zanieczyszczenia.Przyklad wykonania pompy wedlug wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie pompe w przekroju po¬ dluznym, a fig. 2 — przekrój pionowy od strony ssacej. 5 Pompa wedlug wynalazku ma stozkowy korpus 9, w którym sa umieszczone elementy wirujace, a mianowicie stozkowy beben 1 i polaczony z nim wirnik 4 z dwiema komorami lopatkowymi. W beb¬ nie stozkowym 1 jest umieszczony osiowo trzon stoz- io kowy 2 o ksztalcie oplywowym, polaczony ze sciana bebna skrzydelkami 3. W przykladzie uwidocznio¬ nym na rysunku podano trzy skrzydelka 3, jednak liczba ich moze byc inna, na przyklad cztery.Skrzydelka 3 moga byc nie tylko równolegle do 15 osi bebna, jak uwidoczniono na rysunku, ale moga tez byc wygiete srubowo, zwlaszcza od strony wlotu do pompy. Wirnik 4 pokazano na rysunku przykladowo jako jeden odlew z dwiema komorami lopatkowymi, ale moze on równiez skladac sie 20 z dwóch komór wykonanych oddzielnie i skreco¬ nych srubami.Uklad wirujacy, zlozony ze stozkowego bebna 1 i wirnika 4, jest od strony tloczacej osadzony na wale 5, opartym na lozysku 6 i zakonczonym sprze- 25 glem 7 do polaczenia z nie uwidocznionym na ry¬ sunku silnikiem napedzajacym pompe. Od strony ssacej uklad wirujacy jest oparty w lozysku to¬ cznym 8, osadzonym w korpusie 9 i zabezpieczo¬ nym uszczelkami umieszczonymi w tarczy 10. 30 Przewód ssacy 14 z kryza 13 jest przymocowany 560473 56047 4 do korpusu dlawicowego 12, przysrubowanego do korpusu 9 pompy posrednio'przez tarcze 10. W kor¬ pusie dlawicowym 12 znajduje sie tuleja dlawicowa 11, uszczelniajaca za pomoca miekkiego szczeliwa wirujaca tuleje zaciskowa 15, stanowiaca równo¬ czesnie uszczelnienie labiryntowe miedzy czesciami wirujacymi i korpusem dlawicowym 12.Do regulowania przeplywu zageszczonej zawie¬ siny sluty urzadzenie dlawiace 16, a przeplyw cie¬ czy oczyszczonej w pompie reguluje sie za pomoca oirzac^eiya dlawiacego 17. Oba te urzadzenia dla¬ wiace 16 i 17, zainstalowane na odpowiednich prze¬ wodach tloczacych, moga miec postac zaworów lub zasuw, sterowanych recznie lub automatycznie, które jako takie sa znane.Dzialanie pompy wedlug wynalazku jest na¬ stepujace. Ciecz zawierajaca czesci stale, na przy¬ klad woda z zawiesina mulu, piasku lub drobnych kamieni, jest zasysana przewodem 14 i dostaje sie do bebna stozkowego 1, w którym za pomoca skrzy¬ delek 3 zostaje wprawiona w ruch wirowy. Dzieki poczatkowej sile odsrodkowej, uzyskanej na trzonie stozkowym 2, czesci stale zostaja odwirowane na wewnetrzna sciane bebna stozkowego 1, wzdluz której przesuwaja sie w kierunku rozwarcia stozka i wraz z czescia cieczy przedostaja sie do pierw¬ szej komory lopatkowej wirnika 4. W komorze tej zageszczona ciecz z osadem uzyskuje wzrasta¬ jaca sile odsrodkowa i zostaje przepompowana do rurociagu tloczacego, przez który przeplywa do miejsca przeznaczenia.Ciecz uwolniona od czesci stalych w bebnie stoz¬ kowym 1 przeplywa blizej osi stozka, przy czym dzieki rosnacemu przekrojowi bebna stozkowego 1 szybkosc przeplywu tej cieczy maleje, a tym sa¬ mym wzrasta czas odwirowania, umozliwiajac lep¬ sze odwirowanie czesci stalych. Oczyszczona ciecz przeplywa do otworu o mniejszej srednicy dru¬ giej komory lopatkowej wirnika 4, skad zostaje wpompowana do przewodu tloczacego cieczy oczy¬ szczonej i plynie nim do miejsca przeznaczenia.Przez odpowiednie ustawienie obu urzadzen dla¬ wiacych 16 i 17 reguluje sie predkosci przeplywów w bebnie stozkowym 1, a tym samym i ilosc od¬ bieranej cieczy zageszczonej i cieczy oczyszczonej.Im mniejsza jest predkosc przeplywu cieczy przez beben stozkowy 1, tym wyzszy jest stopien oczy¬ szczania cieczy. Urzadzenia dlawiace 16 i 17 nasta¬ wia sie w zaleznosci od rodzaju cieczy zanieczy¬ szczonej i zadanego stopnia jej oczyszczenia.Pompa wedlug wynalazku, opisana wyzej jako pompa jednostopniowa, moze byc tez wykonana jako dwu- lub wielostopniowa, umozliwiajaca bar¬ dziej dokladne oczyszczanie cieczy, nawet w przy¬ padku zanieczyszczen dajacych sie oddzielac z tru¬ dnoscia.W pompie dwustopniowej pierwszy beben stoz¬ kowy 1 jest polaczony z wirnikiem o jednej tylko komorze lopatkowej, a otwór wlotowy przedsta¬ wiony na fig. 1 jako wlot do drugiej* komory lo- 5 patkowej wirnika 4, jest wówczas wlotem do dru¬ giego bebna stozkowego 1 o budowie wyzej opisa¬ nej i- polaczonego z wirnikiem 4 o dwóch komo¬ rach lopatkowych, jak uwidoczniony na fig. 1.W przypadku pompy trzystopniowej uklad bebna stozkowego i wirnika z jedna komora lopatkowa powtarza sie dwukrotnie i w trzecim stopniu pom¬ pa jest wyposazona w beben stozkowy i wirnik . o dwóch komorach lopatkowych, jak uwidocznicno na fig. 1. Urzadzenia do regulowania przeplywu cieczy zageszczonej sa zainstalowane przy kazdym stopniu pompy, przy czym przewody tloczace za¬ geszczona zawiesine moga byc polaczone do wspól¬ nego kolektora tloczacego. Urzadzenie dlawiace na przewodzie cieczy oczyszczonej znajduje sie tylko za tym wirnikiem, który sklada sie z dwóch komór lopatkowych. PL