Przyrzady do celowania, u których na¬ rzad wskazujacy (np. wahadlo, poziomnica lub tym podobne) wskazuja samoczynnie podniesienie lufy dzialowej, sa juz znane.Znane te przyrzady maja jednak te wade, ze nie daja one zadnego obrazu tak zwane¬ go nachylenia osi kól dziala, która to oko¬ licznosc, jak wiadomo, pociaga za soba nie¬ dokladnosc w celowaniu. Celem niniejsze¬ go wynalazku jest usuniecie tej wady. 0;- siaga sie ten cel w mysl wynalazku przez to, ze narzad wskaznikowy przyrzadu ce- lowniczeigo moze isie poruszac w kierunku poprzecznym tak, ze prócz podniesienia wskazuje on, czy czopy dziala sa poziome czy nachylone.Na rysunku uwidoczniony jest jako przyklad wykonania wynalazku przyrzad celowniczy z wahadlem, dzialajacym jako narzad wskazujacy. Fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny przyrzadu celowni¬ czego, fig. 2 — jego przekrój podluzny, a fig. 3 — widok zgóry.Przyrzad do celowania sklada sie z ka¬ dluba 1 oraz z wstawionego w niego narza¬ du wskazujacego 2, stanowiacego wahadlo.Wahadlo 2 jest zawieszone w znany sposób tak, ze moze wahac w kierunku podluznym a prócz tego zawieszenie jego jest tego ro¬ dzaju, iz moze sie poruszac w kierunku po¬ przecznym tak, ze prócz podniesienia wska¬ zuje on to, czy os jest pozioma czy tez po¬ chylona. Poruszanie sie narzajdu 2 w kier runku poprzecznym da sie w najrozmaitszy sposób osiagnac. Przy wykonaniu, uwidocz,^ nionein na rysunku, narzad wskaznikowy ?jest zatói4SS^^y;^z^I*to dan^ x tak, ze moze wahac sie zarówno* w kierunku podluznym jak i poprzecznym; Przegub sklada sie w tym wypadku z czy¬ sci przegubowej 10, dwóch czopów przegu¬ bowych 11, 11 i jednego czopa 12. Czopy 11, 12 sa polozone pod katem prostym w stosunku do siebie. Czopy .11, 11 obracaja sie w lozyskach 13 kadluba /. Czop pirze- gubowy 12 jest osadzony w otWorze czesci przegubowej 70*pt!o&to|jadly*tt do plaszczy¬ zny, przechodzacej przez czopy //, //. Na czolpie przegubowymi 12 jest osadzony pier¬ scien 15, który moze rym, jak to wskazuje fig. 1 i 2, jest zawie¬ szona wahadlo1 2; Przezr zastosowanie po¬ wyzszego przegubu Cardan'a x osiaga sie to, ite watoadld mcze sie piotfulsiziac zalrówrio w kierunku osi podluzneji przyrzadu^ celow- nibziego, jiako tez 3 w kierunku jtopttzeczl- nyim.Na sitwnie górnej1 kadluiba / umiesiziczo- ne jetet wlasciwe narzedzie wskazujace przyrzadu celowniczego. Sklada sie ono z urzadzenia wskazujacego, podajacego pod¬ niesienie oraz z drugiego urzadzenia wska zujacego, uwidoczniajacego, czy os kól jest pozioma czy pochylona, Oba te urzadzenia wgk&zuijafce moga byc najrozmaiciej u- ks2feltdwaiie. Urzadzenie podajace podnie¬ sienia sklada sie z podzialki 2T, umieszczo¬ nej obok okienka* 20 i zf< umieszczonej na wahadle kreski zasadniczej 22' Podzialka 2$ i ktfe&ka 22 sa tak wtykoiianef, z^e przy naswietlili lufy dziala mufezA wskazac je¬ go podniesienie. Urzadzenie Wskazujace, czy- sid&d&sie