Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.VII.1968 55359 KI. 21 g, 4/04 MKP HOlh Q\ [czytelnia]" UHD 1 1 Urzedu Poieatowego 1 I fHlUi| Izicripit^fftj Ludmi | Twórca wynalazku: inz. Aleksander Jastrzebski Wlasciciel patentu: Zaklad Badan i Studiów Teletechniki, Warszawa (Polska) Przekaznik elektromagnetyczny ze sterowaniem termicznym Przedmiotem wynalazku jest przekaznik elektro¬ magnetyczny sterowany termicznie za pomoca sprezyny bimetalowej wspólpracujacej z ukladem zestyków. Znane przekazniki termiczne skladaja sie ze sprezyny bimetalowej z odpowiednim uzwo¬ jeniem grzejnym oraz z zestyków wspólpracuja¬ cych uruchamianych przez sprezyne bimetalowa.Przekazniki termiczne tego typu przelaczaja swoje zestyki w sposób ciagly lub skokowy. W przekaznikach termicznych, które przelaczaja swo¬ je zestyki w sposób ciagly, przelaczanie odbywa sie wskutek tego, ze sprezyna bimetalowa pod¬ grzewana uzwojeniem grzejnym odchyla sie stop¬ niowo i przelacza zestyki wspólpracujace, które przerywaja obwód elektryczny dla uzwojenia grzejnego i przelaczaja inne obwody.Stopniowe, powolne przelaczanie zwlaszcza ob¬ wodów z pojemnoscia lub indukcyjnoscia jest przyczyna wystepowania iskrzenia zestyków i jest powodem szybkiego ich zuzywania.W przekaznikach termicznych, które przelacza¬ ja swoje zestyki w sposób skokowy przelaczanie to uzyskiwane jest wskutek tego, ze sprezyna bi¬ metalowa podgrzewana uzwojeniem grzejnym wy¬ gina sie stopniowo, lecz nie przelacza zestyków, poniewaz jest podtrzymywana mechanicznie odpo¬ wiednim ukladem blokujacym.Po przekroczeniu pewnej granicy wygiecia spre¬ zyna bimetalowa pokonuje nacisk wywierany przez uklad blokujacy i przegina sie raptownie 30 w drugie skrajne polozenie, przelaczajac w spo¬ sób skokowy wspólpracujace z nia zestyki. Prze¬ kazniki te maja male naciski sprezyn utrudnia¬ jace regulacje czasów dzialania przekaznika, duze tolerancje czasów dzialania ze wzgledu na oddzia¬ lywanie urzadzenia blokujacego sprezyne bime¬ talowa oraz pobieraja duza moc przez uzwojenie grzejne nawiniete na sprezynie bimetalowej, z uwagi na przelaczanie zestyków wspólpracujacych bezposrednio przez sprezyne bimetalowa i poko¬ nywanie oporów urzadzenia blokujacego.Celem wynalazku jest usuniecie wad wystepu¬ jacych W dotychczas stosowanych przekaznikach termicznych przez zwiekszenie ilosci zestyków, uproszczenie regulacji przekaznika, zmniejszenie tolerancji czasów dzialania przekaznika i zmniej¬ szenie mocy pobieranej przez uzwojenie grzejne.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie kon¬ strukcji przekaznika ze sterowaniem termicznym którego uklad sprezyn zawiera sprezyne bimeta¬ lowa z uzwojeniem grzejnym, przy czym zestyk zawierajacy sprezyne bimetalowa wlaczony jest w obwód zasilania uzwojenia przekaznika, a w obwód uzwojenia grzejnego sprezyny bimetalowej wlaczone sa zestyki zespolów przekaznika. Prze¬ kaznik wedlug wynalazku zostanie objasniony blizej na przykladzie jego wykonania przedsta¬ wionym na rysunku, na którym fig. la przedsta¬ wia jego widok z przodu a fig. Ib jego widok z boku, zas fig. 2a do 2f przedstawiaja przyklady 5535955359 ukladów polaczen elektrycznych przekaznika we¬ dlug wynalazku.Przekaznik wedlug wynalazku sklada sie z prze¬ kaznika elektromagnetycznego 1 posiadajacego ru¬ choma kotwice 2, uzwojenie 10, zespoly zestyków 3 i 6 z których zespól 3 zawiera sprezyne bime¬ talowa 4 z uzwojeniem grzejnym 7, przy czym zestyk zawierajacy sprezyne bimetalowa 4 wla¬ czony jest w obwód zasilania uzwojenia 10 prze¬ kaznika law obwód uzwojenia grzejnego 7, spre¬ zyny bimetalowej 4 wlaczone