Opublikowano: 3.YIL1968 55717 KI. 5 a, 3/10 MKP E 21 b 3/40 II Polskie] jtaczwwyclitei L- i | Twórca wynalazku i mgr inz. Stanislaw Sysol, Rybnik (Polska) wlasciciel patentu: Elektrowiert linowy samoczynnie kotwiony Przedmiotem wynalazku jest elektrowiert linowy ze siprezynowa kotwica pcprzeczno-podluzna i roz- suwnymi nozycami wielokatnymi, majacy zastoso¬ wanie do wiercenia otworów wiertniczych systemem obrotowym ze stalym naciskiem na narzedzie wiercace (koronke, swider) w danym marszu wiertniczym.Dotychczas byly prowadzone próby wiercenia elektrowiertem linowym-rewersyjnym. Praca tego elektrowiertu polega na stalej zmianie kierunków obrotów silnika elektrycznego, aby nowym mo¬ mentem Obrotowym litowid»owac poprzedni (co do znaku przeciwny) moment reakcji narzedzia wier¬ cacego (koronki, swidra), dby w konsekwencji tych zimian obrotów zapobiec skrecaniu sie liny.Elektrowiert pracujacy na tej zasadzie nie moze miec zastosowania w "praktyce, z uwagi na doze obciazenia pradowe, duze opory bezwladnosci me¬ chaniczne i hydrauliczne, oraz niemoznosc pracy pompy odsrodkowej (bedacej jednym z zespolów elektrowiertu) w warunkach szybko zmieniajacych sie kierunków obrotów .silnika.Obecnie na skale przemyslowa stosowane sa wiercenia obrotowe przy których moment dbroto- wy przekazywany jest na narzedzie wiercace z powierzchni na spód otworu poprzez sztywny prze¬ wód wiertniczy. W tym systemie proces wiercenia przedluza sie wskutek czestego wyciagania z otwo¬ ru przewodu wiertniczego w celu wymiany na¬ rzedzia wiercacego, a z tym wiazacej sie duzej 10 15 20 25 30 liczby rozkirecen, oraz zapuszczania przewodu do otworu. Ponadto, wprawiony w ruch obrotowy przewód wiertniczy w otworze napelnionym plucz¬ ka napotyka na duze opory mechaniczne i hydra¬ uliczne.Powyzsze wady wykazane w omawianych sy¬ stemach usuwa wynalazek elektrowiertiu linowego samoczynnie kotwionego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w, przykladach wytkonamia na rysunkach, na ktctryci fig. 1 przedstawia widok ogólny elektrowiertu, fig. 2 — przekrój podluzny kotwicy elektrcwiertu, fig. 3, 4 i 5 — jej przekroje poprzeczne, fig. 6 — przekrój podluzny rozsuwnych nozyc wielokatnych, a fig. 7, 8, 0 i 10.— ich przekroje poirjtoecTne.Elektrowiert przedstawiony na fig. 1 sklada Ve z kotwicy poprzecznoHpodluiznej 1 przejmujace} moment obrotowy pochodzacy od reakcji narzedzia wiercacego na sciane otworu wiertniczego. Kotwc- ca ta skrecona jest z prowadnikiem 2 kabla, do którego dokrecony jest isilnik elektryczny 3 prze¬ kazujacy naped na przekladnie obiegowa 4 (pla¬ netarna), z której walek duzych obrotów napedza pompe odsrodkowa 5, a naped z satelitów przeklad¬ ni majacych male obroty przekazywany jest przez wielokatne nozyce rozsuwne 6, rure lacznikowa 7, obciazniki, 8, rdzeniówke 9, na narzedzie wiercace 10. Kotwica poprzeczno-podluzna przedstawiona na fig. 2 sklada sie z kabla elektrycznego 11 umie- szczonego w linie nosnej 12* który doprowadza ener- 55717gie elektryczna do silnika elektrowiertu. Lina po¬ laczona jest z elektrowiertem zakuwka 13.Kaibel elektryczny 11 przeprowadzony jest przez popychacz 'kotwicy podluznej 14, wcinany w dól dzialaniem sprezyn^ 15. W dolnej czesci popychacza 14 zamocowane sa dbrotowo na trzech sworzniach. 