Pierwszenstwo: Opublikowano: 04.VI.1965 (P 109 382) 12JY.1968 55081 KI. 27 c, 7/04 MKP F 04 d Mfoo Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Antoni Kukuczka, mgr inz. Antoni Wasik « Wlasciciel patentu: Wytwórnia Sprzetu Górniczego, Myslowice (Polska) Wentylator lutniowy Przedmiotem wynalazku jest wentylator lutnio¬ wy napedzany silnikiem elektrycznym przezna¬ czony do pracy w polach gazowych kopaln glebi¬ nowych.Jednym z czynników majacych decydujacy wplyw na bezpieczenstwo pracy w kopalniach gle¬ binowych jest dobrze dzialajaca wentylacja, w szczególnosci wentylacja slepych wyrobisk w po¬ lach silnie gazowych.Do przewietrzania wyrobisk stosuje sie wenty¬ lacje lutniowa ssaca, lub tloczaca, przy czym wen¬ tylacja ssaca, szczególnie w slepych wyrobiskach jest korzystniejsza od wentylacji tloczacej po¬ niewaz umozliwia odprowadzenie gazów postrza¬ lowych, metanu, dwutlenku wegla, pylów szkod¬ liwych dla zdrowia, pylów wybuchowych lutnio¬ ciagiem a nie w wyrobisku gdzie znajduja sie ludzie.Dotychczas wentylacje ssaca wyrobisk silnie ga¬ zowych prowadzono przy pomocy wentylatorów napedzanych silnikami powietrznymi, oznaczajacy¬ mi sie mala sprawnoscia, badz silnikami elektrycz¬ nymi, umieszczonymi na zewnatrz lutni. Naped wentylatorów lutniowych silnikami powietrznymi podnosi koszty eksploatacji ze wzgledu na niska sprawnosc tych silników i duze zuzycie powietrza, dlatego tez naped ten jest mniej korzystny od na¬ pedu elektrycznego. W wyrobiskach silnie gazowych stosowane sa równiez wentylatory z napedem elek¬ trycznym, przy czym silnik elektryczny umiesz- 2 czony jest na zewnatrz lutni, a wirnik wentyla¬ tora napedzany jest z silnika poprzez przekladnie pasowa.Tego rodzaju rozwiazanie stwarza jednak nie- 5 bezpieczenstwo wywolania wybuchu w przypadku zatarcia wirnika wentylatora, kiedy to pasy prze¬ suwajac sie po nieruchomym kole pasowym wir¬ nika rozgrzewaja «ie, w konsekwencji czego moga sie zapalic. Do dalszych wad wentylatora lutnio- 10 wego z silnikiem elektrycznym umieszczonym poza lutnia naleza duze wymiary urzadzenia, powodu¬ jace koniecznosc transportu wentylatora do wy¬ robiska w czesciach i montazu w trudnych wa¬ runkach na dole kopalni. 15 W dmuchawach goracych gazów dla unikniecia spalenia elektrycznych silników napedowych, pod oslona tych silników, wprowadza sie i wyprowa¬ dza, jednym przewodem, przedzielonym scianka, chlodne powietrze. 20 Chlodzenie w tym przypadku silnika wymaga jedynie doprowadzenia znacznych ilosci chlodnego powietrza. Sposób ten jednak nie zapewnia moz¬ liwosci wyeliminowania przenikania goracych ga¬ zów do silnika elektrycznego, co zreszta w dmu- 25 chawach przetlaczajacych gorace gazy nie ma is¬ totnego znaczenia.Rozwiazanie zastosowane w dmuchawach nie znalazlo zastosowania do elektrycznych wentylato¬ rów lutniowych, gdyz w rozwiazaniu tym istnieje 30 mozliwosc przenikania gazów z lutniociagu do sil- 5508155081 3 nika elektrycznego co w warunkach kopalnianych stwarza potencjalne niebezpieczenstwo zapalenia lub wybuchu gazów kopalnianych.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad po¬ przez utworzenie w otoczeniu silnika elektrycz¬ nego poduszki z powietrza sprezonego, uniemozli¬ wiajacej przenikanie gazów z lutniociagu do sil¬ nika a równoczesnie pozwalajacej na umieszczenie silnika w lutniociagu.Wytyczone zadanie rozwiazano w ten sposób, ze do komory izolujacej silnika podlaczono dwa przewody, jeden do przedniej czesci komory do¬ prowadzajacy swieze powietrze, oraz drugi prze¬ wód do tylniej czesci komory o odpowiednio mniejszym przekroju poprzecznym — odprowadza¬ jacy powietrze. Wymagane sprezenie powietrza w komorze silnika przewyzszajace cisnienie ga¬ zów w lutniociagu uzyskano dzieki pracy dodat¬ kowego wirnika wentylatora osadzonego na wol¬ nym koncu walu silnika, wzglednie dzieki pracy dodatkowego wentylatora podlaczonego do prze¬ wodu doprowadzajacego powietrze do komory lub przez podlaczenie instalacji sprezonego powietrza do przewodu doprowadzajacego powietrze do ko¬ mory.