PL55685B1 - - Google Patents

Description

£&* 55^>o }*tj Opublikowano: 3.YIL1968 lufoi *ef 55685 KI. 42 n, 9/04 MKP G09b UKD !SJO(o Wspóltwórcy wynalazku: prof. mgr inz. Michal Odlanicki-Pocztfbutt, mgr inz. Jerzy Ogorzalek, mgr inz. Stanislaw Nowak, mgr inz. Eugeniusz Krawczyk, Ma¬ rian Endler Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza (Katedra Geodezji), Kraków (Polska) Urzadzenie do wykonywania modelu przestrzennego na podsta¬ wie rysunku warstwicowego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wy¬ konywania modelu przestrzennego na podstawie rysunku warsftwicowego, które ma zastosowanie w geodezji, kartografii, urlbalnistyce do wykonywania plastycznych map terenu lub kreslenia konturu 5 przekroju oraiz w olbralbiarkach na przyklad ko¬ piarkach do wykonywania form i matryc.

Dotychczas znane urzadzenia do automatycznego wykonywania modeli przestrzennych sa oparte na sterowaniu programowym na podstawie tasmy 10 perforowanej lub tasmy magnetycznej wzglednie o odpowiednio sporzadzony cieniowany rysunek warstwicowy. W znanych urzadzeniach, w których role programu spelnia cieniowany rysunek war- stwicowy, natezenie luminacji rysunku uzaleznionej 15 od stopnia zaciemnienia warstwie, powoduje wy¬ tworzenie odpowiedniego natezenia pradu w ukla-r dzie fotoelektrycznym.

Przygotowanie programu dla Obrabiarek, stero¬ wanych programowo, jak równiez sporzadzenie cieniowanego rysunku warfstiwicowego jest praco¬ chlonne i wymaga dokladnego wykonania. Ponadto pomiar luminacji powierzchni miedzywarstwicowej jest Obarczony duzym bledem. 25 Tych wad nie ma urzadzenie do wykonywania modelu przestrzennego na podstawie rysunku war¬ stwicowego wed'lug t wynalazku, skladajace sie ze stertujacego ukladu, 'polaczonego z ukladem foto¬ elektrycznym, z ukladem pamieci odleglosci i re- 30 gulatorem predkosci oraz z interipolatorem, przy czym uklad fotoelektryczny jest polaczony z ukla- dent korekcyjnym polozenia oraz z zespolami do zadania i okreslenia kierunku ruchu ukladu wykonawczego, sterowanego interpolatorem, po¬ przez wzmacniacz i uklad pomiarowy.

Urzadzenie do wykonywania modelu przestrzen¬ nego wedlug wynalazku jest uwidocznione w przy¬ kladowym rozwiazaniu na rysunku, który przed¬ stawia jego schemat blokowy.

Sterujacy uklad 1, kierujacy kolejnoscia pracy pozostalych elementów urzadzenia, jest polaczony z fotoelektrycznym ukladem 2, dokonujacym po¬ miaru odleglosci miejdzy warstwicami i rozróznia¬ jacym barwy linii warstwicowych oraz linii dzialu wód i stoków. Fotoelektryczny uklad 2 laczy sie z okladem 3 pamieci odleglosci warsftwiic, którym jest na przyklad potencjometr oraz z regulatorem 4 predkosci. Regulatorem predkosci 4 jest gene¬ rator dudnieniowy, który jest polaczony z inter¬ polatorem 7.

Interpolator 7 jest ukladem rewersyjn^ym, pra¬ cujacym w dwóch kierunkach. Steruje on ukla¬ dem wykonawczym 9 z predkoscia, zadana re¬ gulatorem 4, poprzez zmiane opornosci mostka umieszczonego na wejsciu wzmacniacza 8 przy czym mostek równowazony jest przez pomiarowy ¦uklad 10.

Z fotoelektrycznym ukladem 2 sa polaczone ze¬ spoly 5 i 6, zadajace poprzez interpolator 7 ruch 55685I wykonawczemu ukladowi 9, przy czym zespól 5 okresla Itoieruinek ruchu pionowego, a zespól 6 — wysokosc miedzywarstiwicowa. Ponadto fotoelek¬ tryczny uklad 2 laczy sie z korekcyjnym ukladem 11 polozenia, korygujacym ewentualne kiedy ukla- du 3 pamieci oraz Jregulatora 4 predkosci.

Przy zastosowaniu urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku do] sterowania olbrabiarki na przyklad frezar¬ ki — kopiarki, pracujacej na znanej zasadzie, ruch skrawajacego narzedzia w plaszczyznie po- ziomej odbywa sie sylstemem wierszowania, nato¬ miast ruch pionowy narzedzia w stosunku do obralbianego przedmiotu jest dokonywany przez sterujacy uklad 1, który w poczatkowej fazie pracy ^urzadzenia, uruchamia "ustawiony nad war- stwica fotoelektrycziny uklad 2. Fotoelektryczny uklad 2 przesuwajac sie w plaszczyznie poziomej nad rysunkiem waiistwicowym dokonuje pomiaru odleglosci miedzy warsliwicami i przekazuje wy¬ niki pomiaru do ukladu 3 pamieci odleglosci.

