Opublikowano: 30.VIII.1968 56028 tfl. 42 1,4/15 MKP G01n2lfeo Wspóltwórcy wynalazku: Henryk Andrzejczak, Antoni Samek, mgr inz.- Janusz Polski Wlasciciel patentu: Zaklady Chemiczne „Oswiecim", Oswiecim (Polska) Sposób ciaglego pomiaru zapylenia gazu oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru za¬ pylenia metoda ciagla za pomoca elektrostatyczne¬ go miernika zapylenia, który mierzy srednia wiel¬ kosc ladunków elektrostatycznych unoszonych przez pyl. Sposób wedlug wynalazku moze miec zastosowanie w pomiarach dynamicznych zapyle¬ nia, w których czastki pylu zdolne sa do unoszenia ladunku elektrostatycznego.Znane sposoby pomiaru zapylenia polegaja na stosowaniu metod wagowych lub ukladów fotoele- ktrycznych.Pomiar periodyczny wagowy, polega na osadze¬ niu pylu na saczku pomiarowym przy jednoczes¬ nym pomiarze ilosci przeplywajacego powietrza przez ten saczek. Pomiar wykonuje sie w ten spo¬ sób, ze do przewodu (rurociagu, komina) wprowa¬ dza isie saczek zbierajacy pyl. Przez saczek ten za¬ sysa sie pewna ilosc zapylonego gazu, mierzona przez licznik gazowy. Róznica wagi saczka przed i po pomiarze daje ilosc calkowita pylu osadzona na saczku. Przez podzielenie tej wartosci przez ilosc m3 zassanego gazu otrzymuje sie ilosc mie¬ rzonego pylu w m3. Wada tego pomiaru jest perio- dycznosc oraz pracochlonnosc, co nie pozwala na natychmiastowa ocene ilosci pylu unoszonego przez gaz oraz szybkie przeciwdzialanie.Inna znana metoda pomiaru zapylenia polega na zastosowaniu ukladu fotoelektrycznego o dzialaniu ciaglym. Pomiar polega na zmianie natezenia swia¬ tla padajacego na fotokomórke. W przewodzie, w 10 15 20 25 2 którym plynie zapylony gaz, umieszczone sa na¬ przeciw sobie dwa otwory przysloniete plytkami szklanymi. Po jednej stronie przewodu w otworze umieszczona jest zarówka zasilana napieciem sta¬ bilizowanym, w drugim zas otworze umieszczona jest fotokomórka. Jezeli przez przewód plynie czysty gaz, wtedy na fotoelement pada maksimum natezenia swiatla wysylanego przez zarówke i w obwodzie poplynie maksimum pradu. Jezeli w przewodzie poplynie gaz z pylem, wtedy czesc pro¬ mieni swietlnych wysylanych przez zarówke zosta¬ je pochlonieta, odbita lub rozproszona i na foto¬ element pada zmniejszone natezenie swiatla, w wyniku czego poplynie w obwodzie mniejszy prad.Prad plynacy w obwodzie jest wzmacniany i prze¬ kazywany na odpowiednio wycechowany miernik rejestrujacy.Niedogodnosci wystepujace przy stosowaniu ukladów fotoelektrycznych to: zanieczyszczanie sie wzierników (plytek szklanych) unoszonych pylem, wplyw wahan temperatury na fotoelementy, szyb¬ kie zuzywanie sie fotoelementów w instalacjach narazonych na drgania mechaniczne. Wszystkie te czynniki wplywaja niekorzystnie na dokladnosc pomiarów.Wady powyzszych pomiarów eliminuje skutecz¬ nie sposób* wedlug wynalazku, polegajacy na tym, ze w przestrzeni, przez która plynie gaz umieszcza sie sonde w celu zbierania ladunków elektrosta¬ tycznych unoszonych przez czastki pylu zawarte 5602856028 w gazie, a o stopniu zapylenia wnioskuje sie na podstawie potencjalu sondy. Pomiar jest przepro¬ wadzany w sposób ciagly i umozliwia rejestrowa¬ nie wielkosci zapylenia z duza dokladnoscia.