Opublikowano: 28.11.1968 54856 KI. 5 d, 13/08 MKP E 21 f Twórca wynalazku: mgr inz. Jan Debiec Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Hydrauliczny przesuwnik przenosnika scianowego przeznaczonego do wspólpracy ze strugiem Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny prze¬ suwnik, którego zadaniem jest nie tylko przesu¬ wanie przenosnika do ociosu i ewentualnie pod¬ ciaganie czlona obudowy do przenosnika, lecz równiez wywieranie na przenosnik elastycznego nacisku przenoszacego sie na strug weglowy.Docisk struga do urabianej sciany sila o stalej wartosci powinien umozliwiac jego glebsze lub plytsze wcinanie sie w urabiana sciane w zalez¬ nosci od napotykanego w scianie lokalnego opo¬ ru. Napotykajac zwiekszony opór strug wcina sie plyciej i mu,«i miec moznosc niewielkiego przesu¬ niecia przenosnika w kierunku zawalu, aby przejsc miedzy ocio:em, a przenosnikiem. Gdyby prze¬ nosnik byl sztywno zwiazany z obudowa nastapi¬ loby zakleszczenie struga.Znane sa rózne rozwiazania urzadzen hydrau¬ licznych sluzacych do wywierania elastycznego na¬ cisku na przenosnik w celu dociskania struga.W jednych z nich obok przesuwników znajduja sie odrebne silowniki dociskowe. W innych roz¬ wiazaniach funkcje dociskania pelnia przesuw- niki zaopatrzone w srodki majace na celu uzy¬ skanie elastycznosci docisku. Znane jest rozwia¬ zanie, w którym wymagana elastycznosc ma byc osiagnieta dzieki przesuwnemu zamocowaniu prze- suwnika do obudowy. Korzystniejsze rozwiazanie polega na ograniczeniu dosuwu przesuwn.ka do prze¬ nosnika za pomoca dodatkowych silowników prze¬ ciwstawnych o malym skoku a przewazajacej si- 15 20 25 30 le. W rozwiazaniu tym podczas podciagania prze- suwnika do przenosnika tlok w przesuwniku zo¬ staje zatrzymany przed dojsciem do dna cylindra.Wobec tego do nastepnej kolejnej funkcji, polega¬ jacej na dociskaniu przenosnika, a posrednio i struga, tlok ma punkt wyjscia z polozenia w pew¬ nej odleglosci od dna i ma moznosc ograniczo¬ nego przesuwu w obu kierunkach. Zapewnia to wymagana ela:tycznosc przy stalej sile nacisku.Przesuwnik wedlug wynalazku nie wymaga prze¬ ciwstawnego silownika w celu zatrzymania tloka przed osiagnieciem dna cylindra, gdyz tlok za¬ trzymuje sie sam w z góry okreslonej odleglosci od dna cylindra dzie,ki umieszczeniu specjalnego za¬ woru z czujnikiem wewnatrz tloka. Zawór ten w okreslonym polozeniu tloka zamyka dalszy do¬ plyw cieczy hydraulicznej wtlaczajacej tlok w glab cylindra.W przesuwniku wedlug wynalazku podobnie jak w pewnych znanych przesuwnikach tloczysko tlo¬ ka róznicowego ma wewnatrz uksztaltowane dwa przewody: jeden prowadzacy do komory cylindra po stronie dna, a drugi do komory cylindra po stronie tloczyska. Umieszczony na zewnatrz za¬ wór sterujacy laczy na przemian jeden z tych prze¬ wodów z glównym przewodem tlocznym, a drugi z korektorem powrotnym, powodujac posuw tlo¬ ka w jednym lub drugim kierunku.Wedlug wynalazku ujscie przewodu prowadza¬ cego do komory cylindra po stronie tloczyska jest 54 85654 856 3 4 zamykane lub otwierane za pomoca zaworu su¬ wakowego umieszczonego wewnatrz tloka. Zawór ten jest sterowany czujnikiem majacym postac przesuwnego sworznia wystajacego z tloka poosio- wo w kierunku dria? cylindra. Oparcie kcnca czuj¬ nika o dno podczas jruchu tloka w kierunku dna powoduje wciskanie czujnika do wne¬ trza tloka. Dzieki mechanicznemu sprzezeniu czujnika z