PL55266B1 - - Google Patents

Description

Przedni koniec tylnej czesci 19 ciegla wchodzi 55 do rury 18 i jest prowadzony w niej za pomoca tulei 22. Ma ona dwie nakretki, a mianowicie przednia nakretke 23 nazywana w dalszym ciagu opisu nakretka blokujaca oraz tylna nakretke 24, nazywana w dalszym ciagu opisu nakretka pod- 60 ciagowa.Rura 18 przedniej czesci ciegla ma pierscien rozciety 26, osadzony w odpowiednim zlobku pierscieniowym w rurze. Powierzchnia tylnego konca pierscienia rozcietego 26 wspóldziala przez 65 tarcie (a wiec sprzega sie) z przednia powierzchnia7 "• ' '¦ * ; v 55266 6 tulei jarzmowej 27 tworzacej sprzeglo a — a.Tylna powierzchnia tulei 27 wspóldziala przez tar¬ cie z przednia powierzchnia zwróconego ku we¬ wnatrz obrzeza 28 tulei sprzegajacej 29. Tuleja sprzegajaca 29 jest nakrecona na tuleje podcia¬ gowa 30, tak iz jest z nia sztywno zwiazana. Na tylnym koncu tuleja podciagowa 30 ma zwrócone ku wewnatrz obrzeze 31. W odpowiednim wgle¬ bieniu wewnetrznej cylindrycznej powierzchni tu¬ lei podciagowej 30 jest umieszczona kulka bloku¬ jaca 32. W tulei podciagowej 30 miedzy obrzezem 31 i tuleja sprzegajaca 29 znajduje sie tuleja sliz¬ gowa 33. Tuleja slizgowa 33 ma . przebiegajacy w kierunku osiowym rowek 34 w zewnetrznej po- i wierzchni cylindrycznej a do rowka- 34 wchodzi kulka 32 tak iz sprzega ze soba tuleje slizgowa 33 i tuleje podciagowa 30 umozliwiajac wzgled¬ nie osiowe przesuniecie tulei 33 i 30.Tylny koniec tulei slizgowej 33 ma tylna po¬ wierzchnie wspóldzialajaca przez tarcie z przed¬ nia powierzchnia nakretki blokujacej 23, przy czym obydwie powierzchnie tworza sprzeglo b — — b. Przedni koniec tulei slizgowej 33 ma tylna powierzchnie wspóldzialajaca przez tarcie z przednia powierzchnia kolnierza 20, przy czym obydwie powierzchnie stanowia sprzeglo c — c.Kolnierz 31 tulei podciagowej 30 ma przednia~po- wierzchnie, przystosowana do wspóldzialania przez tarcie z tylna powierzchnia nakretki blokujacej 23, przy czym obydwie powierzchnie tworza sprze¬ glo d — d.Sprezyna 35 uprzednio napieta sila przekracza¬ jaca opór w ukladzie hamulcowym podczas wla¬ czania hamulców, tj. zanim klocki hamulcowe dotkna kola, jest zacisnieta pomiedzy tuleja sliz¬ gowa 33 i kolnierzem 28 tulei sprzegajacej 29.Lozysko kulkowe 36 typu osiowego jest osadzo¬ ne tak, iz jego tylna bieznia wspóldziala z przed¬ nia powierzchnia nakretki blokujacej 23, a mie¬ dzy przednia bieznia lozyska kulkowego 36 i tyl¬ na powierzchnia kolnierza 20 jest zacisnieta spre¬ zyna 37.Tylna bieznia kulkowego lozyska oporowego 38 typu osiowego jest osadzona tak, iz obejmuje ru¬ re 18 i styka sie z przednia powierzchnia pier¬ scienia przecietnego 26. Przednia bieznia lozyska kulkowego 38 jest pierscieniem podporowym 39, który podpiera sprezyne, a na swym obwodzie ze¬ wnetrznym ma przebiegajacy w kierunku osiowym rowek 40. Rowek 40 jest przeznaczony do wpro¬ wadzenia wystepu 41 tulei jarzmowej 27, tak iz umozliwia wzgledne ruchy poosiowe, natomiast nie pozwala na wzgledne ruchy katowe tulei 27 i pierscienia 39. Sprezyna naciskowa 42 jest za¬ cisnieta pomiedzy przednia powierzchnia pierscie¬ nia podporowego 39 i tylna powierzchnia przed¬ niej pokrywy 16.Tylna pokrywa 17 jest polaczona gwintem z oslona 15 i przytwierdzona do niej za pomoca .sruby 43. Rura 44 do ochrony gwintu czesci 19 ciegla, zewnatrz oslony 15, jest przymocowana za pomoca rozcietego pierscienia 45, osadzonego w tylnej pokrywie 17, a pomiedzy obrzezem 47 ru¬ ry ochronnej 44 i pierscieniem 45 jest zacisnieta uszczelka 46.Nakretka podciagowa 24 ma wystajacy promie¬ niowo kolnierz 48 z klami na tylnej powierzchni 5 w poblizu obwodu dla sprzegania z odpowiednimi klami przedniej powierzchni wewnetrznej scianki tylnej pokrywy 17, przy czym obydwie powierz¬ chnie z klami tworza sprzeglo e — e. Kolnierz 48 stanowi tylna bieznie lozyska kulkowego 49 ty- io pu osiowego. Pomiedzy przednia bieznia lozyska kulkowego 49 i tylna powierzchnia nakretki blo¬ kujacej 23 znajduje sie sprezysty zestaw tulejko¬ wy. Zestaw ten sklada sie z cylindrycznej prze¬ dniej czesci 50, posredniej tulejkowej czesci 51, 15 tylnej czesci 52 i napietej sprezyny 53. Przednia czesc 50 ma wygiete ku wewnatrz obrzeze 54, na koncu przednim, i wygiete na zewnatrz obrzeze 55, na koncu tylnym. Posrednia, czesc tulejkowa 51 ma wygiete ku wewnatrz obrzeze 56, na koncu 20 przednim, oraz ukosnie zagiete ku wewnatrz obrze¬ ze 57, na koncu tylnym. Tylna czesc 52 zestawu ma ksztalt tarczy z obrzezem 58, które zweza sie ku tylowi i ku wewnatrz.Pomiedzy obrzezem 54 przedniej czesci 50 i tyl- 25 na czescia 52 jest zacisnieta sprezyna 53. Obrzeza 55 i 56 oraz obrzeza 57 i 58 wspóldzialaja ze soba przez tarcie.Wewnatrz tylnej pokrywy 17, w odleglosci po¬ osiowej od obrzeza 56 nieznacznie wiekszej niz po- 30 osiowy zakres pokrywania sie klów sprzegla e — — e, znajduje sie pierscien blokujacy 59.Tylny koniec 60 nakretki podciagowej 24 ma taka srednice, ze wchodzi do odpowiedniego otwo¬ ru w tylnej pokrywce 17 z malym luzem. Przedni 35 koniec czesci 19 ciegla ma cylindryczny zderzak 61 pozostawiajacy maly luz wzgledem otworu rury 18. Jak widac na fig. 3 zderzak 14 ma otwór, przez który przechodzi rura 18.W polozeniu przedstawionym na fig. 2 i 3 nie 40 sa przekazywane zadne sily osiowe miedzy cze^ sciami 18 i 19 ciegla. Sila mocnej sprezyny 35 jest przekazywana z przedniego konca poprzez obrzeze 28, tuleje jarzmowa 27, sprzeglo a — a, pierscien zatrzymowy 26, rure 18, kolnierz 20, sprzeglo c — 45 — ci tuleje slizgowa 33 na tylny koniec mocnej sprezyny 35.Sila sprezyny srubowej 42 mniejsza niz sila sprezyny 35, jest przekaizjrwana z przedniego kon¬ ca poprzez przednia pokrywke 16, oslone 15, tylna 50 pokrywke 17, sprzeglo e — e, nakretke podciago¬ wa 24, cieglo 19, nakretke blokujaca 23, sprzeglo b — b, tuleje slizgowa 33, mocna sprezyne 35, ob¬ rzeze 28, tuleje jarzmowa 27, sprzeglo a — a, pier¬ scien blokujacy 26, lozysko kulkowe 38 i pierscien 55 podporowy 39 na tylny koniec sprezyny 42. Sila sprezyny 53 mniejsza niz sprezyny 42 jest prze¬ kazywana z przedniego konca poprzez trzy czesci tulejkowe 50, 51 i 52 na tylny koniec urzadzenia.Sprezyna 37 jest znacznie slabsza niz sprezyna 60 53, a jej sila jest bez znaczenia w porównaniu z silami wywieranymi przez sprezyny zewnetrzne.Ponizej podaje sie krótki opis dzialania nasta¬ wiacza luzu z powolaniem sie na fig 1.Podczas hamowania sila hamowania jest przeka- 65 zywana poprzez nastawiacz luzu, który przesuwa55266 15 sie wówczas (fig. 1), lub inaczej mówiac, prze¬ mieszcza sie w kierunku oznaczonym wyzej jako kierunek do przodu. Jezeli podczas tego ruchu oslona 15 nastawiacza luzu nie zetknie sie ze zderzakiem 14 przed rozwinieciem okreslonej sily hamowania, to jest to wskazówka, ze luz w ukla¬ dzie hamulcowym jest zbyt duzy i wymaga zmniejszenia.Fig. 2 i 3 przestawiaja polozenie zajmowane przez czesci nastawiacza luzu w jego stanie obo- jetnym, tj. w takim polozeniu nastawiacza luzu, gdy hamulce sa zwolnione i zadne sily poosiowe nie sa przez niego przekazywane, przy czym na fig. 3 pokazano, ze pokrywa 16 znajduje sie w od¬ leglosci A od zderzaka odniesienia 14 gdy hamul ce sa zwolnione.W poczatkowej fazie czynnosci hamowania sila naciagu moze byc przekazywana z rurowej czesci 18 ciegla na cieglo 19 poprzez pierscien blokujacy 26, lozysko kulkowe 38, pierscien podporowy 39, 20 sprezyne 42, przednia pokrywe 16, oslone 15, tylna pokrywe 17, sprzeglo e — e i nakretke podcia¬ gowa 24.Z chwila gdy sila przenoszona osiagnie wartosc sily sprezyny 