Opublikowano: 31.VII.1968 55712 KI. 21 g, 1/01 MKP HOlf llAJOfo N" k Jcz ! Uire* '¦.v..at«wego | I MjHH "^..„^^J, Wspóltwórcy wynalazku: inz. Wieslaw Trelinski, mgr inz. Zdzislaw Urbaniak, Kazimierz Kordys Wlasciciel patentu: Zaklad Materialów Magnetycznych „Polfer", War¬ szawa (Polska) Automatyczna nawijarka do wykonywania zwijek jednowarstwo¬ wych Przedmiotem wynalazku jest automatyczna na¬ wijarka do wykonywania zwijek jednowarstwowych z drutu nawojowego lub drutu innego rodzaju, umo¬ zliwiajaca nawijanie w sposób ciagly zwijek nie¬ wielkiej srednicy o zadanej ilosci zwojów i zadanej dlugosci doprowadzen.Calosc operacji wykonywania zwijek jednowar¬ stwowych lacznie z odcinaniem gotowych zwijek z doprowadzeniami o okreslonej dlugosci wykonuje nawijarka wedlug wynalazku w sposób automa¬ tyczny.Znane dotychczas sposoby wykonywania zwijek jednowarstwowych polegaly na nawijaniu recznie drutu na prety o okreslonej srednicy z odcinków drutu o znacznie wiekszej dlugosci niz by to wy¬ magala zwijka, lub tez z karkasu magazynujacego.W pierwszym przypadku tracilo sie znaczne ilos¬ ci drutu, który w postaci bezuzytecznych odcinków (za dlugich) doprowadzen nie byl dla dalszej pro¬ dukcji przydatny, w drugim przypadku proces wy¬ konywania zwijek byl uciazliwy i pracochlonny.W obu przypadkach jakosc wykonywanych zwijek zalezala w duzej mierze od kwalifikacji i wprawy wykonujacego zwijki a ilosc powstajacych braków byla stosunkowo d,uza.Znane sa równiez sposoby mechanicznego, pólau¬ tomatycznego i automatycznego wykonywania zwi¬ jek za pomoca nawijarek lub róznego rodzaju glo¬ wic obrotowych (patent polski nr 4587). W urza¬ dzeniach tych nalezy jednak kazdorazowo mocowac 30 poczatek zwijki w odpowiednich zaczepach nawi- jarki, po uprzednim odcieciu konca poprzedniej zwijki. Proces ten w odniesieniu do zwijek jedno¬ warstwowych z dwoma wyprowadzeniami jest nie¬ ekonomiczny i pracochlonny a same nawijarki sa kosztowne i skomplikowane, ze wzgledu na szereg czynnosci, które musza byc wzajemnie zsynchroni¬ zowane.Celem wynalazku jest uzyskanie nieprzerywanego cyklu nawijania zwijek, wyeliminowania operacji kazdorazowego mocowania zwijki w zaczepach na¬ wijarki oraz umozliwienia odcinania doprowadzen zwijki o stalej dlugosci.Zadanie wynalazku polega na opracowaniu od¬ powiedniej konstrukcji samego ukladu nawijajace¬ go wraz z licznikiem (mechanicznym lub elek¬ trycznym) ilosci nawijanych zwojów oraz opraco¬ wanie konstrukcji ukladu do odmierzania dlugosci doprowadzen zwijki, wyposazonego w uklad do od¬ cinania tych doprowadzen. Uklady te winny zabez¬ pieczyc ciagly sppsób wytwarzania zwijek jedno¬ warstwowych.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze nawijar¬ ka posiada obrotowy wal z otworem wzdluz jego osi, w którym umieszczony jest przesuwnie trzpien, którego jeden koniec wystaje poza zakon¬ czenie walu. Z walem obrotowym zwiazane jest sztywno ramie nawijarki z którego wykonywane sa zwijki. Drut zmagazynowany jest na karkasie, któ¬ ry w sposób luzny nasuniety jest na wal obrotowy. 