zaworem, suwakowym zawór za¬ myka sie. Ciecz hydrauliczna przestaje na¬ plywac do komory cylindra po stronie tloczyska, wobec czego tlok przestaje sie przesuwac. Tlok zostaje w ten sposób unieruchomiony w odleglos- 4av.Q^jina^jizaleznionej od dlugosci czujnika. Po tatfze^feawieniu ^zawlietrznego zaworu -sterujacego *na suw tloka, czyli na doprowadzanie cieczy hy¬ draulicznej do komory po stronie dna oraz pola- jcrie^f^*touilio«g} 'r^wfftf^Wy ftttSSejjuje okres pracy, poegajacej na wywieraniu elastycznego nacisku na przenos¬ nik. Przesuwnik wedlug wynalazku jest przed¬ stawiony fragmentarycznie na rysunku schema¬ tycznym bedacym osiowym przekrojem.Cylinder 1 majacy clno 2 zawiera tlok róznico¬ wy 3 z tloczyskiem 4, który dzieli wnetrze cy¬ lindra na komore 5 po stronie dna i komore 6 po stronie tloczyska. Wewnatrz tloczyska 4 znaj¬ duja sie dwa przewody: przewód 7 prowadzacy do komory 5 i przewód 8 prowadzacy do komory 6. Przewody te na zewnatrz przesuwnika polaczo¬ ne sa poprzez zewnetrzny zawór sterujacy, nie- uwidoczniony na rysunku z dalszymi przewodami ukladu hydraulicznego. Do zamykania wylotu 9 przewodu 8 sluzy suwak 10.Suwak 10 jest sprzezony popychaczem 11 z czuj¬ nikiem 12. Czujnik 12 jest sworzniem zamocowa¬ nym suwliwie, pozostajacym pod dzialaniem spre¬ zyny 13 sprowadzajacej go do polozenia, które wyznacza zapora 14 wspóldzialajaca z rowkiem 15 wzdluz czujnika. Suwak 10 jest tlokiem rózni¬ cowym na którego powierzchnie 16 róznicowa dzia¬ la cisnienie panujace w przewodzie 7 dzieki pola¬ czeniu komory 17, w której ten suwak sie znaj¬ duje kanalem 18 z przewodem 7. Na powierzchnie czolowa suwaka 10 dziala cisnienie panujace w przewodzie 8, dzieki kanalowi, którego jedynie wylot 19 uwidoczniony jest na rysunku. Ponadto na suwak 10 dziala sprezyna 20. W komorze 17 suwaka 10 jest umieszczony zawór 21 zwrotny kulkowy, umozliwiajacy usuwanie reszty cieczy z wnetrza tej komory' przy posuwie suwaka w kierunku jej dna.Dzialanie czujnika 12 i suwaka 1C jest naste¬ pujace: w okresie posuwu tloka 3 w glab cylindra 1 pod cisnieniem w komorze 6 czujnik 12 zbliza- sie do dna 2. Z chwila oparcia sie o dno czujnik 10 wciska sie do tloka 3 i za posrednictwem po¬ pyehacza 11 przesuwa o maly odcinek suwak 10- 5 odrywajac jego czolowa powierzchnie od dna ko¬ mory 17. Odsloniecie tej powierzchni czolowej uszczelnionej w polozeniu wyjsciowym tloka 10 uszczelka 22 umozliwia dzialanie na te powierzch¬ nie cisnienia cieczy z przewodu 8 poprzez nie- uwidoczniony kanal z wylotem 19. Przekroje tego kanalu oraz zaworu kulkowego 21 sa tak dobrane, ze niewielki wyplyw cieczy tym zaworem jest bez znaczenia. Suwak 10 zamyka wylot 9 przewo¬ du 8 bedacego w tym okresie przewodem tlocz¬ nym. Po przestawieniu zewnetrznego zaworu ste¬ rujacego nie uwidocznionego na rysunku i pola¬ czeniu komory 5 z glównym przewodem tlocznym a komory 6 z glównym kolektorem powrotnym,, nastepuje przesuw, tloka 3 w kierunku od dna.~ Na skutek tego, czujnik 12 zostaje zwolniony z nacisku o dno i pod dzialaniem sprezyny 13 wra¬ ca do polozenia wyjsciowego zwalniajac popy- chacz 11.Suwak 10 pod dzialaniem sprezyny 20 oraz pod cisnieniem cieczy na jego róznicowa powierzchnie; wraca do polozenia wyjsciowego, w którym wy¬ lot 9 jest otwarty. Przy tym zostaje wytloczona poprzez zawór 21 reszta cieczy zawarta w obrebie uszczelki 22 miedzy czolowa powierzchnia suwaka 10, a dnem komory 17. PL