42, to sprezyna 42 zostanie scisnieta, 25 a obydwie czesci 18 i 19 ciegla przesuna sie tele¬ skopowo, jednak tylko na bardzo mala odleglosc poosiowa, która jest konieczna w celu ustalenia zlaczenia sprzegla d — d. Odtad sila hamowania bedzie przekazywana pomiedzy dwiema czesciami 30 18 i 19 ciegla poprzez kolejne elementy: kolnierz 20, sprzeglo c — c, tuleje slizgowa 33, mocna spre¬ zyne 35, tuleje sprzegajaca 29, tuleje podciagowa 30, sprzeglo d — d i nakretke blokujaca 23.W czasie trwania czynnosci hamowania przekazy- 35 wana sila hamowania jeszcze wzrasta i osiaga wartosc równa sile mocnej sprezyny 35, gdy przednia pokrywa 16 zetknie sie ze zderzakiem od¬ niesienia 14, jak to jest wymagane w warunkach „luz normalny". W tym momencie klocki hamul- 40 cowe 8 stykaja sie z wiencem kola 9 i caly luz w przelozeniu zostal wyczerpany. Sila hamowa¬ nia bedzie wzrastac bardziej gwaltownie przy dal¬ szym ruchu tloka hamulcowego 2 i w ten sposób sprezyna 35 stanowiaca element w przekazywa- 45 niu sily bedzie sciskana dopóki powierzchnia przedniego konca tulei slizgowej 33 nie oprze sie na tylnej powierzchni koncowej tulei sprzega¬ jacej 29. Sila hamowania jest wtedy przekazywa¬ na z kolnierza 20 na czesc 18 ciegla poprzez sprze- 50 glo c — c, tuleje slizgowa 33, tuleje sprzegajaca 29, tuleje podciagowa 30 i sprzeglo d — d na na¬ kretke blokujaca 23 na czesci 19 ciegla. Jednocze¬ snie sprzeglo a — a zostalo rozlaczone. Wtedy nie ma juz elementów sprezystych na drodze 55 przekazywania sily hamowania. Podczas dalszej czesci czynnosci hamowania sila hamowania jesz¬ cze wzrosnie i wywola naprezenia róznych ele¬ mentów na drodze przenoszenia sily hamowania z tloka hamulcowego 2 na klocki hamulcowe 8. 60 Takie naprezenie nie powinno miec zadnego wply¬ wu na wzgledne polozenia obu czesci 18 i 19 cie¬ gla hamulcowego.Podczas ruchu ku przodowi czesci 18 i 19 cie¬ gla — oslona 15 bedzie utrzymywana nieruchomo 65 8 wskutek zetkniecia sie przedniej pokrywy 16 ze zderzakiem 14. Wskutek tego sprezyna 42 zostanie scisnieta a sprzeglo e — e zostanie rozlaczone. Po przemieszczeniu czesci 18 i 19 ciegla wzgledem oslony 15, odpowiednio do poczatkowej odleglosci poosiowej miedzy obrzezem 56 i pierscieniem blo¬ kujacym 59, tuleja 51 bedzie utrzymywana nieru¬ chomo wzgledem oslony 15, a podczas jakiegokol¬ wiek dalszego przesuniecia do przodu gwintowanej czesci 19 ciegla, nakretka podciagowa 24 bedzie powstrzymana od podazania ruchem poosiowym i rozpocznie nakrecanie sie na gwint czesci 19 cie¬ gla, który jest przez nia przepuszczony. Odleglosc miedzy obrzezem 54 i nakretka blokujaca 23 wzro¬ snie i bedzie odpowiadac naprezeniu w ukladzie hamulcowym.Podczas zwalniania hamulca sila w ukladzie ha¬ mulcowym maleje stopniowo, a dwie czesci ciegla 18 i 19 posuwaja sie wstecz, natomiast oslona 15 pozostaje nieruchomo oparta na zderzaku odnie¬ sienia 14 pod dzialaniem sprezyny 42. Po krótkim przesunieciu poosiowym wstecz nakretki podcia- gowej 24 zostaje wlaczone sprzeglo e — e a pod¬ czas dalszego przesuniecia wstecz dwóch czesci ciegla 18 i 19 oslona 15 bedzie przesuwac sie wstecz jednoczesnie z czesciami ciegla 18 i 19.Wskutek tego przednia pokrywka 16 nie bedzie wspóldzialala ze zderzakiem 14, a poniewaz sprze¬ glo a — a jest jeszcze rozlaczone (wobec przeka¬ zywania wiekszej sily hamowania niz sila sprezy¬ ny 35) — zespól, skladajacy sie z nakretki podcia- gowej 24, oslony 15, sprezyny 42, pierscienia pod¬ porowego 39 i tulei jarzmowej 27, zacznie obracac sie na lozysku kulkowym 38 i na gwincie czesci ciegla 19, przy czym jednoczesnie sprezyna 42 be¬ dzie rozprezac sie stopniowo.Obrót trwa dopóki sprzeglo a — a jest roz¬ laczone. Gdy przenoszona sila hamowania jest równa sile wywieranej przez sprezyne 35, to sprzeglo a — a