Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób montazu rurociagu cieplnego polegajacy na ogrze- niu go do temperatury majacej wartosc srednia miedzy maksymalna temperatura jego pracy, a mi¬ nimalna temperatura otoczenia i zakotwieniu go w stanie podgrzanym w stalych blokach oporo¬ wych oraz bezkompensacyjny rurociag cieplny wy¬ konany tym sposobem.Rurociag cieplny podlega w czasie pracy wydlu¬ zeniom, które sa w przyblizeniu proporcjonalne do róznicy miedzy temperatura jego pracy i tempe¬ ratura otoczenia, przy czym w celu wyeliminowa¬ nia odksztalcen (zwlaszcza wyboczen) zwiazanych z przyrostem dlugosci stosuje sie róznego rodzaju kompensatory przejmujace wydluzenie i umozli¬ wiajace osiowy przesuw polaczonych z nimi czesci rurociagu.Znane sa równiez rurociagi bezkompensacyjne ale stosuje sie je jedynie w takich instalacjach wodnych, w których róznica miedzy temperatura rurociagu i temperatura otoczenia nie przekracza kilkudziesieciu stopni, rurociag jest krótki i jest ulozony swobodnie lub prowadzony osiowo w sposób umozliwiajacy jego wydluzenia. W przypadku wyz¬ szych temperatur przewodzonego czynnika, tego rodzaju konstrukcje sieci cieplnych nie moga byc stosowane, gdyz niekompensowane wydluzenia po¬ woduja odksztalcenie a nawet zniszczenie ruro¬ ciagu.Stosowanie wszelkich kompensatorów polaczone 10 20 25 30 2 jest z duzymi klopotami dla eksploatatora rurocia¬ gów cieplnych nie mówiac juz o dodatkowych opo¬ rach hydraulicznych, które stwarzaja kompensato¬ ry. Wada kompensatorów osiowych jest wysoki koszt ich wykonania, mozliwosc przecieków oraz koniecznosc konserwacji i napraw, a zwlaszcza ko¬ niecznosc ciaglej obserwacji regulacji oraz wymia¬ ny uszczelek, co w warunkach podziemnej sieci cieplnej jest uciazliwe. W przypadku stosowania kompensatorów ksztaltowych (na przyklad liro¬ wych) rurociag zajmuje duza przestrzen, co moze stanowic znaczne utrudnienie szczególnie w przy¬ padku prowadzenia go w terenie gesto uzbrojo¬ nym.Powyzszych wad, niedogodnosci i ograniczen nie maja rurociagi cieplne wykonane sposobem we¬ dlug wynalazku, którego, istota polega na podgrza¬ niu rurociagu do temperatury stanowiacej w przy¬ blizeniu wartosc srednia jego temperatury maksy¬ malnej (w czasie pracy) i minimalnej temperatury otoczenia oraz sztywnym zamocowaniu (zakotwie¬ niu) go w stanie podgrzanym w stalych blokach oporowych zwiazanych z fundamentem obudowy.Wskutek tego po oziebieniu rurociagu do tempe¬ ratury otoczenia wystepuja w nim naprezenia roz¬ ciagajace, zas w czasie pracy — naprezenia sciska¬ jace, jednak o wartosci o polowe mniejszej w sto¬ sunku do naprezen, które wystapilyby w przypadku gdyby rurociag byl montowany w temperaturze otoczenia. 5587555875 4 Ponadto nieoczekiwanie okazalo sie, ze wystepu¬ jace w czasie pracy rurociagu naprezenia sciska¬ jace sumuja sie z naprezeniami bedacymi wyni¬ kiem oddzialywania cisnienia przewodzonego czyn¬ nika. Nalezy przy tym zaznaczyc, ze rozklad na¬ prezen w przekroju poprzecznym rurociagu wypo¬ sazonego w kompensatory moze sie niekorzystnie zmienic w przypadku wyboczenia, co w przypadku rurociagu montowanego sposobem wedlug wyna¬ lazku nie jest mozliwe ze wzgledu na usztywnie¬ nie jego konstrukcji przez stale bloki oporowe, la¬ wy i podpory.Rurociag cieplny wykonany sposobem wedlug wynalazku sklada sie z elementów rur, osadzonych sztywno miedzy stalymi blokami oporowymi, zwia¬ zanymi z fundamentem oraz podpartych i pola¬ czonych ze sztywnymi podporami, przy czym jest on calkowicie pozbawiony kompensatorów. Wsku¬ tek tego zarówno wykonanie jak i eksploatacja ta¬ kiego rurociagu cieplnego jest znacznie tansza i mniej klopotliwa w porównaniu z rurociagami cieplnymi z kompensatorami.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia montowany rurociag cieplny bezkompensacyjny w widoku z boku z uwidocznionym przekrojem podluznym obudowy i bloków oporowych, fig. 2 — sposób za¬ kotwienia rurociagu w bloku — w przekroju po¬ przecznym wzdluz linii BB na fig. 3, fig. 3 — ru¬ rociag w przekroju poprzecznym wzdluz linii AA na fig. 1, fig. 4 — odmiane rurociagu umieszczo¬ nego w wykopie z izolacja zasypowa w przekroju podluznym i fig. 5 — ten sam rurociag w prze¬ kroju wzdluz linii CC na fig. 4.Istota wynalazku polega na montazu w stanie podgrzanym rurociagu cieplnego tworzacego bez- kompensacyjna siec ogólna, a nastepnie zakotwie¬ niu go w stalych blokach oporowych oraz ewen¬ tualnie dodatkowych podporach, dzieki czemu uzyskuje sie przesuniecie punktu zerowego napre¬ zen wystepujacych w rurociagu tak, ze po jego oziebieniu do temperatury otoczenia