Pierwszenstwo: 22.11.1965 Czechoslowacja Opublikowano: 16.IX.1968 56020 KI. 63 c, 38/01 MKP B UKD Twórca wynalazku: inz. Zdzislaw Mendza Wlasciciel patentu: Polsko-Czechoslowacki Osrodek Badawczo-Rozwojo¬ wy Ciagników, Brno (Czechoslowacja) Amortyzowana os przednia z blokowaniem do pojazdów mecha¬ nicznych, zwlaszcza ciagników Przedmiotem wynalazku jest amortyzowana os przednia z blokowaniem do pojazdów mechanicz¬ nych, zwlaszcza ciagników, w której elementami amortyzujacymi sa conajmniej podwójne wspól- srodkowe sprezyny z tlumieniem i mozliwoscia ich blokowania, a do ograniczenia wychylenia kól kie¬ rowanych wykorzystano dzwignie zwrotnicy.Zastosowanie blokowania elementów amortyzuja¬ cych ma szczególne znaczenie przy pracy pojazdem z urzadzeniami zabudowanymi z przodu jak lado¬ wacz czolowy, podnosnik lub spychacz i temu po¬ dobne.W znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych osi przednich amortyzowanych za pomoca resorów piórowych nie istniala mozliwosc blokowania ich.W tych wypadkach w celu dostosowania pojazdu do wymienionych prac kierowca byl zmuszony do pracochlonnej wymiany osi na nieresorowana.Przy osiach przednich amortyzowanych za pomo¬ ca sprezyn srubowych w zwrotnicach, istnieja roz¬ wiazania blokowania tych sprezyn oparte na innej zasadzie, mianowicie wylacza sie dzialanie sprezyny przez przekrecenie nakretki z wycieciami umiesz¬ czonej centralnie. Dla uzyskania zblokowania ko¬ nieczne jest tu podniesienie przodu ciagnika, a blo¬ kowanie nalezy dokonac za pomoca specjalnego sprzegielka z wycieciem stozkowym i klinem do¬ ciskanym sruba promieniowo. W tym wypadku zblokowanie wymaga przypadkowego trafienia kli¬ nem w wyciecia sprzegielka a ponadto klin musi 15 20 przeniesc pelne obciazenie kola, co w wyniku zwieksza gabaryty zwrotnicy.Znane konstrukcje osi przednich charakteryzuja sie ponadto tym, ze stosowanie resoru piórowego zabiera duzo miejsca pod belka osi lub nad nia, natomiast zastosowanie pojedynczych sprezyn sru¬ bowych rozbudowuje zwrotnice osi w kierunku pio¬ nowym dla zapewnienia odpowiedniego skoku spre¬ zyny.W znanych konstrukcjach amortyzowanych osi przednich z blokowaniem nie istniala mozliwosc tlumienia drgan.Równiez w znanych konstrukcjach osi przednich amortyzowanych ograniczenie wychylen kól realizo¬ wane jest zwykle w górnej czesci zwrotnicy, co zwieksza wysokosc tej zwrotnicy uwzgledniajac przy tym maksymalne skoki sprezyny.Wszystkie te niewygody usuwa rozwiazanie kon¬ strukcyjne osi przedniej wedlug wynalazku, w któ¬ rej przez zastosowanie blokowania elementów amortyzujacych za pomoca pierscienia oporowego i srub blokujacych, wyeliminowano w latwy spo¬ sób koniecznosc wymiany zespolu osi resorowanej na sztywna lub tez uciazliwe blokowanie wspom¬ nianych rozwiazan ze sprezynami srubowymi. Po¬ nadto przez zastosowanie podwójnych sprezyn wspólsrodkowych zmniejszono wymiary zwrotnic osi i zapewniono lagodniejsza charakterystyke ugi¬ nania, a przez wykorzystanie dzwigni zwrotnic do ograniczenia maksymalnych skretów kól i umiesz- 56 02056 020 czenie ich w dolnej czesci zwrotnic w duzym stop¬ niu uproszczono konstrukcje.Tlumienie drgan moze byc rozwiazane przy tym amortyzowaniu w trzech alternatywach: — przez tarcie w tulejkach, to jest bez uszczelnia¬ czy pierscieniowych jako rozwiazanie typowe. — przez czesciowe sprezanie powietrza bedacego w przestrzeni zamknietej pierscieniami. Pierscien oporowy przesuwajac sie wahadlowo przetlacza powietrze z przestrzeni pod pierscieniem do przestrzeni nad pierscieniem i odwrotnie przez szczeline^powodujac tym tlumienie drgan. — przez napelnienie olejem przestrzeni wymienio¬ nych wyzej. Pierscien oporowy przesuwajac sie wahadlowo bedzie przetlaczal olej z przestrzeni pod pierscieniem do przestrzeni nad pierscieniem i odwrotnie, powodujac tym tlumienie drgan.W celu lepszego uszczelnienia przestrzeni olejo¬ wej nalezy uszczelki pierscieniowe zastapic usz¬ czelkami kolnierzowymi i uszczelnic sruby blo kujace.Przyklad wykonania wynalazku pokazano na za¬ laczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia fragment osi przedniej w przekroju, fig. 2 — prze¬ krój wzdluz linii A—A na fig. 3, a fig. 3 — widok fragmentu osi przedniej wzdluz strzalki B.Os pojazdu 1 zakonczona jest na swych koncach obsadami zwrotnic 2. W kazdej z obsad umiesz¬ czone sa odpowiednio dobrane podwójne sprezyny srubowe 3a i Sb, opierajace sie w górnej czesci o plaszczyzne obsady zwrotnicy 2, a w dolnej czesci o pierscien oporowy 4 opierajacy sie na sworzniu zwrotnicy 6 za posrednictwem lozyska oporowego 5.Sworzen zwrotnicy 6 jest ulozyskowany w obsa¬ dzie zwrotnicy 2 przy pomocy lozysk slizgowych samosmarowych 7a i 7b. Do tego sworznia zamoco¬ wany jest czop kola przedniego 16.Do wylaczenia dzialania amortyzacyjnego sprezyn 3a i 3b to jest do ich zblokowania sluza dwie sruby 10 zabezpieczane nakretkami 9. W celu zblokowania tych sprezyn wystarczy chwilowo dociazyc os po¬ jazdu 1 az do oparcia sie pierscienia oporowego 4 o kolnierz oporowy 14 i w tym polozeniu zostaja wkrecone sruby blokujace 10 az do oporu i zabez- 5 pieczone nakretka 9. Do ograniczenia bocznych wy¬ chylen kól wykorzystano zebro nosne 11 dzwigni zwrotnicy 12, oraz dwa zderzaki 13 umieszczone na obsadzie zwrotnicy 2.Amortyzowana lub sztywna os przednia wedlug io wynalazku jest prostej konstrukcji, latwa w obslu¬ dze przy zblokowaniu i nie wymaga specjalnej kon¬ serwacji w czasie pracy. 15 PL