16 trzy ramiona kotwicy "podluznej 17, które na trzech sworzniach 18 zamocowanych w korpusie 19, beda mialy moznosc przesuwu i (przechylu (na zasadzie dzwigni). Na koncu ramion kotwicy po¬ dluznej 17 zamocowane sa obrotowe na trzech sworzniach 20 krzywki 21, oraz sprezyny skretne~22V Wispólsrodkowo na popychaczu kotwicy podluz¬ nej 14 osadzony jesit popychacz kotwicy poprzecz¬ nej 23 rozpierany w dól sprezyna 24. Jest on wy¬ ksztalcony w formie dwu wienców klinów slizgo¬ wych 25. Z kolei na szesciu sworzniach 26 zamoco¬ wanych w korpusie 19 nasadzone sa trzy noze kotwicy pojpi^cztnej 27, które dzialaniem sprezy¬ ny 24 sa wysuwane po klinach slizgowych 25 i walkach 28 w strone sciany otworu. W nozach kotwicy poprzecznej 27 osadzone jest dwanascie kolków oporowych 29 dla szesciu plaskich sprezyn.Z kolei trzy kolki 31 ustalaja trzy sworznie 32 na którychjiajsaidzone sa trzy ostrza kotwicy ipoprzecz- nej 33, a kazde z nich ustalone katem obrotu przez trzy sprezyny skretne 34.Rozsuwane nozyce wielokatne wedlug wynalaz¬ ku sa to rury wyksztalcone w wielokat; zewnetrz¬ na 35 i wewnetrzna 36, na której to w górnej jej czesci nalozony jest gumowy pierscien uszczelnia¬ jacy 37.Po osiagnieciu przez narzedzie wiercace 10 (ko¬ ronke, swider) spodu otworu wiertniczego wielo¬ katne nozyce rozsuwne 6 zsuwaja sie w swe górne krancowe polozenie. Po zsunieciu sie nozyc lina nosna 12 zostaje odciazona. Z. odciazeniem Liny 12 sprezyny 15 i 24 rozprezaja sie. Sprezyna 24 przesuwa w dól popychacz kotwicy poprzecznej 23, a ten klinami slizgowymi 25 rozpiera noze kotwicy 27 do scian otworu. Równoczesnie sprezyna 15 przesuwa W dól popychacz kotwicy podluznej 14, a ten dzialajac na ramiona kotwicy krzywkowej do¬ konuje ich obrotu i posuwu na sworzniach 18 rozpierajac krzywki 21 o sciane otworu.Z chwila zadzialania momentu obrotowego (wla¬ czenia silnika) sila reakcji narzedzia wiercacego 10 (koronki, swidra), dzialajac^ na ostrza kotwicy poprzecznej 33 obraca je na sworzniach 32 w kie¬ runku przeciwnym do ich polozenia ustalonego sprezynami skretnymi 34, zakleszczajac je w scia¬ nach otworu.' W ten sposób sila pochodzaca od reakcji narzedzia wiercacego 10 (koronki, swidra) zostaje przejeta przez sciany otworu, co zapobie¬ ga skrecaniu sie liny nosnej 12.Równoczesnie z chwila osiagniecia przez narze¬ dzie wiercace 10 (koronke, swider) spodu otworu krzywki kotwicy podluznej 21 pod dzialaniem spre¬ zyny 15 zakleszcza sie ja w sciane otworu i wów¬ czas górna czesc elektrowiertu (z zewnetrzna cze¬ scia nozyc wielokatnych 35 wlacznie) opiera sie na kotwicy krzywkowej, a dolna jego czesc (z wew- 10 15. 55717 netrzna czescia nozyc wielokatnych 36 wlacznie) wywiera nacisk na narzedzie wiercace 10 (koronke, swider). Wraz z postepem wiercenia nozyce wielo¬ katne rozsuwaja sie i po osiagnieciu krancowego po¬ lozenia, nacisk na narzedzie wiercaca 10 (koronke, swider) zanika. Dla dalszego postepu wiercenia na¬ lezy wykotwic elektrowiert pociagnieciem za line 12 i opuscic górna czesc elektrowiertu do ponowne¬ go zsuniecia sie wielokatnych nozyc rozsuwnych 6 w ich krancowe polozenie.W czasie wykotwienia elektrowieftiu przez po¬ ciagniecie lina 12 zakuwka liny 13 pociagajac ku górze popychacz kotwicy poprzecznej 23 sciska sprezyne 24, a ten pociaga popychacz kotwicy po¬ dluznej 14 który wówczas sciska sprezyne 15. Z przesunieciem ku górze popychacza kotwicy po¬ przecznej 23 zanika nacisk klinów slizgowych 26 na noze kotwicy 27, a plaskie sprezyny £0 wycia¬ gaja ostrza kotwicy 33 ze sciany otworu. Równo- _ czesnie^^pasuweni. ku . górze popychacza kotwicy podluznej zostana wyciagniete krzywki 21 ze scia- 20 ny otworu. Wówczas sprezyny skretne 22 i 34 obróca krzywki kotwicy podluznej 21 i ostrza kot¬ wicy poprzecznej 33 do pierwotnego1 — spoczynko¬ wego ich polozenia.Elektrowiert _ linowy wedlug_ wynalazku^ .uzyty 25 do wiercenia skraca czas zapuszczania i wycia¬ gania narzedzia wiercacego (koronki, swidra) z otworu wiertniczego, jak równiez znosi opory tar¬ cia przewodu wiertniczego o sciane otworu, oraz opory hydrauliczne w obiegu pluczki wiertniczej, 30 a takze "umozliwia wiercenie ze stalym naciskiem na narzedlzie wiercace w danym marszu wiertni¬ czym. Elektrowiert ten ma zastosowanie do wier¬ cenia wszelkich otworów pionowych systemem obrotowym z góry w dól w skalach plastycznych, twardych i bardzo twardych. 35 PL