zostaje wlaczone a jednoczesnie obrzeze 54 zaczyna wspóldzialac z nakretka bloku¬ jaca. W czasie dalszego ruchu wstecz czesci ciegla 18 i 19 odleglosc miedzy przednia pokrywka 16 i zderzakiem 14 bedzie wzrastac, a sila hamowania malec. Z chwila gdy sila hamowania spadnie, do wielkosci równej sile wywieranej przez sprezyne 42, obydwie czesci 18 i 19 ciegla zostana przesu¬ niete wzgledem siebie w kierunku osiowym, a sprzeglo d — d zostanie rozlaczone, natomiast sprzeglo b — b bedzie wlaczone. Podczas pozosta¬ lej czesci czynnosci zwalniania wszystkie czesci nastawiacza luzu beda przesuwac sie wstecz jed¬ noczesnie.Krótko mówiac, podczas okresu hamowania, z normalnym luzem w ukladzie, naprezenie ukla¬ du powoduje obrót nakretki podciagowej 24 w je¬ dnym kierunku, a nastepnie odpowiedni obrót w drugim kierunku nakretki podciagowej 24 i oslony 15.Normalny luz w ukladzie wzrasta stopniowo wskutek zuzycia klocków hamulcowych 8, a nizej podany jest opis, z powolaniem sie na fig. 2 i 3, czynnosci hamowania z nadmiernym luzem w ukladzie.Podczas wlaczania hamulców przekazywana sila hamowania wzrasta i gdy osiagnie wielkosc sily55266 9 sprezyny 4Z, to czesci 18 i 19 ciegla zostana prze¬ suniete wzgledem siebie w kierunku osiowym na bardzo mala odleglosc, odpowiadajaca rozlaczeniu sprzegla b — b i wlaczeniu sprzegla d — d. Gdy przednia pokrywa 16 zetknie sie ze zderzakiem 14, to sila przekazywana jeszcze nie osiagnie war¬ tosci mocnej sprezyny 35 i wobec tego sprzeglo a — a pozostaje wlaczone. Podczas dalszego ruchu naprzód czesci ciegla 18 i 19 — oslona 15 pozostaje nieruchoma a sprzeglo e — e zostaje rozlaczone.Wkrótce po tym pierscien blokujacy 59 zetknie sie z obrzezem 56, a nakretka podciagowa 24 zacznie obracac sie na lozysku kulkowym 49, przy czym nastepuje przeciaganie przez nia gwintu czesci ciegla 19.Odstep poziomy pomiedzy obrzezem 54 a na¬ kretka blokujaca 23 wzrosnie i osiagnie wartosc odpowiadajaca nadmiernemu luzowi w ukladzie, gdy przekazywana sila hamowania odpowiada sile mocnej sprezyny 35. W ciagu pozostalej czesci czynnosci hamowania i podczas poczatkowej czesci nastepujacego po tyni zwalniania hamulca, zosta¬ je wykonany ten sam jalowy ruch nakretki pod- ciagowej 24 w czasie naprezania ukladu, jak opi¬ sano wyzej w zwiazku z normalnym luzem w ukladzie. W ten sposób podczas hamowania ruch nakretki podciagowej 24 trwa w dalszym ciagu, w tym samym kierunku, po rozlaczeniu sprzegla e — e, a w czasie zwalniania hamulców nakretka 24 zaczyna obracac sie w przeciwnym kierunku razem z oslona 15, dopóki nie zostanie wlaczone sprzeglo a — a. W tej chwili jednak nie ma zadnego odstepu poosiowego odpowiada¬ jacego nadmiernemu luzowi w ukladzie miedzy obrzezem 54 i nakretka blokujaca 23. Tak wiec w tym stanie nastawiacz luzu wyczul i zarejestro¬ wal lub stwierdzil odchylenie od normalnego luzu w ukladzie, a mianowicie nadmierny luz zostal zarejestrowany lub stwierdzony obecnoscia od¬ stepu miedzy obrzezem 54 i nakretka blokuja¬ ca 23.W czasie dalszego przesuniecia czesci ciegla 18 i 19 w lewo, obrót oslony 15 i naikretki podciago¬ wej 24 jest uniemozliwiony przez wlaczenie sprze¬ gla a-ai wobec tego odleglosc poosiowa mie¬ dzy przednia pokrywka 16 a zderzakiem 14 wzra¬ sta. Skoro tylko przekazywana sila hamowania zmniejszy sie do wartosci sily, wywieranej przez sprezyne 42, sprzeglo d — d zostaje rozlaczone.Wtedy nakretka blokujaca 23 ma swobode obra¬ cania sie na czesci ciegla 19 i w rzeczywistosci za¬ czyna obracac sie, gdyz jest powstrzymywana od ruchu naprzód przez lozysko kulkowe 36 i slaba sprezyne 37, natomiast sila sciskania pochodzaca od sprezyny 42 jest przekazywana miedzy czescia 19 ciegla i tuleja podciagowa 30. Wobec tego trwa w dalszym ciagu obracanie sie nakretki 23 pod¬ czas