Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.XI.1966 (P 117 612) 11.11.1966 Niemiecka Republika Demokratyczna 15.1.1968 54722 KI. 42 d, 3/01 MKP G 01 d / CZYTELNIA 4lt edu Patentowego Twórca wynalazku: Kurt Siedler Wlasciciel patentu: VEB Elektro-Apparate-Werke Berlin Treptow/Ber- lin Treptow, (Niemiecka Republika Demokratyczna Urzadzenie do mocowania rolki tasmowego nosnika zapisu w przyrzadach rejestrujacych Wynalazek dotyczy urzadzenia do mocowania rolki tasmowego nosnika zapisu w przyrzadzie re¬ jestrujacym, w szczególnosci w przenosnym przy¬ rzadzie rejestrujacym.W elektrycznych przyrzadach rejestrujacych sto¬ suje sie specjalne zabiegi umozliiwajace wymiane rolki z tasmowym nosnikiem zapisu bez uszkodze¬ nia szczególnie czulych czesci urzadzenia np. pisa¬ ka lub wskazówki w rejestratorach o zapisie punktowym. Z natury rzeczy zabiegi te nabieraja tym wiekszej wagi im przyrzad jest mniejszy.Znany jest przyrzad rejestrujacy wykonany ja¬ ko rejestrator o zapisie punktowym stanowiacy kombinacje znanego miernika uniwersalnego z na¬ pedem nosnika zapisu. Cala objetosc tego przy¬ rzadu rejestrujacego jest tylko niewiele wieksza od objetosci wspomnianego miernika uniwersalne¬ go. Ten przyrzad rejestrujacy zbudowany jest tak, ze naped nosnika zapisu umieszczony jest na ply¬ cie podstawowej przyrzadu, a mechanizm pomia¬ rowy z palakiem i przelacznikiem zakresu pomia¬ rów, umieszczone sa w odchylonej pokrywie przy¬ rzadu, przy czym po zamknieciu przyrzadu naped nosnika zapisu i mechanizm pomiarowy znajduja sie obok siebie.Pomimo tego, ze po otwarciu pokrywy mecha- nim pomiarowy znajduje sie tak daleko od nape¬ du nosnika zapisu, ze istnieje dostatecznie duzo swobody do wymiany rolki z nosnikiem zapisu, to 10 15 20 so jednak umieszczenie mechanizmu pomiarowego w pokrywie przyrzadu obarczone jest wadami.Pokrywa przyrzadu w polozeniu otwartym nie moze wprawdzie sama opasc w polozenie zamknie¬ te istnieje jednak niebezpieczenstwo, ze wskutek niekontrolowanego ruchu uzytkownika lub wsku¬ tek innego nieprzewidzianego wypadku pokrywa moze opasc. Takie uderzenie, przy uwzglednieniu stosunkowo duzej masy mechanizmu pomiarowe¬ go, musi spowodowac uszkodzenie lub zniszczenie mechanizmu pomiarowego. Takie rozwiazanie jest bardzo niepewne.Poza tym takie wykonanie wymaga stabilnego i bardzo precyzyjnego ulozyskowania w punkcie obrotu pokrywy, gdyz powstajace tu niedoklad¬ nosci wskutek zuzycia lub niewlasciwego obcho¬ dzenia pociagaja za soba niedokladnosci w zapisie.Wynalazek stawia sobie za cel usuniecie tych niedogodnosci. Zadaniem wynalazku jest stworze¬ nie urzadeznia, przy którym umocowana za jego pomoca rolke z tasmowym nosnikiem zapisu, moz¬ na wymieniac obok kierunku ruchu tego nosnika.Wedlug wynalazku zadanie to zostalo rozwiaza¬ ne w ten sposób, ze na osi zamocowanej tylko jednym swym koncem, na tym zamocowanym kon¬ cu umieszczony jest lekko obracajacy sie zderzak, a na swobodnym koncu osi umocowana jest roz¬ lacznie, zabezpieczona przed obrotem czesc za¬ mykajaca, na