PL55974B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 10,IX. 1968 55974 KI. 12 o, 1/04 MKP C 07 c ?M UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Ryszard Dettloff, mgr inz. Leslaw Pelc Wlasciciel patentu: Instytut Technologii Nafty, Kraków (Polska) Sposób wyodrebniania z destylatów ropy naftowej wrzacych w temperaturze 60—90°C cykloheksanu, n-heksanu, frakcji izoheksanowej i izoheptanowej Przedmiotem wynalazku jest sposób wyodreb¬ niania z destylatów ropy naftowej wrzacych w gra¬ nicach 60—90°C cyklloheksanu, n-hekslanu, frak¬ cji izoheksanowej i izoheptanowej przy zastoso¬ waniu procesów destylacyjnych i izomeryzacji.Dotychczas w celu wyodrebnienia cykloheksanu poddawanie cala frakcje destylatów naftowych wrzacych w temperaturze 60—90°C izomeryzacji wobec ALCI3, a nastepnie produkt rozdestylo- wywainO. Po oddzieleniu cykloheksanu * otrzymy¬ wano przedgon zawierajacy: n-heksan, izoheksamy, izo-heptany, benzen ii nJieprzereagowiany metylo- cyklopentan.Przedgon nie przedstawial wiekszej wartosci, niie nadawal sde do uzycia jako rozpuszczalnik w prze¬ mysle spozywczym, ze wzgledu na obecnosc ben¬ zenu i wyzej wrzacych parafin, a z drugiej strony nie posiadal wysokiej liczby loktanowej i nie po¬ prawial wlasciwosci paliw w zwiazku z zawar¬ toscia n-heksanu.Rozdzielanie skladników przedgonu metoda su- perfrakcjonowania nie bylo prowadzone, gdyz po¬ stepowanie takie wymagaloby urzadzen o spraw¬ nosci przekraczajacej praktycznie stosowane. Na¬ lezy tu zaznaczyc, ze izomeryzacja jest procesem stosunkowo kosztownym i stosowanie jej do sze¬ rokiej frakcji, w której tylko jeden skladnik ulega przegrupowaniu, jest nieekonomiczne. Metoda taki* moze byc oplacalna tylko w przypadku dyspono- wamia desitylatem z takiego gatunku ropy nafteno- 2 wej, której frakcja wrzaca w temperaturze 60 —90°C zawiera co najmnttej 60% wagowych cyklo¬ heksanu i metylocyklopentanu.Stwierdzono, ze równiez z frakcji ropy naftowej 5 (wrzacej w temperaturze 60—90°) ubogiej w zwia¬ zki maftenowe mozna w sposób prosty i ekonomicz¬ ny uzyskac cykloheksan, jezeli proces izomery¬ zacji metylocyklopentanu do cykloheksanu prze¬ prowadzi sie na waskiiej frakcji metyHocykkpen- 10 tanoiwej, uwolnionej uprzednio od pozostalych we* glowodarów.W sposobie wedlug wynalazku stosuje sie znane metody rozdzialu weglowodorów oparte na takich procesach jak frakcjonowana destylacja i desty- 15 lacja ekstrakcyjna, przy czym przez dobranie od¬ powiedniej kolejnosci postepowania jak tez okre¬ slonych parametrów przy rozdziale weglowodorów uzyskuje sie okolo 30% (w przeliczeniu na suro¬ wiec) cykloheksanu o czystosci powzej 90° siano- 2) wiacego surowiec do produkcji kwasu addypd- nowego, okolo 15% n-heksanu, który znajduje za¬ stosowanie jako rozpuszczalnik w przemysle spo¬ zywczym oraz okolo 45% mieszaniny izOheksotnów i izoheptanów oraz okolo 10% benzenu. Mieszanina 25 izohekranów i izohektanów z benzenem n*oze byC uzyta jako dodatek zwiekszajacy Liczbe oktanowa paliw plynnych, wzglednie bez zmieszania z ben¬ zenem jako rozpuszczalnik.W sposobie wedlug wynalazku mozna stosowac 30 ;ako surowiec wyjsciowy frakcje destylatu na- 55 97455 974 3 ftowego o temperaturze wrzenia 60—90°, o zawar¬ tosci* od dlug wynalazku surowiec ogrzany do temperatury 70 71° poddaje sie poci cisnieniem atmosferycz¬ nym destylacji w temperaturze 60—76°, odbiera u góry kolumny destylacyjnej w temperaturze 60—61°C przedgion