Opublikowano: 20. IX. 1968 55739 MKP B23b UKD 13/06 Twórca wynalazku: inz. Leszek Stasinski Wlasciciel patentu: Dabrowska Fabryka Obrabiarek, Dabrowa Górnicza (Polska) Mechanizm wylaczania przesuwu wrzeciona i pinoli w wiertarko- -frezarce Przedmiotem wynalazku jest mechanizm prze¬ suwu wrzeciona i pinoli w wiertarko-frezarce oraz wyskalowane wysuwy wrzeciona i pinoli umiejsco¬ wione na jednej pokrywie wrzeciennika. Dotych¬ czasowe mechanizmy wylaczania przesuwu wrze- 5 ciona i pinoli w wiertarko-frezarkach maja kon¬ strukcje przystosowana do wylaczania ruchów tyl¬ ko w krancowych polozeniach elementów przesuw¬ nych i nie ma mozliwosci wylaczenia ruchu ele¬ mentu przesuwnego w dowolnym polozeniu. Rów- 10 niez odczytywanie przemieszczenia na skalach jest wybitnie utrudnione, poniewaz skale te sa umieszczone w miejscu zle widocznym dla obslu¬ gujacego, tak ze w zasadzie przy ciezkiej wier¬ tarko frezarce obslugujacy musi miec pomoc dla 15 dokonania odczytu.Przez stosowanie mechanizmu wedlug wynalaz¬ ku unika sie tych trudnosci, poniewaz zastosowa¬ no w nim wylaczniki elektryczne dzialajace przy dowolnie nastawianym zderzaku w dwu kierunkach 20 wylaczajace przesuw, przy czym odczytywanie skal jest ulatwione na skutek umieszczenia ich w bezposredniej bliskosci obslugujacego.Istote wynalazku stanowi to, ze wiertarko-fre- 25 zarka wyposazona jest w specjalny wylacznik oso¬ bny dla wylaczania .przesuwu wrzeciona i osobny dla wylaczania pinoli, przy czym wylaczniki te maja tloczek sterowniczy dzialajacy poprzez kulki na mikrowylaczniki. Niezaleznie od tego, mecha- »o nizm ma walek wylacznikowy ustalany w poloze¬ niu srodkowym za pomoca spiralnych sprezyn oraz skale wskazujace przesuw wrzeciona i pinoli umieszczone na przedniej czesci wrzeciennika.Mechanizm wylaczania wedlug wynalazku jest przedstawiony przykladowo na zalaczonych rysun¬ kach, na których fig. 1 przedstawia schemat roz¬ mieszczenia skal na przedniej pokrywie wrzecien¬ nika, fig. 2 — walek wylacznikowy z urzadzeniem ustalajacym w polozeniu zerowym, w przekroju poziomym a fig. 3 — zasade dzialania wylaczników.Na przedniej pokrywie 1 jest umieszczona ska¬ la 2 wysuwu wrzeciona i skala 3 wysuwu pinoli.Na wylacznikowym walku 4 sa umieszczone na¬ stawne zderzaki 5 zaciskane srubami 6. Wylaczni¬ kowy walek 4 ustalany jest w polozeniu srodko¬ wym pierscieniem 7 osadzonym przesuwnie na jednym koncu walka 4 i dociskanym sprezynami 8 i 9. Na walku 4 jest dzwignia 10 przesuwana draz¬ kiem 11 od lozyska przesuwajacego wrzeciono ro¬ bocze. Na dzwigni 10 jest zamocowany noniusz 12, który na skali 2 okresla chwilowe polozenie wrze¬ ciona roboczego. Na drugim koncu walka 4 jest zamocowany czop 13, który poprzez dzwignie 14 dziala na sterowniczy tloczek 15 wylacznika 16, na którym zamocowane sa mikrowylaczniki 17 wyla¬ czajace elektrycznie posuw. Skala 3 wysuwa pi¬ noli jest skontruowana tak samo jak skala 2.Dzialanie mechanizmu wedlug wynalazku pole- 557393 55739 4 ga na tym, ze chcac ograniczyc wysuw wrzeciona wedlug wartosci ustalonej na skali 2 przesuwa sie nastawny zderzak 5 na zadane polozenie, poczym zaciska sie go sruba 6. Po wlaczeniu wysuwu wrze¬ ciona dzwignia 10 przesuwana jest drazkiem 11 w kierunku do nastawnego zderzaka 5. W chwili dojscia dzwigni 10 do zderzaka 5 nastepuje prze¬ mieszczenie wylacznikowego walka 4 i ugiecie sie sprezyny 9 poprzez pierscien 7. Przesuwny ruch walka 4 przenoszony jest dzwignia 14 (fig. 3) na sterujacy tloczek 15, który dziala na mikrowylacz¬ niki 17 zamocowane na sterowniczym wylaczniku 16. Mikrowylaczniki 17 przerywaja obwody elek- trycznee w sprzeglach elektromagnetycznych wy¬ laczajac tym samym wysuw wrzeciona roboczego.Ta sama zasada dzialania odnosi sie do wyla¬ czania przesuwa pinoli wskazywanego skala 3 (fig. 1). PL