Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.VI.1968 55313 KI. 35 b, 4J66 MKP B 66 c UKD %fc Twórca wynalazku: mgr inz. Stanislaw Glanowski Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Koksochemicznego „Koksoprojekt,,, Zabrze (Polska) Chwytak samosterujacy i Przedmiotem wynalazku jest chwytak samoste¬ rujacy, umozliwiajacy samoczynne zahaczanie i od¬ czepianie przedmiotów w warunkach trudnodostep¬ nych lub w miejscach zagrozonych pod wzgledem bezpieczenstwa i higieny pracy, szczególnie przy obsadzaniu i opróznianiu kolumn adsorberów do oczyszczania gazu koksowniczego.Znane jest stosowanie chwytaków do zahaczania i odczepiania przedmiotów w miejscach trudno¬ dostepnych, ale sa one sterowane elektromagne¬ tycznie lub za pomoca dodatkowej linki sterowni¬ czej. Chwytaki sterowane elektromagnetycznie musza miec dodatkowo zabudowane urzadzenia elektromagnetyczne, co stwarza niebezpieczenstwo eksplozji w atmosferze gazów wybuchowych, zas wprowadzenie linki sterowniczej podwyzsza koszt urzadzenia, poza tym nie w kazdych warunkach istnieje mozliwosc jej zastosowania.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej wymienionych wad przez zastosowanie urzadzenia, nie stwarzajacego niebezpieczenstwa wybuchu i mogacego pracowac w kazdych warunkach.Zadanie to zostalo rozwiazane przez wyposazenie chwytaka samosterujacego, który jest przedmiotem niniejszego wynalazku w krzywke z plyta oporo¬ wa oraz element zaczepowy na trzpieniu, w wyni¬ ku czego, opuszczajacy sie w dól trzpien wraz z elementem zaczepowym obraca sie, umozliwiajac tym samym rozwarcie haków. Chwytak samoste¬ rujacy ma zastosowanie do pionowego transportu 15 20 15 30 przedmiotów w przestrzeni ograniczonej pionowy¬ mi powierzchniami, spelniajacymi role wspólnych prowadnic dla chwytaka i przedmiotu. Pelna me¬ chanizacja i automatyzacja czynnosci zahaczania i odczepiania jest w tym urzadzeniu niezawodna.Przedmiot wynalazku widoczny jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia chwytak samosteru¬ jacy w przekroju pionowym, a fig. 2 widok ele¬ mentu krzywkowego w przekroju wzdluz linii A—A. Chwytak samoster*jacy sklada sie z krzy- zulca 1, na ramionach którego umocowane sa przegubowo haki 9, polaczone poprzez ciegna 10 z trzpieniem 2 oraz z ukladu sterujacego. Uklad sterujacy sklada sie z trzpienia' 2, umieszczonego w prowadnicach krzyzulca 1, na którym osadzony jest element zaczepowy 3, wraz ze sprezyna 4, któ¬ ra zabezpiecza go przed niezamierzonym obrotem, z plyty oporowej 5, z krzywki 6 oraz ramienia 7, które zazebia sie z dzwignia sterownicza 8.Zasada dzialania chwytaka samosterujacego po¬ lega na tym, ze przed opuszczeniem go w dól, w celu zahaczenia o uchwyty przedmiotu, który ma byc transportowany pionowo w góre, nalezy dzwi¬ gnie 8, z polozenia wyjsciowego (dzwignia 8 wraz z elementem 3 znajduja sie w plaszczyznie osi sy¬ metrii krzyzulca) skrecic o kat 3°, zgodnie z ru¬ chem , wskazówki zegara i wówczas, dzieki przesu¬ waniu sie trzpienia 2 w góre, haki 9 wchodza w uchwyty przedmiotu. 55313m1* Dalsze podnoszenie chwytaka powoduje trans¬ port przedmiotu. Przesuniecie trzpienia i sprzezo¬ nych z nim haków mozliwe jest dzieki otworowi w plycie oporowej 5. Przed zamierzonym transpor¬ tem przedmiotu w dól, nalezy dzwignie 8 z polo¬ zenia wyjsciowego (dzwignia 8 wraz z elementem 3 znajduje sie w plaszczyznie osi symetrii krzyzulca) skrecic o kat 3° w strone przeciwna ruchowi wskazówek zegara. Po opuszczeniu przedmiotu, zwolnienie haków z uchwytów przedmiotu prze¬ biega w sposób nastepujacy: Przesuwajacy sie w dól pod wplywem wlasne¬ go ciezaru trzpien 2, zakonczony elementem 3, natrafia na krzywke 6 powodujaca skrecenie ele¬ mentu zaczepowego 3 w strone przeciwna ruchowi wskazówek zegara. Równoczesnie sprzezone z trzpieniem haki wysuwaja sie z uchwytów przed¬ miotu. Przy podnoszeniu trzpienia 2 w góre, ele¬ ment 3 zaczepia o plytke oporowa 5 i w ten sposób blokuje dalszy przesuw trzpienia 2, co zabezpie¬ cza polozenie haków w pozycji rozchylonej i tym samym zezwala n£ swobodne wyciagniecie chwy¬ taka bez przedmiotu. PL