Wynalazek dotyczy osadzanego na statku powietrznym urzadzenia celownicze¬ go, którego przynajmniej jedna czesc daje sie nastawiac tak, iz pochylenie wyjscio¬ wego kierunku linji celowania moze sie zmieniac w plaszczyznie, która staje sie pionowa, gdy statek powietrzny znajduje sie w polozeniu poziomem, przyczem to u- rzadzenie celownicze jest zaopatrzone w u- rzadzenie astateczniajace, oddzialywujace tylko na te czesci urzadzenia celowniczego, które okreslaja kierunek wyjsciowy linji celowania, np. na objektyw lub wskaznik celowniczy lub tez na zwierciadlo, wlaczo¬ ne przed wskaznikiem celowniczym.W znanych urzadzeniach celowniczych tego rodzaju dzialanie urzadzenia usta- teczniajacego na sprzezone z niem czesci lunety jest o tyle wadliwe, iz przy waha¬ niach statku powietrznego okolo osi, znaj¬ dujacej sie w powyzej wspomnianej pla¬ szczyznie i przyjmujacej polozenie pozio¬ me przy poziomem polozeniu statku po¬ wietrznego, wizowany cel pokrywa sie tyl¬ ko wtedy ze wskaznikiem celowniczym u- rzadzenia celowniczego, gdy kierunek wyj¬ sciowy linji celowniczej tworzy z ta osia kat 90°.Wedlug wynalazku wskaznik celowni¬ czy i sprzeglo miedzy urzadzeniem usta-teczniajacem a czescia* lunety, na która dziala to urzadzenie,, sa tak wykonane, ze cel i wskaznik celowniczy wiza jemnie po¬ krywaja sie przy tego rodzaju wahaniach statku powietrznego takze i przy warto¬ sciach tego kata odchylajacych sie od 90°.Jezeli chodzi o urzadzenie celownicze, przed którem umieszczone jest zwierciadlo orjentacyjne, którego powierzchnia odbi¬ jajaca ustawiona jest prostopadle do wspo¬ mnianej plaszczyzny i które dla zmiany po¬ chylenia wyjsciowego kierunku liriji celo¬ wania daje sie obracac wzgledem urza¬ dzenia celowniczegoi naokolo osi, która jest prostopadla do wspomnianej pla¬ szczyzny i lezy na jego powierzchni odbi¬ jajacej, to zaleca sie urzadzenie ustatecz- niajace sprzac ze zwierciadlem orjenta- cyjnem tak, azeby obrót tego ostatniego wzgledem urzadzenia celowniczego powo¬ dowal zmiane dzialania urzadzenia usta- teczniajacego na zalezna od niego czesc lunety.Jezeli urzadzeniem celowniczem jest luneta, to urzadzenie ustateczniajace naj¬ lepiej jest zaopatrzyc w wahadlo, waha¬ jace sie naokolo osi, krzyzujacej sie pod katem prostym z osia obrotu zwierciadla orjentacyjnego, a przyjmujacej polozenie poziome przy poziomem polozeniu statku powietrznego, przyczem to wahadlo jest tak sprzezone ze zwierciadlem orjentacyj- nem, ze przy wychylonem wahadle prze¬ krecenie zwierciadla wzgledem lunety po¬ woduje zmiane polozenia tej czesci w sto¬ sunku do lunety, na która oddzialywa wa¬ hadlo.Jezeli przytem wskaznik celowniczy stanowi punkt przeciecia sie wskaznika wysokosci i wskaznika kierunku, to waha¬ dlo wplywa na polozenie wskaznika kie¬ runku, przyczem dobrze jest sprzac waha¬ dlo ze zwierciadlem orjentacyjnem tak, aby przy przekrecaniu tego ostatniego wzgledem lunety os wahadla doznawala równoleglego przesuwania.Inne dobre urzadzenia lunety celowni¬ czej wedlug wynalazku otrzymuje sie, je¬ zeli wskaznik kierunku lunety jest osadzo¬ ny na niej kardanowo, znajdujac sie przy¬ tem pod dzialaniem wahadla i posiadajac ksztalt kolistego luku, którego punkt srod¬ kowy zlewa sie z punktem przeciecia sie osi kairdanowych, a promien równa sie ogni¬ skowej objektywu lunety, i który to luk przy poziomem polozeniu statku powietrz¬ nego