Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.IV.1968 55082 J.' KI. 45 e, 35/02 MKP ^Aittf I ' v 4 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Edward Stam, Stefan Frakowiak, Antoni Kan- kowski Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo • Remontowo-Montazowe Przemyslu Rolnego, Koscian, (Polska) Urzadzenie do krajania ziemniaków Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do kra¬ jania ziemniaków, przeznaczone w szczególnosci do otrzymywania platków ziemniaczanych w celu ich suszenia i dalszej przeróbki na susz.Znane dotychczas urzadzenia do krajania ziem¬ niaków skladaly sie z komory zasypowej, na dnie której umieszczona byla tarcza nozowa i stalnice, przy czym naped tarczy nozowej doprowadzony byl od góry. Urzadzenia te maja szereg wad i nie¬ dogodnosci. Glówna wada tych urzadzen jest to, ze na tarcze nozowa dziala nacisk calej ilosci ziemniaków znajdujacych sie w komorze zasypo¬ wej, poniewaz powoduje to duze opory rozruchu, czesciowe rozdrobnienie ziemniaków, nie przez cie¬ cie nozami na platki lecz przez tarcie i miazdze¬ nie, co zwieksza opory krajania a przede wszyst¬ kim powoduje otrzymywanie nadmiernie rozdrob¬ nionych ziemniaków, które nastepnie zbrylaja sie w procesie suszenia.Dalsza wada byla koniecznosc calkowitego opróz¬ nienia komory zasypowej przy wymianie nozy.Umieszczenie napedu z góry, uniemozliwialo poda¬ wanie ziemniaków równomiernie na cala plaszczy¬ zne tarczy nozowej oraz utrzymanie ciaglego do¬ zowania ziemniaków. Ponadto brak sprzegla powo¬ dowal przeciazenie w czasie rozruchu przy pelnym zasypaniu komory.Urzadzenie wedlug wynalazku nie ma powyz¬ szych wad. Istota nowosci rozwiazania wedlug wynalazku jest zastosowanie zastawek umieszczo- 10 15 20 30 nych w komorze zasypowej nad tarcza nozowa, ograniczajacych nacisk ziemniaków na tarcze no¬ zowa. Wolna przestrzen pod zastawkami umozliwia wymiane nozy bez koniecznosci opróznienia komo¬ ry zasypowej. Umieszczenie napedu pod tarcza nozowa umozliwia równomierny wsyp do komór tnacych oraz samoczynna regulacje dozowania ziemniaków z zasobnika. Zastosowanie sprzegla tarczowego w kole pasowo-klinowym napedu, umozliwia plynny rozruch tarczy nozowej.Wynalazek jest szczególowo objasniony na pod¬ stawie rysunku przykladowego rozwiazania, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wy¬ nalazku w przekroju pionowym, fig. 2 — urzadzenie w widoku z góry, fig. 3 przekrój zastawki po ob¬ wodzie wzdluz linii A—A.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z ko¬ mory zasypowej 1, na dnie której znajduje sie tarcza nozowa 2 o pionowej osi obrotu oraz stal¬ nice 3. Tarcza nozowa 2 jest umieszczona na wale 4, który jest osadzony na lozyskach 5 i 6. Korpus 7 lozyska górnego 5 jest przyspawany do dwóch stalnic 3 usytuowanych promieniowo od obudowy w kierunku osi obrotu tarczy nozowej tworzac z nimi w ten sposób sztywna calosc. Stalnice 3 sa skosnie ustawione w stosunku do tarczy nozowej 2. Na stalnicach 3 w dolnej czesci sa nalozone na¬ kladki, które sa zamocowane za pomoca srub z mozliwoscia przesuwania nakladek blizej lub dalej 5508255082 tarczy nozowej 2 w zaleznosci od zadanej grubosci platków.Korpus 8 dolnych lozysk 6 promieniowo-osio- wych jest przyspawany do trzech promieniowych wsporników 9 tworzac z nimi równiez sztywna calosc. Korpus 8 od dolu jest zamkniety pokrywa 10, która stanowi wanne olejowa dla napedzajacej zebatej przekladni stozkowej 