przeciagania przez nia czesci 19 ciegla do przodu, dopóki obrzeze 54 nie zetknie sie z na¬ kretka 23.Gdy to nastapilo czesc 19 ciegla zostala prze¬ sunieta ku przodowi wzgledem czesci 18 na od¬ leglosc osiowa, odpowiadajaca nadmiernemu luzo¬ wi. Podczas pozostalej czesci czynnosci zwalniania hamulca sprzeglo b — b zostaje rozlaczone, 10 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 a wszystkie elementy zaczna posuwac sie wstecz bez ruchów wzglednych, dopóki odleglosc poosio¬ wa pomiedzy przednia pokrywa 16 i zderzakiem 14 nie bedzie znowu równa „A".W pewnych przypadkach, np. po wymianie zu¬ zytych klocków hamulcowych lub zmianach ob¬ ciazenia kadluba pojazdu, sprezyscie zawieszonego na osiach kól, moze sie zdarzyc, ze luz w ukladzie hamulcowym bedzie niedostateczny. Jak zazna¬ czono wyzej nastawiacz luzu opisanego rodzaju moze zwiekszyc luz w ukladzie w zabiegu zlozo¬ nym z dwóch cyklów. Powodem niedokonywania powiekszania luzu w zabiegu jednorazowym jest to, ze gdyby powstal nadmierny opór w ukladzie na skutek przypadkowej obecnosci zanieczyszcze¬ nia, rdzy lub lodu, to mogloby nastapic dzialanie samoczynnego nastawiacza luzu tak, jak w przy¬ padku rzeczywistego istnienia niedostatecznego luzu.W pierwszej fazie wlaczania hamulca, czesci 18 i 19 ciegla sa przesuwane do przodu, a gdy sila hamowania osiaga wartosc sprezyny 42 sprzeglo b — b zostaje rozlaczone a sprzeglo d — d zostaje wlaczone. Gdy sila hamowania osiagnela wartosc mocnej sprezyny 35, to istnieje jeszcze odleglosc (nazywana nizej odstepem „s") pozostawiona mie¬ dzy przednia pokrywka 16 i zderzakiem 14. Ten odstep „s" odpowiada brakowi luzu i odleglosci osiowej na jaka jest pozadane odsunac czesc 19 ciegla od rurowej czesci 18 ciegla. Poniewaz sprze¬ glo a — a jest rozlaczone, a pomiedzy pokrywa 16 i zderzakiem 14 utrzymuje sie odstep „s", spre¬ zyna 42 moze rozprezac sie powodujac obrót zes¬ polu, zlozonego z oslony 15, nakretki podciagom wej 24 i sprezyny 42, na lozysku kulkowym 38 i gwincie czesci 19 ciegla, dopóki przednia pokry¬ wa 16 nie zetknie sie ze zderzakiem 14.Podczas dalszego trwania czynnosci hamowania sila przekazywana wzrasta i zjawia sie naprezenie w ukladzie hamulcowym. Powoduje to wykonanie tego samego ruchu jalowego nakretki podciagowej 24, jak opisano wyzej w zwiazku z normalnym luzem w ukladzie. Wobec tego w niniejszych roz¬ wazaniach mozna pominac te faze ruchu i rozpa¬ trzyc sytuacje, gdy pokrywa 16 zetknie sie ze zderzakiem 14, jako faze w czasie zwalniania ha¬ mulca. Przypomina sie, ze wskutek rozprezenia sprezyny 42 i poosiowego ruchu oslony 15 ku przodowi sprezyna 53 zostala scisnieta, a odstep poosiowy „s" znajduje sie obecnie pomiedzy obrze¬ zami 55 i 56. Wskutek tego w tej fazie nastawiacz luzu wyczuwa i rejestruje odchylenie od normal¬ nego luzu w ukladzie, a w tym przypadku nie¬ dostatecznosc luzu zostala zarejestrowana lub za¬ notowana jako obecnosc odstepu miedzy obrzezami 55 i 56, jak równiez jako odleglosc, na jaka oslo¬ na 15 zostala przesunieta wzgledem czesci 18 i 19 ciegla.W czasie zwalniania hamulca, pokrywka 16 od¬ suwa sie od zderzaka 14 w chwili gdy przeno¬ szona sila hamowania odpowiada sile mocnej spre¬ zyny 35. W ten sposób sprzeglo a — a zostaje wla¬ czone, a, podczas pozostalej czesci czynnosci zwal¬ niania hamujców, nastawiacz przesuwa sie jako calosc, bez ruchów wzglednych jego elementów, oprócz rozlaczenia sprzegla d — d i wlaczenia55266 11 sprzegla b — b skoro tylko przekazywana sila spadnie do wartosci odpowiadajacej sile sprezyny 42. Ody hamulce sa calkowicie zwolnione, to od¬ step pomiedzy pokrywa H i zderzakiem 14 wy¬ nosi „A — s" lecz polozenie czesci 18 ciegla wzgle¬ dem czesci 19 ciegla nie ulega zmianie. W czasie pierwszego cyklu hamowania stalo sie jedynie