lezy w plaszczyznie, w której pochy¬ lenie kierunku wyjsciowego linji celowania lunety daje sie przestawiac.Najprostsze urzadzenie tego rodzaju otrzymuje sie, jezdi cala luneta jest umie¬ szczona obrotowo wzgledem swego trzy- maka. Inne odmiany polegaja na obroto- wem umieszczeniu tylko czesci lunety. Za- pomoca róznorodnego umieszczania wskaz¬ nika kieruriku mozna uzyskac szereg od¬ mian rozwiazania zagadnienia.Jezeli przed taka luneta jest wlaczo¬ ne zwierciadlo orjentacyjne, którego po¬ wierzchnia odbijajaca ustawiona jest pro¬ stopadle do powyzej wspomnianej pla¬ szczyzny i dla zmiany pochylenia wyjscio¬ wego kierunku linji celowania daje sie w tej plaszczyznie obracac wzgledem lunety naokolo osi, która jest prostopadla do tej plaszczyzny i lezy na jego powierzchni od¬ bijajacej, to pierwsza tego rodzaju odmia¬ na wykonania otrzymuje sie, umieszcza¬ jac wskaznik kierunku lezaco nazewnatrz drogi promieni, przekazujacych obraz tere¬ nu, oraz stosujac srodki do uwidoczniania wskaznika w lunecie równoczesnie z tere¬ nem, przyczem te srodki zawieraja sluza¬ ce do obserwowania wskaznika zwiercia¬ dlo, którego powierzchnia odbijajaca u- stawiona jest prostopadle do powyzej po- mienionej plaszczyzny i które w lunecie daje sie obracac naokolo osi, która jest prostopadla do tej plaszczyzny, zawiera punkt przeciecia osi kardanowych lozyska wskaznika i lezy w jego plaszczyznie od¬ bijajacej, przyczem to zwierciadlo fest tak - 2 —Sprzegniete zc zwierciadlem órjentacyj- nem, ze obydwa zwierciadla sa stale rów- nolegle wzgledem siebie.Inna odmiane urzadzenia otrzymuje sie, umieszczajac wskaznik kierunku lezaca na drodze promieni, przekazujacych obraz terenu, oraz tak osadzajac w lunecie zwier¬ ciadlo, sluzace do zmiany pochylenia wyj¬ sciowego kierunku linji celowania (zamiast przed luneta), aby dawalo sie ono obra¬ cac wzgledem lunety naokolo osi, która za¬ wiera punkt przeciecia osi kardanowych lozyska wskaznika, lezy na jego po¬ wierzchni odbijajacej i w poziomem polo¬ zeniu statku powietrznego zajmuje polo¬ zenie prostopadle do plaszczyzny, wyzna¬ czonej przez wskaznik. Naokolo tej osi daje sie takze obracac objektyw lunety, przyczem zwierciadlo i luneta sa tak ze soba sprzezone, ze przy przekrecaniu zwierciadla wzgledem lunety objektyw zo¬ staje zawsze obracany o kat dwa razy wiekszy.Na rysunkach dla przykladu przed¬ stawiono schematycznie piec róznych od¬ mian wykonania lunety celowniczej we¬ dlug wynalazku. Fig. 1 i 3 przedstawiaja w perspektywie lunety astronomiczne, fig. 2 — pionowy przekrój wzdluz optycznej osi lunety, zaopatrzonej w pryzmatowy u- klad odwracajacy, natomiast dwie inne lunety zaopatrzone sa w soczewkowy u- klad odwracajacy.Jedna z tych lunet przedstawiona jest na fig. 4 — 6, przyczem fig. 4 przedstawia przekrój pionowy wzdluz optycznej osi lunety, fig. 5 — inny przekrój pionowy, a fig. 6 — poziomy przekrój wzdluz linji 6 — 6 na fig. 4, fig. 7 i 8 przedstawiaja in¬ na lunete, przyczem fig. 7 — jej przekrój pionowy wzdluz osi optycznej, a fig. 8 — poziomy przekrój wzdluz linji 8 — 8 na fig. 7.Wedlug fig. 1 luneta, której oslona (na rysunku dla uproszczenia pominieta) jest osadzona na statku powietrznym tak, iz w stosunku do tego statku, zajmujacego po¬ lozenie poziome, moze obracac sie tylko dokola pionowej osi, aby mogla przeciw¬ stawiac sie odchylaniu wywolanemu przez wiatr, sklada sie z