55 71255 3 Równolegle do wystajacego z walu obrotowego kon¬ ca trzpienia umieszczony jest chwytak oparty o zderzak. Chwytak ten zamocowany jest przegubowo do stalego wspornika poprzez ramie proste i ramie wygiete.Do chwytaka zamocowany jest obrotowo, w jego plaszczyznie, nóz polaczony poprzez ciegno z ramie¬ niem wygietym. Drugi koniec ramienia prostego po¬ laczony jest ze sprezyna i ze zwora elektromagnesu.Ponadto drugi koniec trzpienia przechodzacego przez wal obrotowy polaczony jest sztywno ze zwo¬ ra (drugiego) elektromagnesu, zasilanego z sieci pra¬ du zmiennego oraz ze sprezyna plaska zamocowana na dwóch parach wsporników.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, który przedstawia schemat ogólny konstrukcji, obej¬ mujacy wszystkie podstawowe elementy urzadzenia.Urzadzenie napedzane jest silnikiem elektrycznym poprzez kolo pasowe 7, polaczone z walem glównym 9, osadzonym w lozysku 8. Na jednym koncu wa¬ lu 9 zamocowana jest tarcza 6 licznika ze szczelina 30, na drugim jego koncu osadzony jest luzno kar¬ kas magazynujacy 10 z drutem nawojowym 11.Z walem tym w sposób sztywny zwiazane jest ra¬ mie 28 wyposazone w rolke 26.W osi walu glównego 9 wykonany jest otwór, w którym umieszczony jest trzpien 5 utrzymywany W stalym polozeniu przez sprezyne plaska 3 opierajaca sie na wspornikach 4. Do jednego konca trzpienia 5 przymocowana jest zwora 2 elektromagnesu 1, drugi koniec trzpienia wystaje z walu 9 na odleglosc rów¬ na kilku dlugosciom zwijek jednowarstwowych 14.Srednica tej czesci trzpienia 5', okreslajaca srednice wewnetrzna zwijki jest wymienna i moze byc la¬ czona z reszta trzpienia 5 np. za pomoca polaczenia gwintowego.Z jednej strony tarczy 6 licznika umieszczona jest lampka 29, której swiatlo skierowane jest w stro¬ ne fotoopornika 31, umieszczonego po drugiej stro¬ nie tej tarczy. Równolegle do czesci trzpienia 5', wystajacej z walu 9 na dwóch ramionach 16 i 17, zamocowanych obrotowo do stalego wspornika mo¬ cujacego 19, zamocowany jest chwytak 12, którego polozenie ustalone jest przez zderzak 18 i sprezyne 21. Do ramienia wygietego 16 i sztywno zwiazanych z chwytakiem 12 uchwytów 23, zamocowane sa przegubowo ciegno 22 i dzwignia 24 wyposazona w nóz 25. Koniec ramienia prostego 17, odciagany sprezyna 21, polaczony jest mechanicznie ze zwora elektromagnesu pomocniczego (nie przedstawionego na rysunku).Po zalozeniu karkasu magazynujacego 10 z dru¬ tem nawojowym 11 na wal obrotowy 9, do trzpie¬ nia 5 zamocowuje sie odcinek trzpienia 5* o odpo¬ wiedniej srednicy. Koniec drutu nawojowego 11 wprowadza sie poprzez rolke 26 ramienia 28 na odcinek trzpienia 5' a nastepnie obracajac walem 9 w lozysku 8 wykonuje sie recznie pierwszy zwój i zasila elektromagnes 1 pradem sieci. Zwora 2 elektromagnesu 1 drga wtedy z czestotliwoscia 100 Hz przy czym grubosc sprezyny 3 oraz rozstaw wsporników 4 dobiera sie w taki sposób, aby uklad znajdowal sie w rezonansie. Amplituda tych drgan 712 4 jest