w postaci frakcji izoheksario- wej, a u dolu kolumny w temperaturze 76° pozo¬ stalosc. Pozostalosc te rozdestylowuje sie nastepnie w temperaturze 70—98° i. odbiera u góry kolumny w temperaturze 70oJratócje metylocyklopentanowa, a u dolu kolumny w temperaturze 95—98° pozo¬ stalosc cykloneksanowa.J Bo rozdestylowaniu tej pozostalosci odbiera w temperaturze 79,5° frakcje cykloheksanowa a w temperaturze 103—104° po¬ zostalosc stanowiaca frakcje izoheptanowa, przy czym frakcje metyloicyklopentanowa otrzymana w drugim etapie destylacji poddaje sie dwustopnio¬ wej destylacji ekstrakcyjnej w obecnosci furfurolu lub aniliny jako rozpuszczalnika.W pierwszym stopniu destylacje ekstrakcyjna prowadzi sie w temperaitufze 65—175° i jako lzejsza frakcje odprowadza sie w temperaturze 65c frakcje n-heksiaimowa, a frakcje .ciezsza od¬ prowadzona w temperaturze 173'—175°C po odpe¬ dzeniu rozpuszczalnika ponownie poddaje sie de¬ stylacji ekstrakcyjnej w temperaturze 70—177°.Odprowadzona w temperaturze 70° lzejsza frak¬ cje inafteniowa zawierajaca glównie metylocykio - pentan poddaje stie w znanych wiarunikach izo¬ meryzacji do cykloheksanu, produkt izomeryza¬ cji rozdestylowuje sie, odbierajac w temperaturze 80° frakcje cykloheksanu, a odpedzona w tem¬ peraturze 71° lzejsza frakcje nliezifcoimeryzowanego metylocyklopenrbanu czesciowo zawraca do procesu izomeryzacji, a czesciowo do procesu destylacji ekstrakcyjnej.Sposób wedlug wynalazku objasnia blizej po¬ nizszy przyklad, w którym obróbke weglowodorów przeprowadzono w urzadzeniu przedstawionym schematycznie na zalaczonym' rysunku.Przyklad. 500 kg frakcji benzynowej z ropy karpackiej o temperaturze wrzenia 68—88°C i o skladzie: 2-metylopentan — 4,4% wagowych 3-metylopenfan — 5,8% n-heksan — 19,1% 2.2 i 2,4-dwumetylopentan — 2,5% metylocyklopentan — 22,1% 2.3 i 3,3-dwumetylopentan — 2,6% cykloheksan dwumetylocyklopentany metylocykloheksan benzen — 30,8% — 4,4% — 0,8% — 7,5% razem 100,0% wagowych po podgrzaniu do 70—71° wprowadzano prze¬ wodem A do kolumny 1 (o sprawnosci 30 p.t.) i pod¬ dano destylacji pod cisnieniiem atmosferycznym odbierajac przewodem B (przy utrzymywaniu stop¬ nia deflegmacji Rx = 20 : 1), w temperaturze 60 — 61° 75 kg destylatu zawierajacego : 70% izohek- sanów, 24% n-heksanu, 2,5% metylocyklopentanu i 3,5% benzenu. Pozostalosc odbierana w tempe¬ raturze 76° w ilosci 405 kg zawierala : 16,5% 10 15 25 30 45 50 60 65 n-heksanu, 0,8% izoheksanu, 25% metylccykloipen- tanu i 38% cykloheksanu.Pozostalosc te po podgrzaniu do 76—78° nozde- stylowano w kolumnie 2 (o sprawnosci 40 p.t.) odbierajac ze szczytu w temperaturze 70° (Rx = 55:lj 235 kg frakcji metylocyklopentainowej zawierajacej 47% heksanów, 37% metylocyklopen¬ tanu, 11% benzenu i 5% cykloheksanu.Odbierana w temperaturze 95—98°C pozostalosc z tej kolumny w ilosci % 160 kg zawierajaca 0,8% metylocyklopenitanu, 1,4% izoheptanów, 63% cyklo¬ heksanu i 34,8% wyzej wrzacych izoheptanów pa¬ rafinowych i nafterJowych skierowano do kolumny 3 (o sprawnosci 40 pt) odbierajac przewodem C w temperaturze 79,5°C (Rx =40—50 : 1) frakcje cykio- heksanowa o zawartosci cykloheksanu 92—94%.Uzyskano 105 kg frakcji cykloheksanów©j i 46 kg odprowadzonej przewodem D pozostalosci izohep- tanowej o wysokiej liczbie oktanowej. Frakcje metylocyklopenifcaniowa odebrana u góry kolumny 2 poddano w temperaturze 65—175°C destylacji ek¬ strakcyjnej w kolumnie 4 (o sprawnosci 50 