to, ze oslona 15 zostala przesunieta naprzód na od¬ leglosc „s" w celu zarejestrowania niedostatecz¬ nosci luzu, sprezyna 42 zostala rozprezona, a spre¬ zyna 53 zostala scisnieta.W drugiej fazie wlaczania hamulców, przy nie¬ dostatecznym luzie w ukladzie, przekazywana sila wzrasta, a gdy osiagnie wartosc odpowiadajaca sile sprezyny 42, to sprzeglo b — b zostaje roz¬ laczone. Jednaik dzieki sile sprezyny 53 nakretka 23 zaczyna obracac sie podczas ruchu ku przodo¬ wi, na czesci 19 ciegla, dopóki obrzeza 55 i 56 nie zetkna sie ze soba. Powoduje to ruch ku przo¬ dowi czesci 18 ciegla na odleglosc „s" (jak juz zostalo zarejestrowane w sposób omówiony wyzej) natomiast tylna czesc 19 ciegla pozostaje nieru¬ choma.- Wobec tego przednia pokrywa 16 zetknie sie ze zderzakiem 14 z chwila gdy sila przekazy¬ wana bedzie odpowiadac sile sprezyny 42. Na¬ tychmiast po tym sprzeglo d — d zostaje wlaczo¬ ne, a czesc 18 ciegla musi przesuwac sie naprzód na odleglosc „s" podczas sciskania sprezyny 42 za¬ nim przekazywana sila hamowania osiagnie war¬ tosc mocnej sprezyny 35. Pozostala czesc cyklu hamowania jest dokonywana w taki sam sposób jak wtedy, gdy istnieje normalny luz w ukladzie.Nastawiacz luzu powiekszyl swoja ogólna dlu¬ gosc o odstep „s" i przywrócil normalny luz w ukladzie.Nastawianie reczne ogólnej dlugosci nastawia¬ cza luzu moze byc dokonywane po prostu przez obracanie oslony 15. Moment obrotowy bedzie przekazywany bezposrednio z oslony 15 na na¬ kretke podciagowa 24 poprzez sprzeglo e — e, na¬ tomiast na nakretke blokujaca 23 moment obro¬ towy jest przekazywany na drodze zawierajacej nastepujace elementy: sprzeglo cierne, skladajace sie z przedniego konca sprezyny 42 i przyleglej powierzchni pokrywy 16, zwoje sprezyny 42, sprzeglo cierne skladajace sie z tylnego konca sprezyny 42 i odpowiedniej powierzchni pierscienia podporowego 39, pierscien podporowy 39, tuleja jarzmowa 27, sprzeglo cierne utworzone przez sty¬ kajace sie powierzchnie tulei jarzmowej 27 i ob¬ rzeza 28, tuleja sprzegajaca 29, tuleja podciagowa 30, kulka 32, tuleja slizgowa 33 i sprzeglo b — — b. Nalezy zaznaczyc, ze przy dokonywaniu ta¬ kiego nastawiania recznego konieczne jest prze¬ zwyciezenie oporu tarcia który stawia sprzeglo c — c (przekazywanie sily odpowiadajacej rózni¬ cy sil sprezyn 35 i 42) oraz sprzeglo a — a (prze¬ kazywanie sily sprezyny 35).Rurowa czesc 18 ciegla jest prowadzona w oslo¬ nie 15 przez pokrywe przednia 16 i tuleje sprze¬ gajaca 29 podtrzymywana w tulei podciagowej 30.Czesc 19 ciegla jest prowadzona przez element 61 w otworze rurowej czesci 18 ciegla i przez tuleje 22, jak równiez jest prowadzona wzgledem tylnej pokrywy 17 Drzez nakretke podciagowa 24, przy 12 czym jej czesc 60 jest dopasowana do otworu w tylnej pokrywie 17.Nalezy zaznaczyc, ze podczas pracy wszelki nie¬ zamierzony obrót nakretki podciagowej 24 i na- 5 kretki blokujacej 23, w wyniku silnych drgan, jest praktycznie wykluczony, poniewaz nakretka pod¬ ciagowa 24 jest sprzezona z oslona 15 przez sprze¬ glo klowe e — e, a oslona 15 jest sprzezona z przednia czescia 18 ciegla za pomoca klinowego io lub stozkowego sprzegla b— b, na stosunkowo duzej srednicy, pod dzialaniem sily sprezyny 42 i wspóldzialania ciernego tulei jarzmowej 27 i tu¬ lei sprzegajacej 29, w sprzegle a — a pod dzia¬ laniem sily sprezyny 35. 