Ruch fotoelektrycznego ukladu 2 trwa do chwili, gdy znajdizie sie on nad kolejna warstwica. Uklad 3 pamieci odleglosci steruje ukladem 4 predkosci, powodujac zmiane czestotliwosci generatora dud¬ nieniowego, który wysyla impulsy do interpola¬ tora 7, zmieniajacego opornosc mostka na wejsciu wzmacniacza 8. Wzmacniacz 8 steruje wykonaw¬ czym ukladem 9, który powoduje ruch skrawajace- _ go narzedzia wzgledem olbralbianego przedmiotu.

Ruch wykonawczego ukladu 9 trwa do chwili zrównowazenia mostka na wejsciu wzmacniacza 8 przez pomiarowy uklad 10.

Kierunek ruchu mterfeiolatora 7 i wykonawcze¬ go ukladu 9 jest okreslony przez zespól 5, którego dzialanie jest uzaleznione od impulsów elektrycz¬ nych, przekazywanych przez fotoelektryczny uklad 2, rozrózniajacy linie dzialu wód i stofl^w1, nakreslonych na rysunku wa«rstwiioewyim odmien¬ nym kolorem niz warstwice, na przyklad: warstwi- ce kolorem czarnym, a linie dzialu wód i stoków kolorem czerwonym. Przy przekroczeniu tych linii przez uklad 2, nastepuje zmiana .kierunku ruchu wykonawczego ukladu 3.

Zadanie wysokosci miedzywarstwicowej dokonu¬ je sie przez zespól 6 na drodze elektrycznej lufo mechanicznej.

Korekcyjny uklad 11 polozenia zalbezpiecza przed mozliwoscia dodawania ewentualnych bledów in¬ terpolatora 7, sterowanego regulatorem 4 predkos¬ ci i ukladem 3 pamieci. Bledy te wystepuja przy zbyt szybkim lub zlbyt wolnym dzialaniu regula¬ tora 4, wysylajacego imjpulisy elektryczne do inter¬ polatora 7. W przypadku zbyt szybkiego dziala¬ nia regulatora 4, interpolator 7, po wykonaniu 55685 ustalonej ilosci skoków, odipowiadajacych wyso¬ kosci waristwicowej, zostaje zatrzymany do chwili, gdy fotoelektryczny uklad 2 znajdzie sie nad ko¬ lejna warstwica. 5 Natomiast gdy regulator 4 dziala zlbyt wolno, ruch skrawajacego narzedzia w stosunku do otbra- bianego przedmiotu ustaje w chwili, gdy uklad 2, znajdzie sie nad kolejna warstwica, a interpolator 7 zatrzymuje sie. dopiero po wykonaniu ustalonej 10 ilosci skoków. Przy interpolaiojd liniowej piredkosc interpolatora 7 jest odwrotnie proporcjonalna do odleglosci miedzy waflstwicami.

¦ ¦ ¦ - Zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku w celu wykreslenia konturu przekroju terenu poie- 15 ga na-tym, ze ruch ukladu fotoelektrycznego w plaszczyznie poziomej odbywa sie wzdluz prostej w kierunku zadanego przekroju, przy czyim krzy¬ wa 'konturu przekroju terenu wykresla pisak re¬ jestratora, sterowany zesjpolaimi urzadzenia. 20 Urzadzenie do wykonywania modelu przestrzen¬ nego na podstawie rysunku warstwicowego wedlug wynalazku odznacza sie prosta konstrukcja zwlasz¬ cza w porównaniu z urzadzeniami sterowanymi programowo. Ponadto znacznie latwiejsze jest wy- 25 konanie rysunku warstwicowego niz rysunku cie¬ niowanego, na którym oparte sa znane urzadzenia.

Z as tjr zezenia patentowe 30 1. Urzadzenie do wykonywania modelu przestrzen- mego na podstawie rysunku warstwicowego, skladajace sie z ukladu sterujacego, pomiaro¬ wego, wykonawczego oraz ukladu pamieci, zna¬ mienne tym, ze sterujacy uklad (1) jest pola- 35 czony z fotoelektrycznym okladem (2), doko¬ nujacym pomiaru odleglosci miedzy warstwi- cami. i rozrózniajacym barwy linii warstwie, dzialu wód i stoków oraz z ukladem(3) pamieci odleglosci warstwie i z regulatorem (4) pred- 40 kosci, którym jest generator dudnieniowy, ste¬ rujacy interpolatorem (7), stanowiacym uklad rewersyjhy, którego predkosc w przypadku in¬ terpolacji liniowej jest odwrotnie proporcjonal¬ na do odleglosci miedzy warstwicami, a kie- 45 runek ruchu zalezy od impulsów, podawanych przez fotoelektryczny uklad (2), przy przejsciu linii dzialu wód i stoków na rysunku warstwi- cowym. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ^ * ze fotoelektryczny uklad (2) jest polaczony z korekcyjnym ukladem (11) polozenia, a ponadto z zespolem (5) do zadania kierunku ruchu i z zeslpolem (6) wysokosci warstwicowej oraz z in¬ terpolatorem (7).KI. 42 n, 9/04 55685 MKP G 09 b // to