wystepuja w nim naprezenia rozrywajace, zas w czasie pra¬ cy — naprezenia sciskajace. Wielkosc tych napre¬ zen nie przekracza jednak polowy tej wartosci, które, odpowiadalyby naprezeniom wystepujacym w rurociagu montowanym w temperaturze otocze¬ nia. Badania wykazaly, ze najkorzystniejsze wa¬ runki pracy rurociagu uzyskuje sie w tym przy¬ padku gdy, montaz jego przeprowadza sie w tem¬ peraturze stanowiacej w przyblizeniu wartosc sred¬ nia maksymalnej temperatury jego pracy i mini¬ malnej temperatury otoczenia. Wskutek tego w przypadku pracy rurociagu w temperaturze ma¬ ksymalnej lub oziebienia go do minimalnej tem¬ peratury otoczenia moga w nim wystapic napre¬ zenia róznych znaków, lecz o wielkosciach o po¬ lowe mniejszych od wartosci naprezen, które wy¬ stapilyby w przypadku, gdyby rurociag byl mon¬ towany w temperaturze otoczenia. W trakcie nor¬ malnej pracy rurociagu, którego przecietna tem¬ peratura jest nizsza od maksymalnej, wystepuja naprezenia sciskajace, które sa odpowiednio nizsze od zalozonej wartosci maksymalnej.Ponadto okazalo sie, jak juz wspomniano, ze wy¬ stepujace w rurociagu naprezenia sciskajace, które sa wynikiem jego ogrzania do temperatury pracy sumuja sie z naprezeniami powstajacymi wskutek oddzialywania cisnienia czynnika przewodzonego 5 przez rurociag w ten sposób, ze obnizaja powstaja¬ ce naprezenia sumaryczne. Warunkiem takiego wzajemnego oddzialywania naprezen skladowych jest zachowanie calkowitej sztywnosci rurociagu wzdluz jego osi, zwlaszcza zas wyeliminowanie mo¬ zliwosci wyboczen, w tym celu rurociag jest wy¬ posazony korzystnie w dodatkowe usztywnienia poprzeczne w postaci stalych podpór, do których jest on nieruchomo przytwierdzony.Sposób montazu rurociagu cieplnego wedlug wy¬ nalazku opisano ponizej.Rurociag 1 umieszcza sie w otworach 2 stalych oporowych bloków 3 zwiazanych z podlozem 4 i fundamentem 9, obudowy 10 nastepnie ogrzewa sie go do temperatury majacej w przyblizeniu wartosc srednia maksymalnej temperatury pracy rurociagu i minimalnej temperatury otoczenia.Ogrzewanie mozna uzyskac na przyklad przez przewodzenie przez rurociag pary lub goracego po¬ wietrza o odpowiedniej temperaturze. Nastepnie ogrzany rurociag przytwierdza sie do oporowych bloków 3 przyspawajac na jego obwodzie nasunie¬ te uprzednio oporowe plyty 5 opierajace sie o po¬ wierzchnie czolowych bloków 3. W celu usztywnie¬ nia tego polaczenia stosuje sie korzystnie zebra 6 przyspawane do rurociagu 1 i oporowych plyt 5.Odcinek rurociagu 1 zamocowany miedzy dwoma sasiednimi blokami 3 po oziebieniu do temperatu¬ ry otoczenia znajduje sie w stanie naprezonym, przy czym powstaja w nim naprezenia rozrywaja¬ ce, zas w czasie jego pracy w temperaturze wyz¬ szej od temperatury montazu wystepuja w nim naprezenia sciskajace, które jednak po zsumowa¬ niu z naprezeniami pochodzacymi od cisnienia czynnika przewodzonego przez rurociag powoduja ze wzgledu na ich rózny znak odpowiednie zmniej¬ szenie naprezen sumarycznych.W celu zwiekszenia sztywnosci osiowej rurociagu w obszarze miedzy lawami, zwlaszcza zas wyeli¬ minowania mozliwosci jego wyboczenia, przy¬ twierdza sie do niego na przyklad przez przyspa- wanie dodatkowe stale podpory 7 zakotwione w lawach 8 fundamentu 9. Dla dodatkowego usz¬ tywnienia konstrukcji sieci dwuprzewodowej laczy sie dana pare rurociagów (1) poprzecznymi laczni¬ kami usztywniajacymi tworzac uklad o schemacie drabinki bardzo sztywnej i odpornej na wybocze¬ nia.Rurociag montowany sposobem wedlug wynalaz¬ ku jest korzystnie prowadzony na przyklad w ka¬ nalach, które maja znana konstrukcje i skladaja sie z fundamentu 9 oraz obudowy 10.Odmiana rurociagu wedlug wynalazku przedsta¬ wiona na fig. 4 i '5, umieszczona jest w wykopie wypelnionym izolacja zasypowa 11, na przyklad bitumiczna, która równiez eliminuje mozliwosc je¬ go wyboczen i jest zaopatrzona w podpory 12 zapo¬ biegajace jego ewentualnym ugieciom oraz korzy¬ stnie w oporowe tarcze 13, przejmujace czesc ob¬ ciazen osiowych.Rurociag cieplny wykonany sposobem wedlug 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 55875 6 wynalazku moze byc w ogóle pozbawiony kom¬ pensatorów, albo tez moze byc wyposazony w kom¬ pensatory jedynie w tych miejscach, w których jest to pozadane ze wzgledu na montaz lub w celu wye¬ liminowania przenoszenia naprezen na armature odcinajaca. Dzieki temu zostaje znacznie uproszczo¬ na jego konserwacja i powaznie zmniejszone koszty eksploatacyjne.Rurociag cieplny wykonany sposobem wedlug wynalazku ma zastosowanie zwlaszcza w sieciach cieplowniczych do przewodzenia goracej wody i pary. PL