p.t.) stosujac jako rozpuszczalnik aniline ogrzana do 75—77°C. Stosunek rozpuszczalnika do zawraca¬ nego refluksu wynosil 1,5:1, (Rx = 20—25 : 1). — Odebrano w temperaturze 65°C -ze szczytu kolum¬ ny 4 przewodem E frakcje n-heksanowa w ilosci 93 kg zawierajaca 85 % n-heksanu, 14,5% izohek- sanow i 0,5% metylocyklopentanu. Odpedzona od rozpuszczalnika na kolumnie 5 frakcje cykliczna w ilosci 138 kg zawierajaca 7,7% n-heksanu, 61% rnetylocyklopentanu, 8% cykloheksanu, 22% ben¬ zenu i 1,3% lzejszych izoheptanów poddano po¬ nownie destylacji ekstrakcyjnej w temperaturze 70—177° w kolumnie 6 przy stosunku aniliny do weglowodorów 1:1 i Rx= 15:l (temperatura do¬ prowadzonej aniliny wynosila 87—89°C). Odebrany, w temperaturze 70°C ze szczytu kolumny 6 de¬ stylat naftenowy zawieral 13% n-heksanu, 77% me¬ tylocyiklopentanu, 7% cykloheksaniu i 3% izohepta¬ nów lzejszych. Pozostalosc odebrana u dolu ko¬ lumny 6 w temperaturze 175—177° skierowano do kolumny odpedowej 7, z której przewódem F od¬ prowadzono frakcje aromatyczna, zawierajaca 90 —95% benzenu i reszte cykloheksanu i metylo¬ cyklopentanu. Destylat naftenowy otrzymany w ilosci 106 kg po przeprowadzeniu izomeryzacji w urzadzeniu 8 irozdestylowano w kolumnie 9 (o sprawnosci 40 p.t. Rx= 30:l) odbierajac u dolu kolumny przewodem Cr w temperaturze 80°C, 93 kg cykloheksanu o czystosci 90—95%, a ze szczytu kolumny w temperaturze 71° frakcje surowego metylocyklopentanu zawierajaca do 40% n-heksan u.Polowe tej frakcji recyrkulowano do izomeryzacji a polowe do kolumny 4. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób wyodrebniania z destylatów ropy na¬ ftowej wrzacych w temperaturze 60—90°C cyklo¬ heksanu, n-heksanu, frakcji izoheksianlowej i izo- heptanowej przy zastosowaniu procesów destyla¬ cyjnych i izomeryzacji znamienny tym, ze suro¬ wiec ogrzany do temperatury 70—71° poddaje sie pod cisnieniem atmosferycznym destylacji w tern-5 55 974 6 peraturze 60—76°, odbiera u góry kolumny de¬ stylacyjnej w temperaturze 60—61°C przedgon w postaci frakcji izoheksaniowej, a u diolu kolumny w temperaturze 76° pozostalosc, która nastepnie rozdestylowuje sie w temperaturze 70—98° i od¬ biera u góry. kolumny w temperaturze 70° frakcje Tnetylocyklopentanowa, a u dolu kolumny w tem¬ peraturze 95—98° pozostalosc cykloheksaniowa, z której po ponownym rozdesitylowlaniu odbiera siie w temperaturze 79,5° frakcje cykloheksanu, a w temperaturze 103—104° pozostalosc stanowiaca frakcje izoheptanowa, przy czym frakcje metylo- cyklopentanowa otrzymana w drugim etapie desty¬ lacji poddaje sie dwustopniowej destylacji ek¬ strakcyjnej w obecnosci furfurolu lub aniliny jako rozpuszczalnika, przy czym w pierwszym stopniu. 15 destylacje ekstrakcyjna prowadzi sie w tempera¬ turze 6f5—175° i jako lzejsza frakcje odprowadza sie w temperaturze 65° frakcje n-heksanowa, a frakcje ciezsza odprowadzona w temperaturze 173—175°C po odpedzeniu rozpuszczaltnlika ponow¬ nie poddaje sie destylacji ekstrakcyjnej w tem¬ peraturze 70—177°C, po czym odprowadzona w temperaturze 70° lzejsza frakcje nafteniowa za¬ wierajaca glównie metylocyklopentan poddaje sie w znfanych warunlkach izomeryzacji do cyklohek¬ sanu, a nastepnie destyluje i odbiera w tempe¬ raturze 80° frakcje cykloheksanu, zas odpedzona w temperaturze 71° lzejsza frakcje metyliocyklo- pentanu czesciowo zawraca do procesu izomery¬ zacji a czesciowo do procesu destylacji ekstrak¬ cyjnej . x -?/• * T. PL