z kraski drugorzednej^ 25, umie- szezortef na narzadzie wskazujacym 2 oraz z linji 26, odp6wia[tlaja^ej poziomemu po- lo&ettiu osi kól i wykonanej na przyrzadzie celowniczym. Kredka 25 jest przytem pro¬ stopadla. dd« krzaki 22, linja zas 26 jest rówttcrifcgla do ipbdzialki 21, lecz prbistopa- dltt- dtf* jicj pddfcitftek, J^gfeli k*esri£a 2$ p«ó- tóryw^^-z; lifl^Va 25; ddp6Wi^d^ja^ p&n& memu polozeniu osi kól, os kól dziala be¬ dzie, oczywiscie jezeli przyrzad celowniczy jest przymocowany do dziala we wlasciwy sposób, dokladnie poziomo. Aby % pomoca wspomnianego urzadzenia wskaznikowego mozna takze okreslic wielkosc pochylenia osi kól, dosc bedzie zaopatrzyc narzad wiskazujacy w podzialke pomocnicza, wy¬ konana po obu stronach kreski drugorzed¬ nej 25. Zamiast tej podzialkii mozna takze zastosowac rysy pomocniczej biegnace rów¬ nolegle do linji 26, odpowiadajacej pozio¬ memu polozeniu i dajace, jezeli kreska drugorzedna 25 pokrywa sie z niemi, rów¬ niez wielkosc nachylenia osi kól.Zasada, na której jest oparty powyzej opisany przyrzad celowniczy z wahadlem, mianowicie, ze narzad wskazujacy moze sie poruszac zarówno w kierunku podluznym, jak tez i poprzecznym, moze byc zastoso¬ wane i do przyrzadów: wskazujacych z ban¬ ka powietrzna. W takim przyrzadzie ce¬ lowniczym z pozioiminiica, powierzchnia wzdluz której porusza sie banka poziomni- cy, jest uksztaltowana kulisto tak, ze ban¬ ka powietrzna moze poruszac isie zarówno w kierunku podluznym,, jak i poprzeczr nym. Celem okreslenia podniesienia ii po¬ ziomego lub pochylego polozenia osi) kól na kulistej'powiierzichni poziommicy, sa wy¬ konane dwie prostopadle do siebie: podzial- ki. Jedna z nich jest równolegla; do po* dluJznej osi dziala, podczas gdy druga bie¬ gnie w kierunku popirzecztnym do niej, Obie podzialki isfeladac sie moga z kresek. Przy- teim podzialjka, biegnaca w kierunku po¬ przecznym, ma linjie srodkowa, która wska¬ zuje poziome polozenie osi.Opisane poprzednio przyrzady celowni¬ cze umozliwiaja wskutek tego, ze narzad! wskazujacy porusza sie w kierumku' po¬ dluznym1 jak i poprzecznym, prócz okre- stenia^ podniesienia dziala, równioezesttie takze okreslenie polozenia osi? kóf dniala.Klonistrukcyjne uksztalt^wamie nWejsze- gfb^ wyiiiafezlkuu mie jfe&t ogtrfe^omem tfyUardo opisanych pojprzedinliio pirizykladó nania, lecz moze byc w jego granicach w rozmaity sposób zmienione. Szczególnie sposoby do osiagniecia tego, aby narzad wskazujacy poruszal sie w kierunku po¬ dluznym i poprzecznym, /sposoby do uwi¬ docznienia "wielkosci podniesienia i nachy¬ lenia osi kól,, moga byc rozmaite; Zasadni¬ cza rzecza jest jedynie to, ze przyrzlaJd ce¬ lowniczy opatrzcny jest narzadem wskazu¬ jacym, poruszaj acymi sie zarówno w kierun¬ ku podluznym jak i poprzecznym talk, ze prócz podniesienia moze ten narzad wska¬ zywac takze poziome lulbl nachylone polo¬ zenie osi kól dziala. PL