której osadzona jest zabezpieczona przed obrotem tarcza hamujaca znajdujaca sie pod 5472254722 ciaglym dzialaniem zródla energii, dzialajacego sy¬ metrycznie osiowo i dociskajaca stale do zderzaka rolke z nosnikiem zapisu.W przykladzie wykonania wynalazku czesc za¬ mykajaca wykonana jest w postaci tulei wchodza¬ cej czesciowo w rdzen nawojowy rolki z nosni¬ kiem zapisu, przy czym na swobodnym koncu tu¬ lei osadzona jest tarcza uchwytowa a znane srod¬ ki np. przytrzymywacz ksztaltowy, sluza do umo¬ cowania tulei na osi.Jako korzystny srodek do umocowania czesci za¬ mykajacej na osi stosuje sie umieszczony pro¬ mieniowo w tarczy uchwytowej trzpien ustalaja¬ cy, znajdujacy sie pod dzialaniem sprezyny i po¬ siadajacy zgrubienie wchodzace w szczeline z pro¬ mieniowym zaglebieniem znajdujacym sie na swobodnym koncuosi. "'/".W innej postaci wykonania czesc zamykajaca ma ksztalt klapy wychylajacej sie wzgledem sta¬ lego punktu, na której swobodnym koncu nasa¬ dzona jest tuleja dystansowa, w której ulozysko- wany jest trzpien zamykajacy zwiazany z tarcza uchwytowa.Jako zródlo energii sluzy jedna lub kilka spre¬ zyn naciskowych. Tarcza uchwytowa jest moleto- wana dla ulatwienia uchwytu. Tarcza hamujaca umieszczona jest w sposób uniemozliwiajacy jej zagubienie. Trzpien zamykajacy posiada gwint pasujacy do odpowiedniego wewnetrznego gwin¬ tu na osi.Szczególna zaleta wynalazku jest znaczna po¬ prawa hamowania rolki z nosnikiem zapisu. W znanych dotychczas urzadzeniach hamujacych mo¬ ment hamujacy przy pelnej rolce nie róznil sie od momentu hamujacego dla prawie pustej rolki, natomiast w urzadzeniu wedlug wynalazku uzyi-. skuje sie liniowa charakterystyke hamowania.Jednoczesnie zas zapewnione jest to, ze na rolce górny zwój tasmowy nosnika zapisu dociskany jest zawsze do zderzaka, co umozliwia zawsze jedna¬ kowy przebieg kreski zerowej na nosniku zapisu.Z tego wzgledu mozna nie umieszczac tarcz pro¬ wadniczych na rolce prowadzacej. Poza zmniej¬ szeniem kosztów ma to te zalete, ze na krawe¬ dziach nosnika zapisu nie tworzy sie niepozada¬ ny kolnierz powodowany wahajaca sie szerokos¬ cia i nierównomiernym nawinieciem rolki. Naped nosnika zapisu oraz mechanizm pomiarowy moz¬ na umiescic obok siebie na tej samej podstawie.Wszystko to przyczynia sie do zwiekszenia klasy dokladnosci.Wynalazek zostanie wyjasniony na podstawie przykladu wykonania uwidocznionego na rysunku.Na fig. 1 przedstawiony jest widok urzadzenia do mocowania rolki z nosnikiem zapisu, a na fig. 2 wycinek urzadzenia z inna odmiana wykona¬ nia czesci zamykajacej.Os 1 umocowana jest jednym swym koncem do stalej podstawy np. do plytki napedu nosnika za¬ pisu. Przy tej zamocowanej czesci osi 1 umiesz¬ czony jest lekko obracajacy sie zderzak 2, ogra¬ niczajacy z boku rolke nosnika zapisu 3. Swobod¬ ny koniec osi 1 zaopatrzony jest w czesc zamy¬ kajaca, na której umieszczona jest tarcza hamuja¬ ca 4 znajdujaca sie pod dzialaniem sprezyny na¬ ciskowej 11, dociskajaca stale rolke nosnika za¬ pisu 3 do zderzaka 2.Czesc zamykajaca sklada