11. Poziomy wal tej przekladni ma na swoim drugim koncu kolo paso¬ we klinowe 12, wewnatrz którego umieszczone jest nie pokazane na rysunku sprzeglo tarczowe. Do wlaczenia i wylaczenia sprzegla sluzy sruba 13 obracana pokretlem 14 i nakretka 15 osadzona w palaku 16.W komorze zasypowej 1 nad tarcza nozowa 2 umieszczone sa dwie nieruchome promieniowe za¬ stawki 17 zakrywajace okolo 2/3 przekroju komory zasypowej 1, wykonane z blachy i odpowiednio uksztaltowane. Zastawki 18 sa zamocowane od zewnatrz do wewnetrznej sciany obudowy komory zasypowej 1, a od wewnatrz do stozkowo zakon¬ czonego korpusu 7 górnego lozyska 5. Zastawki 17, pokazane w przekroju na fig. 3, maja postac dwu¬ spadowego daszku 18 o pochyleniu wiekszym od kata samohamownosci ziemniaków, zamknietego z jednej strony scianka pionowa 19 siegajaca az do powierzchni tarczy nozowej, a z drugiej strony scianka 20 podgieta ukosnie w kierunku obrotów tarczy nozowej 2, polaczona czolowo ze stalnica 3.W ten sposób pod zastawkami 17 powstaje wolna od ziemniaków przestrzen, umozliwiajaca dostep do nozy przez otwory w obudowie komory zasypo¬ wej zakryte pokrywami 21. Umozliwia to wymiane nozy bez koniecznosci opróznienia komory zasypo¬ wej. Nie zakryte zastawkami 17 przestrzenie ko¬ mory zasypowej zwezaja sie ku dolowi, umozli¬ wiaja swobodne zsypywanie sie ziemniaków w kie¬ runku tarczy nozowej 2, gdzie odbywa sie bezpo¬ sredni proces krajania ziemniaków.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepu¬ jacy sposób. Ziemniaki z zasobnika ziemniaków sa doprowadzane do komory zasypowej 1 calym jej przekrojem.Nacisk slupa ziemniaków w przewazajacej czesci jest przenoszony przez zastawki 17, a na tarcze no¬ zowa 2 dziala tylko nacisk proporcjonalny do wiel¬ kosci nie zakrytych przez zastawki 17 szczelin two¬ rzacych komory tnace. Ziemniaki zsuwaja sie po powierzchni dwuspadowego daszka 18 do komór tnacych. Sa one tutaj zabierane przez tarcze no¬ zowa 2 w kierunku jej obrotu i dociskane pod podgieta ukosnie scianke 20, zakonczone stalnica 3 z regulowana nakladka.W wypadku koniecznosci wymiany nozy nie po¬ trzeba wyprózniac calej komory zasypowej, lecz wystarczy otworzyc pokrywy 21, otwierajace do¬ step do wolnej od ziemniaków przestrzeni pod za¬ stawkami 17, na dnie której znajduje sie czesc tarczy nozowej 2. Powodujac recznie obrót tarczy nozowej 2 za pomoca kola pasowego 12 mozna po kolei wymienic wszystkie noze tarczy 2.Wskutek umieszczenia napedu urzadzenia we¬ dlug wynalazku pod tarcza nozowa 2, uzyskana zostala calkowicie odkryta powierzchnia komory zasypowej 1, która przy dotychczasowym napedzie od góry byla w duzym stopniu zakryta napedem i ulozyskowaniem walów napedowych tarczy no¬ zowej, co uniemozliwialo samoczynne wlasciwe do- 5 zowanie ziemniaków i zasobnika do komory zasy¬ powej. Natomiast rozwiazanie wedlug wynalazku umozliwia wprowadzenie konca zasobnika ziem¬ niaków do komory zasypowej, dzieki czemu po¬ ziom ziemniaków w komorze zasypowej, pomimo calkowitego otwarcia zasuwy zakrywajacej wylot zasobnika, samoczynnie utrzymuje sie na równym poziomie, przez co wyeliminowany zostal z obslugi jeden pracownik.Tarcza nozowa 2 otrzymuje naped od silnika elektrycznego za posrednictwem kola pasowo-kli- nowego 12 z osadzonym wewnatrz sprzeglem tar¬ czowym powodujacym lagodny rozruch walu pio¬ nowego ze stozkowym kclem zebatym atakujacym i walu pionowego z kolem zebatym talerzowym. 15 20 25 35 PL