15 Ponadto jest oczywiste, ze nieuniknione wydlu¬ zenie poosiowe nastawiacza luzu, podczas okresu hamowania, zostalo zmniejszone do minimum. Ta¬ kie wydluzenie zachodzi wtedy, gdy sprzeglo b — — b jest zwolnione, a sprzeglo d — d jest wla- 20 czone.Inne zwiekszenie dlugosci zachodzi wtedy, gdy tuleja slizgowa 33 przesuwa sie do oparcia na tu¬ lei sprzegajacej 29. Otóz to ostatnie zwiekszenie dlugosci zostalo praktycznie wyeliminowane w od- 25 mianie, przedstawionej na rysunku, gdzie pierscien podporowy 39 zawsze styka sie z lozyskiem kul¬ kowym 38, a jego obrót wzgledem tulei jarzmowej 27 jest zawsze uniemozliwiony. W ten sposób zwolnienie sprzegla a — a jest mozliwe przy bar- 30 dzo malym osiowym przesunieciu obrzeza 28.Wskutek tego odleglosc poosiowa miedzy tuleja sprzegajaca 29 i tuleja slizgowa 33 moze byc mniejsza w nastawiaczu omówionym niz w zna¬ nych dotychczas nastawiaczach luzu. 35 Nalezy podkreslic ze glównym przeznaczeniem sprezyny 35 jest okreslenie krytycznej wartosci sily hamowania, wyzszej niz sila sprezyny 42 do rozlaczania sprzegla a — a, tak iz sila sprezyny 42, która jeszcze moze byc scisnieta w znacznym 40 stopniu po rozlaczeniu sprzegla a — a, moze byc ograniczona do wartosci niezbednej do przezwycie¬ zenia oporu dla ruchów wzglednych dwóch czesci ciegla, gdy hamulce sa zwolnione, wskutek czego strata energii w nastawiaczu luzu jest zmniejszo- 45 na, poniewaz mocna sprezyna 35 ma tylko bardzo maly skok sciskania. Gdy okolicznosci te nie sa wazne, jak np. wtedy, gdy pelne cisnienie hamo¬ wania jest wielkoscia tego samego rzedu co opór ukladu hamulcowego, jak to w szczególnosci moze 50 miec miejsce w przypadku, gdy wspólczynnik tar¬ cia miedzy klockami hamulcowymi 8 i kolem 9 jest bardzo duzy, to jest bez znaczenia czy spre¬ zyna 35 jest sztywniejsza niz sprezyna 42, a na¬ wet sprezyny 35 moze wcale nie byc, natomiast 55 tuleja pociagowa 30, tuleja sprzegajaca 29 i tuleja slizgowa 33 moga byc polaczone razem, tak iz be¬ da tworzyc jedna calosc bezposrednio wspóldzia¬ lajaca z tuleja jarzmowa 27. W tym przypadku sprzeglo c — c bedzie rozlaczone w stanie zwol- 60 nionym nastawiacza luzu, a sila sprezyny okres¬ lajaca rozlaczenie sprzegla a — a bedzie sila sprezyny 42.Odmiana lewego konca nastawiacza luzu poka¬ zana na fig. 4 rózni sie od konstrukcji przedsfa- 65 wionej na fig. 2 glównie pod tym wzgledem, ze55266 13 czynnosc zatrzymywania nakretki podciagowej 24 wzgledem oslony 15, na okreslonym wzglednym ruchu obu czesci, i czynnosc podtrzymywania i ,sterowania sprezyny 53 zostaly rozdzielone.Na fig- 4 czesci odpowiadajace czesciom kon- 5 strukcji wedlug fig. 2 maja te same oznaczniki.Lozysko kulkowe 40 zostalo zastapione przez dwa oporowe lozyska kulkowe 49a i 49b, przy czym pierwsze lozysko wspóldziala bezposrednio z pierscieniem blokujacym 59 na drodze poistepo- 10 wej nakretki podciagowej 24 wzgledem oslony 15, nieznacznie wiekszej niz przesuniecie potrzebne dla dokonania rozlaczenia sprzegla klowego e — — e. Lozysko 49b podtrzymuje lewy koniec spre¬ zyny 53, która jest oparta na pierscieniowym zde- 15 rzaku w postaci przecietego pierscienia 101 na na¬ kretce podciagowej 24. W innej odmianie, lozysko 49a moze byc osadzone wewnatrz pokrywy 17, za¬ miast na nakretce podciagowej 24, jak przedsta¬ wiono na rysunku, i w tym przypadku ruch po- 2° osiowy nakretki podciagowej 24 wzgledem oslony bedzie ograniczony kolnierzem nakretki podciago¬ wej, opierajacym sie na lozysku.Czesc tulejkowa 50a jest teleskopowo przesuwna na nakretce podciagowej 24 i ma wystajacy ku 25 wewnatrz kolnierz przesuwny na nakretce 24, a w kierunku do przodu, wspóldziala z pierscie¬ niowym zderzakiem 102, w postaci rozcietego pierscienia na nakretce podciagowej 24.