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku stanowi elektrostatyczny miernik zapyle¬ nia skladajacy sie z elektronicznego wzmacniacza pradu stalego i sondy zbierajacej ladunki elektro¬ statyczne.Zasada, na której opiera sie dzialanie miernika ^' tept nastepujace. Sonda umieszczona w osrodku, j + $r$ez który przeplywa gaz z unoszonym pylem, ' odbiera ladunki elektrostatyczne unoszone przez poszczególne jpylkrliprzekazuje je za pomoca kabla ^otieeHtiytznege do'znanego wzmacniacza elektro¬ nicznego, który mieczy i rejestruje srednia wartosc napiecia powstajacego na wejsciowym obwodzie oportf^o^ójeyii^^wy111- Zasala-dziahtrte^miernika zapylenia przedsta¬ wiona jest na rysunku.W przewodzie (1), przez który przeplywa zapylo¬ ny gaz, umieszczona jest sonda (2) wykonana z materialu przewodzacego prad elektryczny zbiera¬ jaca ladunki elektrostatyczne z pylków, które o nia uderzaja. Sonda oddzielona jest od przewodu izolatorem (3). Potencjal sondy przekazywany jest za pomoca kabla koncentrycznego .(4) do znanego wzmacniacza elektronicznego (5), który steruje mierniki magneto-elektryczne: miernik wskazuja¬ cy (6) i miernik rejestrujacy (7).Ksztalt sondy oraz jej powierzchnie ustala sie doswiadczalnie w zaleznosci od rodzaju i wielkosci czastek pylu i zwiazanej z tym wielkosci ladunku elektrostatycznego unoszonego przez poszczególne pylki, od szybkosci przeplywu zapylonego gazu oraz sredniej ilosci pylu niesionego przez gaz, co wplywa na sredni ladunek elektrostatyczny zbie¬ rany przez elektrode.W celu uzyskania powtarzalnych wyników po¬ miaru,- nalezy kazdorazowo wzorcowac urzadzenie dla okreslonego pylu, utrzymywac mozliwie staly przeplyw gazu z unoszonym pylem, nie dopuszczac do zawilgocenia elektrody (pomiar nalezy prowa¬ dzic powyzej temperatury punktu rosy), zapewnic dobra izolacje elektryczna elektrodzie oraz prze¬ wodowi odprowadzajacemu ladunki elektrostatycz¬ ne, zastosowac przewody ekranowe.Sposób ciaglego pomiaru zapylenia wedlug wy- 5 nalazku moze byc zastosowany do mierzenia strat kominowych polichlorku winylu powstajacych w procesie suszenia jego lateksu. Ze wzgledu na wy¬ soka cene polichlorku winylu oraz duze przeplywy powietrza suszacego podawanego do suszarki roz- 10 pylowej konieczny jest dokladny i ciagly pomiar ilosci pylu tego tworzywa unoszonego z powietrzem suszacym. Pozwala to na natychmiastowe przeciw¬ dzialanie stratom przez kontrole filtrów rekawo- wych.W konkretnym wypadku mierzenie strat poli¬ chlorku winylu w procesie suszenia jego lateksu zastosowano sonde pomiarowa wykonana ze stali kwasoodpornej. Powierzchnia sondy (elektrody) jest polerowana. Elektroda umieszczona jest w przewodzie kominowym odprowadzajacym zapy¬ lone powietrze do atmosfery. Przeplyw powietrza jest rzedu 50000 m3/h. Ilosc unoszonego pylu jest uzalezniona od prawidlowej pracy filtra rekawo- wego i Waha sie w granicach od 30 mg/m3 w wy¬ padku dobrej pracy filtra do 1000 mg/m3 w wy¬ padku zerwania jednego z rekawów wzglednie ich uszkodzenia. Miernik zostal wywzorcowany za po¬ moca porównawczych analiz wagowych. 20 25 30 35 rio PL