sie z tulei 5 wcho- 5 dzacej czesciowo w rdzen nawojowy rolki nosnika zapisu 3, przy czym tuleja 5 na swym swobodnym koncu ma nieco mniejsza srednice zewnetrzna, dla osadzenia tarczy hamujacej 4 oraz sprezyny na¬ ciskowej 11 a takze tarczy uchwytowej 6. Przez 10 tarcze uchwytowa 6 przechodzi promieniowo trzpien ustalajacy 7. Trzpien ustalajacy 7 znaj¬ dujacy~sie pod dzialaniem sprezyny, wchodzi swym zgrubieniem w odpowiednie wyciecie po¬ dluznej szczeliny znajdujacej sie na swobodnym 15 koncu osi 1 tak, ze czesc zamykajaca zaryglowana jest na stale na osi 1. Za pomoca nacisku na ko¬ niec trzpienia .ustalajacego 7 wystajacy z tarczy uchwytowej 6, mozna usunac zaryglowanie i zdjac czesc zamykajaca. 20 Na fig. 2 przedstawione jest zamkniecie osi, które jest korzystniejsze, gdyz nie posiada zadnych czesci luzem tak, ze nie ma niebezpieczenstwa zgu¬ bienia sie którejs z nich. O staly punkt przyrza¬ du wspiera sie wahliwie klapa 8, która na swym 25 swobodnym koncu ma wybranie, w którym ulo- zyskowana jest ruchomo tuleja dystansowa 9 za¬ bezpieczona przed obrotem ale mogaca poruszac sie w kierunku swej osi wzdluznej.Tuleja dystansowa 9 ma wzdluz osi wzdluznej 30 otwór przez który przechodzi trzon trzpienia usta¬ lajacego 10. Trzpien 10 na jednym swym koncu posiada kolnierz, a na drugim tarcze uchwytowa 6 umocowana za pomoca trzpienia 12, co uniemo¬ zliwia wypadniecie trzpienia 10. Przed kolnierzem, 35 od strony zamykajacej trzpienia 10 umieszczony jest gwint dopasowany do odpowiedniego wewne¬ trznego gwintu na swobodnym koncu osi 1.Przy tej postaci wykonania dlugosc osi 1 jest tak dobrana, ze nasadzona rolka-nosnika zapisu 3 40 wystaje nieco poza os 1. Na tulei dystansowej 9 znajduje sie tarcza hamujaca 4 zabezpieczona przed obrotem, która wywiera sile hamujaca na rolke 3 za pomoca sprezyny naciskowej 11 wspie¬ rajacej sie o tarcze, uchwytowa 6. Kolnierz trzpie¬ nia 10 ma taka srednice zewnetrzna, ze tarcza hamujaca 4 nie moze byc zsunieta z tulei dystan¬ sowej przez sprezyne naciskowa 11. Aby tarcza uchwytowa 6 byla latwiejsza do uchwycenia, ma ona na swym obwodzie moletowanie. Zamiast jed¬ nej sprezyny naciskowej 11 dzialajacej osiowo, symetrycznie mozna zastosowac kilka takich spre¬ zyn w ukladzie symetrycznym. Mozna tez zastoso¬ wac zamiast sprezyny inne elastyczne tworzywo np. gume, sluzaca jako zródlo energii.Manipulacja przy wymianie rolki tasmowego nosnika zapisu 3 jest bardzo prosta.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1, po nacisnieciu trzpienia ustalajacego 7 zdejmuje sie 60 czesc zamykajaca i mozna zmienic rolke nosnika zapisu 3.Po ukoczonej wymianie wsuwa sie czesc zamy¬ kajaca na os 1 tak, aby wprowadzic trzpien 7 w szczeline wzdluzna osi 1 az do wejscia w wy- 65 ciecie. W przykladzie wedlug fig. 2 przez obrót 45 50 5554722 tarczy uchwytowej odkreca sie najpierw czesc za¬ mykajaca 10 z zewnetrznego gwintu osi 1, a na¬ stepnie mozna odchylic klape 8 z cala czescia zamykajaca.Po wymianie nalezy wykonac te same czyn¬ nosci w odwróconej kolejnosci. PL