- Na prze¬ dnim koncu czesc tulejkowa 50a ma wygiete na 30 zewnatrz obrzeze 103, podtrzymujace prawy ko¬ niec sprezyny 53 i wspóldzialajace z pierscieniem 104, przytwierdzonym do tylnego konca nakretki blokujacej 23.Jest rzecza oczywista, ze gdy lozysko 49a zetknie 35. sie z pierscieniem blokujacym 59 i zostaje przez to zatrzymane, to tuleja 50a i wobec tego prawy koniec sprezyny 53 zostaja zatrzymane przez zde¬ rzak 102 nakretki podciagowej 24, natomiast na¬ kretka blokujaca 23 w dalszym ciagu podaza do 40 przodu wzgledem oslony 15, tak iz nastepuje od¬ dzielenie nakretki blokujacej 23 od tulei 50a. Po¬ nadto jest oczywiste, ze gdy nakretka blokujaca 23 i nakretka podciagowa 24 zostaja przesuniete blizej siebie z ich normalnych polozen wzglednych, 45 to sprezyna 53 bedzie scisnieta miedzy tymi na¬ kretkami.W ten sposób dzialanie odmiany nastawiacza luzu podczas suwu hamowania i suwu zwalniania przy normalnym luzie, nadmiernym luzie i zbyt 5o 3. malym luzie bedzie dokladnie takie samo, jak opi¬ sane w zwiazku z urzadzeniem przedstawionym na fig. 2 i 3. 4. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe 55

1. Samoczynny dwustronny nastawiacz luzu o dzialaniu poosiowym do ukladów hamulco¬ wych w pojazdach, zawierajacy: rurowa przed¬ nia czesc ciegla, tylna czesc ciegla, przesuwna 60 14 teleskopowo wewnatrz tej przedniej czesci cie¬ gla i majaca niesamohamowny gwint, na któ¬ rym znajduje sie nakretka blokujaca i nakret¬ ka-podciagowa, elementy do zatrzymywania na¬ kretki blokujacej i do przekazywania sil osio¬ wych z przedniej czesci ciegla na nakretke blo¬ kujaca, gdy nastawiacz przekazuje sile hamo¬ wania, przekraczajaca okreslona wartosc gra¬ niczna, elementy do wyczuwania i rejestrowa¬ nia wszelkiego odchylenia od normalnego luzu w ukladzie, w czasie wlaczania hamulców, ele¬ menty, za pomoca których, w czasie kolejnych czynnosci wlaczania i zwalniania hamulców, nakretka blokujaca jest przemieszczana w tyl¬ nej czesci ciegla w celu zmiany ogólnej dlugo¬ sci skutecznej nastawiacza w taki sposób, aby wyeliminowac wszelkie odchylenia od normal¬ nego luzu w ukladzie,*oslone obejmujaca wy¬ mienione nakretki i wszystkie elementy oraz zderzak, umocowany wewnatrz oslony, sluzacy do ograniczania ruchu poosiowego nakretki podciagowej do przodu, wzgledem wspomnianej oslony, przy czym urzadzenie jest tego rodza¬ ju, ze, gdy nastawiacz nie przekazuje sily ha¬ mowania to nakretka podciagowa jest sprzezona ze wspomniana oslona, lecz zostaje od niej od¬ laczona gdy ruch wspomnianej oslony, w kie¬ runku ku przodowi, przekracza w czasie ha¬ mowania wartosc, okreslona z góry, a pomie¬ dzy nakretka blokujaca i nakretka podciagowa jest umieszczona, napieta uprzednio, sprezyna naciskowa, sluzaca do wypierania nakretki podciagowej wstecz, az do sprzegniecia ze wspomniana oslona, w przypadku gdy odleg¬ losc poosiowa miedzy obiema nakretkami jest mniejsza niz okreslona wartosc, znamienny tym, ze wyposazony jest w nakretke podciago¬ wa (24) i oslone 15, które maja kly sprzegla (e — e do sprzegania oraz w teleskopowo prze¬ suwne urzadzenie, zawierajace dwie czesci tulejkowe (50, 51), do ograniczania wydluzenia sprezyny naciskowej (53). Nastawiacz luzu wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze teleskopowo przesuwne urzadzenie (50, 51) zawiera czesc tulejkowa (54), wzglednie (103), który opiera sie na nakretce blokujacej (23) lub na elemencie (104), przymocowanym do nakret¬ ki blokujacej (23) tak dlugo, póki nastawiacz znajduje sie w zwolnionym polozeniu hamulca. Nastawiacz luzu wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dwie czesci -tulejkowe (50, 51) maja obrzeza (55, 56) i obejmuja sprezyne nacisko¬ wa (53). Nastawiacz luzu wedlug zastrz. 1 lub 3 zna¬ mienny tym, ze do ograniczania poosiowego ruchu nakretki podciagowej (24), ku przodowi wzgledem oslony (13), jest zastosowany ele¬ ment (51) jednej z dwóch czesci tulejkowych (50, 51), wspóldzialajacy z pierscieniem (59), umocowanym wewnatrz oslony (15).T w 55266 17e-e 575251 43 56 50 (W 34 15 37 c-c 30 29 26 27 4140 Ul Fig.2 15 ,16 ^vw^//^^^^^^^ K |W^^^ 14 18 Fig.3 e-e 49a59 49b 15 50q 53 103 31 23 \ ¦ i | | ¦ i i Fig. 4 • IBui OTEKA 1 urzedu Pal«nloVl*gol PZG w Pab., zam. 170-68, nakl. 260 -egz. PL