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladowych wykonaniach na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia przekrój wentylatora z komora izolacyjna zaopatrzona w dodatkowy wirnik umieszczony na wale silnika napedowego wentylatora, natomiast fig. 2 przedstawia odmiane wentylatora z oddzielnym wentylatorem umiesz¬ czonym na zewnatrz lutni.Wentylator wedlug wynalazku przedstawiony na rysunku w fig. 1 sklada sie z silnika 1 elek¬ trycznego, . obudowanego komora 2 izolacyjna, umieszczonego wewnatrz lutni 3. Na wale silni¬ ka 1 wyprowadzonym poza komora 2 izolacyjna od strony ssawnej umieszczony jest wirnik 4 wen¬ tylatora. Z drugiej strony silnika 1 na jego wale, wewnatrz komory 2 izolacyjnej umieszczony jest mniejszy wirnik 5 sluzacy do przewietrzania ko¬ mory 2 izolacyjnej i wytworzenia odpowiedniego nadcisnienia w komorze. Komora 2 izolacyjna ma dwa polaczenia z atmosfera za pomoca przewodów 6 i 7 przy czym przewód 6 przeznaczony jest dla doprowadzenia swiezego powietrza do przedniej czesci komory, a przewód 7 dla odprowadzenia zu¬ zytego powietrza z tylnej czesci komory. Przewód doprowadzajacy swieze powietrze 6 ma wiekszy przekrój od przewodu odprowadzajacego po¬ wietrze 7.Odmiane wentylatora wedlug wynalazku przed¬ stawiono na rysunku w fig. 2. Odmiana ta sklada sie równiez z silnika 1 elektrycznego, obudowane¬ go, komora 2 izolacyjna, umieszczonego we¬ wnatrz lutni 3. Podobnie jak w wentyla¬ torze przedstawionym na rysunku w fig. 1 wirnik 4 wentylatora sprzezony jest bezposrednio z walem silnika 1 a komora 2 izolacyjna posiada przewody 6 i 7 przeznaczone do jej przewietrzania. Przewie¬ trzanie komory 2 izolacyjnej odbywa sie tu od¬ miennie niz w wentylatorze przedstawionym na 15 20 25 rysunku w fig. 1, gdzie przeplyw powietrza przez komore 2 izolacyjna oraz zadane nadcisnienie wy¬ wolane bylo dodatkowym wirnikiem 5. W odmia¬ nie przedstawionej na" rysunku w fig. 2 przeplyw powietrza przez komore 2 oraz wymagane nadcis- 5 nienie wywolane jest dodatkowym wentylatorem 8 umieszczonym w przewodzie 6 doprowadzajacym swieze powietrze.Wentylator bedacy przedmiotem wynalazku wmontowany w lutniociag 3 zasysa z wyrobiska powietrze wraz z metanem i gazami postrzalowymi przy czym powietrze plynace lutniociagiem 3 nie ma dostepu do silnika elektrycznego 1 dzieki prze¬ wietrzanej komorze 2 izolacyjnej w której panuje stosunkowo wysokie nadcisnienie czystego po¬ wietrza wywolane w wentylatorze dodatkowym wirnikiem 5 zamontowanym wewnatrz komory 2 izolacyjnej lub dodatkowym wentylatorem 8 umieszczonym na przewodzie 6 doprowadzajacym swieze powietrze.W miejsce dodatkowego wentylatora 8 mozna równiez stosowac do wytworzenia nadcisnienia w komcrze 2 izolacyjnej powietrze z sieci sprezo¬ nego powietrza, laczac przewód 6 z ta siecia po¬ przez zawór.Dla unikniecia przedostawania sie powietrza z lutniociagu do komory 2 izolacyjnej nalezy utrzy¬ mywac w komorze 2 izolacyjnej w szczególnosci 30 po stronie wyprowadzenia walu silnika nadcisnie¬ nie wyzsze 5 do 10 milimetrów slupa wody wzgle¬ dem cisnienia w lutniociagu.Wynalazek posiada te zalete, ze pozwala stoso¬ wac w wentylacji ssacej, wyrobisk gazowych na- 35 ped wentylatora silnikiem elektrycznym umiesz¬ czonym wewnatrz lutniociagu, a tym samym po¬ prawia bezpieczenstwo pracy, zmniejsza rozmiary i ciezar urzadzenia oraz ulatwia jego obsluge. 40 PL