PL55230B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.Y.1968 55230 KI. 12 o, 11 MKP C 07 c UKD Mfo Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Zardecki, Paulina Krzyzanowska, Ja¬ nusz Goncikowski Wlasciciel patentu: Warszawska Fabryka Syntetyków Zapachowych „Aroma", Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania estrów alkoholu P -fenyloetylowego Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia estrów alkoholu P-fenyloetylowego, stosowa¬ nych jako komponenty i utrwalacze do kompozycji zapachowych oraz do aromatów spozywczych.Znane sposoby wytwarzania estrów alkoholu P-fenyloetylowego polegaja miedzy innymi na bezposredniej estryfikacji kwasów alifatycznych i aromatycznych alkoholem p-fenyloetylowym w obecnosci katalizatorów, którymi sa: kwasy nie¬ organiczne np. kwas siarkowy, chlorowodór oraz kwasy arylosulfonowe np. kwas p-toluenosulfono- wy. Powstajaca podczas reakcji estryfikacji wode usuwa sie znanymi sposobami np. azeotropowo.Stosowanie kwasu siarkowego jako katalizatora estryfikacji jest niekorzystne ze wzgledu na czes¬ ciowe zesmalanie reagentów i wywolywanie ubocz¬ nych reakcji, co powoduje zanieczyszczenie pro¬ duktów substancjami trudnymi do usuniecia, dyskwalifikujac te produkty pod wzgledem zapa¬ chowym. Gazowy chlorowodór stosowany jako ka¬ talizator estryfikacji jest niewygodny w uzyciu i silnie koroduje aparature produkcyjna. Stosowa¬ nie kwasów arylosulfónowych w stanie wydzielo¬ nym w postaci produktów handlowych podraza koszty wytwarzania.Stwierdzono^ ze wymienionych niedogodnosci mozna uniknac estryfikujac sposobem wedlug wy¬ nalazku alkohol P-fenyloetylowy dwufazowo. W I fazie reakcji sulfonuje sie kwasem siarkowym weglowodory aromatyczne takie jak benzen, to¬ luen, ksylen w temperaturze wrzenia reagentów, usuwajac powstajaca podczas reakcji wode, przy czym stosuje sie I czesc wagowa kwasu siarkowe¬ go stezonego na 30—45 czesci wagowych weglowo- 5 doru. Ilosc wprowadzonego do sulfonowania kwa¬ su siarkowego wynosi 5—10% wprowadzonej nastepnie ilosci alkoholu P-fenyloetylowego. Po zaprzestaniu wydzelania sie wody, co nastepuje po uplywie 3—8 godzin od momentu uzyskania io temperatury wrzenia masy reakcyjnej, obniza sie temperature reagentów do okolo 60°C i przystepu¬ je do II fazy reakcji, to jest wlasciwej estryfikacji przez wprowadzenie do mieszaniny poreakcyjnej z I fazy procesu alkoholu iP-fenyloetylowego i od- 15 powiedniego kwasu organicznego stosujac kwas 10—20% nadmiarem w stosunku do stechiometrycz- nej ilosci alkoholu p-fenyloetylowego. Stale mie¬ szajac, utrzymuje sie mase reakcyjna w tempera¬ turze wrzenia, ^ powstajaca wode usuwa sie ze 20 srodowiska reakcji przez oddestylowanie jej z od¬ powiednim weglowodorem. Estryfikacja jest za¬ konczona po uplywie 2—25 godzin w zaleznosci od rodzaju otrzymywanego estru. Dalszy tok poste¬ powania w celu wydzielenia powstalego estru al- 25 koholu P-fenyloetylowego odbywa sie wedlug zna¬ nych sposobów to jest przez frakcjonowana desty¬ lacje pod zmniejszonym cisnieniem lub przez- kry¬ stalizacje.Otrzymywanie estrów sposobem wedlug wyna- 30 lazku wyjasniaja przyklady. 5523055230 3 Przyklad I. Salicylan P-fenyloetylu. 