regulowana natezeniem pradu plynacego przez elektromagnes 1 i musi byc tak dobrana, aby wy¬ nosila polowe srednicy drutu nawojowego 11.Po uruchomieniu silnika elektrycznego napedza- 5 jacego kolo pasowe 7 nastepuje nawijanie drutu nawojowego 11 petla 27 na odcinek trzpienia 5'.Poniewaz trzpien 5 razem ze zwora 2 elektromagne¬ su 1 drga ze wspomniana amplituda, miedzy ostat¬ nim zwojem zwijki 14 a walem 9 tworzy sie prze- !0 strzen, w która wchodzi nastepny zwój zwijki. Prze¬ strzen ta jest stala, poniewaz po kazdym drgnieniu trzpienia 5 zwijki zsuwane sa w dól (caly dotych¬ czas opisany uklad zamocowany jest pionowo)» Równoczesnie licznik obrotów za pomoca fotoopor¬ nika 31 oswietlanego okresowo lampka 29 przez szczeline 30 liczy obroty (zwoje zwijki).Po wykonaniu pewnej ilosci obrotów (zwojów) z urzadzenia pomocniczego licznika wychodzi im¬ puls powodujacy zadzialanie elektromagnesu po¬ mocniczego, oddzialywujacego przez swa zwore na koniec ramienia prostego 17 w kierunku oznaczo¬ nym strzalka 20, co powoduje ruch chwytaka 12 ¦ w strone petli drutu nawijanego 27. Koncówka chwytaka 12 przesuwa sie tak daleko, ze na chwy¬ tak 12 narzucona zostaje petla 32 utworzona z dru¬ tu nawojowego 11.Dla zabezpieczenia sie przed podaniem nadmier¬ nej ilosci drutu nawojowego 11 z karkasu 10 uklad wyposazony zostal w uklad przeciwwagi dynamicz¬ nej (nie przedstawiony na rysunku) skladajacy sie z ramienia przeciwlegle umieszczonego do ramie¬ nia 28 nawijarki, pierscienia zwiazanego sztywno z karkasem 10 umieszczonego na osi walu 9 oraz dzwigni hamulcowej dzialajacej na ten pierscien.Wielkosc sily nacisku dzwigu na pierscien jest 35 proporcjonalna do predkosci obrotowej karkasu (momentu ramienia ukladu dynamicznego), tak ze drut nawojowy 11 podawany jest petla 27 na ra¬ mie 28 nawijarki z praktycznie stalym naciagiem. 40 Po tej operacji prad zasilajacy elektromagnes po¬ mocniczy zanika (zasilanie elektromagnesu impul¬ sowe) i chwytak 12 wracac w polozenie wyjsciowe.Proces ten powtarza sie okresowo i w miare spy¬ chania zwijek wskutek wibracji trzpienia 5' petle 32 zsuwaja sie po ramieniu chwytaka 12. Przy kazdym ruchu chwytaka 12 w kierunku walu 9 wygiete ra¬ mie 16 poprzez ciegno 22 powoduje ruch ramienia 24 wyposazonego w nóz 25 w strone chwytaka 12.Nóz 25 podczas tega ruchu dochodzi do ramienia chwytaka 12 i przecina petle 32 zwijki znajdujacej 50 sie na koncu odcinka trzpienia 5\ Odcieta zwijka opada swobodnie do przygotowanego pojemnika.Caly proces wytwarzania odbywa sie bez przerwy do chwili wyczerpania sie drutu nawojowego 11 zmagazynowanego na karkasie 10. W ten sposób 55 uzyskuje sie zwijki jednowarstwowe o stalej dlu¬ gosci doprowadzen, okreslonej odlegloscia miedzy grzbietem chwytaka 12 a odcinkiem trzpienia 5'.Wyeliminowano równiez koniecznosc kazdorazowe- . go zamocowania poczatku zwijki a o ilosci wytwo- 60 rzonej jednorazowo szarzy produkcyjnej zwijek de¬ cyduje jedynie ilosc drutu nawojowego 11 zmaga¬ zynowanego na. karkasie 10.55 5 PL