sa zestyki zespolów 3 lub 6.Zespól zestyków 3 zawierajacy sprezyne bime¬ talowa 4 posiada wkret 5 sluzacy do regulacji od¬ leglosci sprezgn^ bimetalowej od sprezyny z nia wspólpracujacej dla umozliwienia regulacji cza¬ sów dzialania przekaznika. Przekaznik wedlug wy¬ nalazku moze posiadac oprócz dowolnego zespolu zestyków 6 dodatkowe zestyki pod zespolem ze¬ styków 3. Sprezyna bimetalowa 4 ma ksztalt i wymiary identyczne jak pozostale sprezyny zespo¬ lu zestyków 3.Czasy dzialania przekaznika ze sterowaniem ter¬ micznym zawieraja sie w granicach od l-=-70 sek. i zaleza od doboru uzwojenia grzejnego 7 spre¬ zyny bimetalowej 4 oraz odleglosci miedzy spre¬ zyna bimetalowa a sprezyna z nia wspólpracuja¬ ca, regulowanej przy pomocy wkreta 5.Przyklady ukladów polaczen elektrycznych przekaznika wedlug wynalazku przedstawiaja fig. 2a do 2f. W ukladzie pokazanym na fig. 2a do uzwojenia grzejnego sprezyny bimetalowej dola¬ czone jest. napiecie przez zestyk rozwierny 8. Po pewnywr. ca*!* oft wfc|caeafe napieeta ffc uzwoje¬ nia grzejnego I aprtiyn* bimetalowa 4 po nagrza¬ niu odchyla na w #tt i i*myk* rortyfc wierny 9 wlaczajac napiecie na uzwojenie li5 przekaznika.Gdy przyciaga kotwica 2 przekaznika, rozwiera sie zestyk 8, przerywajac obwód uzwojenia grzej¬ nego 7 oraz zostaje docisnieta w zestyku 9 spre¬ zyna dolna do sprezyny bimetalowej 4* zwieksza¬ jac nacisk i likwidujac iskrzenie na stykach. Po pewnym czasie, po ochlodzeniu sie sprezyny bime¬ talowej, sprezyna ta prostuje sie, a zestyk 9 roz- • wiera sie. Pierwsza przerwa zestyku powoduje przerwanie obwodu dla uzwojenia 10 przekaznika i odpadniecie kotwicy 2, co powoduje natychmia¬ stowe zwiekszenie szczeliny stykowej zestyku 9 i przerwanie wystepujacego iskrzenia. Opisany cykl powtarza sie i nastepuje praca przerywana prze¬ kaznika.Uklad polaczen przedstawiony na fig. 2b pozwa¬ la na zadzialanie przekaznika natychmiast po do¬ laczeniu napiecia zasilajacego zas jego zwolnienie nastepuje z opóznieniem po nagrzaniu sie sprezy¬ ny bimetalowej 4^ i przerwaniu przez nia obwodu dla uzwojenia 10 przekaznika.Uklad polaczen przedstawiony na fig. 2c pozwa¬ la na zadzialanie przekaznika z opóznieniem po nagrzaniu sie sprezyny bimetalowej 4 i zamknie¬ ciu przez nia obwodu dla uzwojenia 10 oraz pod- 5 trzymanie sie przekaznika w stanie przyciagnie¬ tym.Uklad przedstawiony na fig. 2d pozwala na na¬ tychmiastowe zadzialanie przekaznika i wylacze¬ nie go po nagrzaniu sie sprezyny bimetalowej 4 io i przerwaniu przez nia obwodu dla uzwojenia 10 przekaznika, przy czym w przypadku nie odlacze¬ nia napiecia zasilajacego cykl ten bedzie sie po¬ wtarzal. 15 20 Uklad przedstawiony na fig. 2e pozwala na na¬ tychmiastowe zadzialanie przekaznika, zamkniecie obwodu przez zestyk sterujacy i rozwarcie tego obwodu po nagrzaniu sie sprezyny bimetalowej 4 i rozwarciem przez nia obwodu. Uklad przedsta¬ wiony na fig. 2f pozwala na uruchomienie prze¬ kaznika z opóznieniem, po wlaczeniu do uzwoje¬ nia grzejnego 7 sprezyny bimetalowej 4 dodatko¬ wego napiecia zmiennego, nagrzaniu sie i przela¬ czeniu sprezyny bimetalowej 4. 25 Przekaznik wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie w teletechnice jako uklad z opóz¬ nionym dzialaniem w miejsce obecnie stosowa¬ nych przekazników termicznych, jako uklad z opóznionym dzialaniem (przyciaganiem lub zwal- 30 nianiem) w miejsce obecnie stosowanych lancu¬ chów przekaznikowych z tulejami opózniajacymi lub ukladów z kondensatorami. Przekaznik we¬ dlug wynalazku moze znalezc równiez zastosowa¬ nie do sterowania reklam swietlnych, sygnaliza- 35 cji ulicznej itp. PL