260 g toluenu sulfonuje sie 7,3 g kwasu siarko¬ wego w temperaturze wrzenia i przy stalym mie¬ szaniu i odprowadzaniu wydzielajacej sie w czasie reakcji wody z zawracaniem toluenu do srodowi¬ ska reakcji. Po zakonczeniu sulfonowania, co trwa okolo 3—4 godzin, mieszanine poreakcyjna schladza sie do temperatury okolo 60°C, wprowadza do niej 125 g alkoholu P-fenyloetylowego i 155 g kwasu salicylowego i stale mieszajac w temperaturze wrzenia odprowadza wraz z toluenem tworzaca sie podczas estryfikacji wode, zawracajac toluen do srodowiska reakcji. Po uplywie okolo 25 godzin zaprzestaje wydzielac sie woda. Przystepuje sie wówczas do wydzielenia salicylanu P-fenyloetylu o czystosci zapachowej, stosujac znane metody np. frakcjonowana destylacje pod zmniejszonym cisnieniem lub krystalizacje. Otrzymany produkt krystaliczny, o temperaturze krzepniecia okolo 42°C, posiada zapach slodki, balsamiczny, o nucie hiacyntowej i ma zastosowanie jako utrwalacz kompozycji perfumeryjnych oraz w aromatach spozywczych. Wydajnosc produktów wynosi 90— 92% wydajnosci teoretycznej.Przyklad II. Octan P-fenyloetylu.W sposób podany w przykladzie I sulfonuje sie okolo 6 godzin 250 g benzenu wolnego od tiofenu 7 g kwasu siarkowego. Nastepnie do ochlodzonej mieszaniny poreakcyjnej wprowadza sie 125 g al¬ koholu p-fenyloetylowego i 75 g kwasu octowego lodowatego. Calosc ogrzewa sie w temperaturze wrzenia przez okolo 3 godziny z odprowadzaniem wody ze srodowiska reakcji. Wyodrebnienie otrzy¬ manego octanu p-fenyloetylu o czystosci zapacho¬ wej nastepuje przez frakcjonowana destylacje pod zmniejszonym cisnieniem. Otrzymany octan P-fenyloetylu jest ciecza o temperaturze wrze¬ nia 93—97°C przy 10 mm Hg, posiada zapach przy¬ pominajacy brzoskwinie i morele i ma zastosowa¬ nie w kompozycjach perfumeryjnych oraz w aro¬ matach spozywczych. Wydajnosc procesu wynosi okolo 95% wydajnosci teoretycznej.Przyklad III. Benzoesan p-fenyloetylu.W sposób opisany w przykladzie I sulfonuje sie 250 g ksylenu lub toluenu, 6—8 g kwasu siarko¬ wego, ogrzewajac substraty w temperaturze wrze¬ nia przez 3—4 godziny z odprowadzaniem wody ze srodowiska reakcji. Do mieszaniny poreakcyjnej otrzymanej w I fazie procesu dodaje sie nastepnie 5 125 g alkoholu P-fenyloetylowego, 137 g kwasu benzoesowego i ogrzewa w temperaturze wrze¬ nia przez 2—20 godzin z odprowadzaniem wody ze srodowiska reakcji. Wyodrebnienie otrzymane¬ go benzoesanu P-fenyloetylu o czystosci zapacho- io wej przeprowadza sie w znany sposób przez frak¬ cjonowana destylacje pod zmniejszonym cisnie¬ niem. Otrzymany produkt jest ciesza o tempera¬ turze wrzenia 111—115°C, przy 15 mm Hg posia¬ da zapach slodki, balsamiczny i ma zastosowanie 15 jako komponent zapachowy i utrwalacz w kompo¬ zycjach perfumeryjnych. Wydajnosc wynosi 90— 95% wydajnosci teoretycznej. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe *o i. Sposób wytwarzania estrów alkoholu P-fenylo¬ etylowego przez dzialanie kwasów organicznych na alkohol p-fenyloetylowy w obecnosci kata¬ lizatora, który stanowia kwasy arylosulfonowe z jednoczesnym'azeotropowym usuwaniem po- 25 wstajacej w reakcji wody, znamienny tym, ze estryfikacje alkoholu P-fenyloetylowego nad¬ miarem kwasu organicznego prowadzi sie w srodowisku mieszaniny poreakcyjnej wytworzo¬ nej przez sulfonowanie w temperaturze wrze- 30 nia 30—45 czesci wagowych benzenu, toluenu lub ksylenu 1 czescia wagowa kwasu siar¬ kowego o stezeniu 93—98%, przy czym ilosc kwasu siarkowego wprowadzanego do mieszaniny dobiera sie tak, azeby wynosila 35 5—10% wagowych kwasu siarkowego w odnie¬ sieniu do ilosci alkoholu, a powstajaca pod¬ czas estryfikacji wode odprowadza sie azeotro- powo za pomoca obecnego w srodowisku reak- 40 cyjnym nadmiaru weglowodoru aromatycznego.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze alkohol P-fenyloetylowy estryfikuje sie kwasem organicznym uzytym z 10—20% nadmiarem w stosunku do stechiometrycznej ilosci wzietego 45 do reakcji alkoholu. Lub. Zakl. Giaf. Zam. 606. 2.III.68. 310 PL