objektywu 1, okulara 2 i z dwóch pryzmatów zwierciadlanych 3 i 4, przyczem pryzmat 4 daje sie obracac dookola osi prostopadlej do plasizczyzny przechodzacej przez os optyczna lunety, a mianowicie w tym celu, aby mozna bylo zmieniac kat nachylenia do poziomu kie¬ runku patrzenia. Uklad jest tak pomysla¬ ny, aby przy poziomem polozeniu statku powietrznego os objektywu 1 byla pozio¬ ma, a os okulara 2 — pionowa. Naped pryzmatu 4 zapewnia kolo zebate 5, do któ¬ rego przytwierdzony jest ten pryzmat.W plaszczyznie obrazu lunety umoco¬ wany jest na ramieniu 7 wskaznik wyso¬ kosci 6. Ramie 7 osadzone jest w oslonie lunety na wale 8 o osi X — X, równole¬ glej do wskaznika wysokosci 6, przyczem odleglosc tego wskaznika 6 od osi X —- X równa jest ogniskowej / objektywu /• Wa¬ hadlo 9 zawieszone na wale 8 i wahajace sie równolegle do plaszczyzny przepro¬ wadzonej przez os optyczna lunety utrzy¬ muje ramie 7 w polozeniu poziomem nie¬ zaleznie od wahan podluznych statku po¬ wietrznego, jakim podlega równiez i lu¬ neta wskutek wlasciwosci jej zawieszenia na statku powietrznym.Oprócz tego w plaszczyznie obrazu lu¬ nety znajduje sie wskaznik kierunku 10 u- stateczmiany w sposób nastepujacy. Kolo zebate 5 zaczepia sie z kolem zebatem 11 o srednicy dwa razy mniejszej. Na kole ze¬ batem 11 umocowane jest idace w kierun¬ ku promienia ramie 12, zaopatrzone w odleglosci / od osi kola 11 % sworzen 13.Sworzen 13 slizga sie w równoleglej do osi objektywu 1 szczelinie 14, wykonanej w kolankowym suwaku 15, przesuwaja¬ cym sie w kierunku osi okulara 2. Na su¬ waku tym osadzone jest na wale 16, które¬ go os Y — Y równolegla jest do szczeli- - 3 -~hy 14, wahadlo 17 w plaszczyznie prosto¬ padlej do plaszczyzny przechodzacej przez os optyczna lunety. Wahadlo 17 zaopa¬ trzone jest w szczeline 18, która w pozio¬ mom polozeniu siatka powietrznego (a wiec gdy os okulara jest pionowa i gdy wahadlo jest nieruchome) jest równolegla do osi okulara 2 (to jest ustawiona piono¬ wo). O szczeline 18 zaczepia zapomoca kulki 19 ramiei 20 walu 21, którego os Z — Z jest równolegla do osi okulara 2. Dru¬ gie ramie 22 tegoz walu 21 podtrzymuje wskaznik kierunku 10, który znajduje sie na tej samej odleglosci od osi obrotu Z — Z, co i srodek kulki 19. Uklad zestawiony jest tak, aby przy zerowej wartosci kata nachylenia do poziomu kierunku patrze¬ nia, kiedy ramie 12 jest równolegle do osi okulara 2, odleglosc a plaszczyzny pro¬ stopadlej do osi obrotu Z — Z i przecho¬ dzacej przez srodek kulki 19 do osi Y — Y równala sie odleglosci /. Na rysunku za¬ lozono, ze katem nachylenia do poziomu kierunku patrzenia jest kat /J. W tym przy¬ padku ramie 12 równiez tworzy kat /? z li- nja równolegla do osi okulara 2, a odle¬ glosc a równa sie / cos /J.Podczas podluznych wahan statku po¬ wietrznego wskaznik wysokosci 6 wykony¬ wa wskutek dzialania wahadla 9 ruch od¬ powiadajacy dokladnie katowi wahania podluznego. Ruch wskaznika kierunku 10, spowodowany poprzecznem wahaniem statku powietrznego, uzalezniony jest od danego nastawienia kata nachylenia do poziomu kierunku celowania dzieki sprze¬ zeniu wskaznika kierunku 10 z pryzmatem wziemym 4 tak, aby cel, znajdujacy sie w kierunku lotu, stale wypadal na wskazni¬ ku kierunku 10 podczas wahan poprzecz¬ nych statku powietrznego. Ruch odpowia¬ da dokladnie katowi wahania poprzeczne¬ go, gdy kat fi = 0. Przy kacie /? = 90° (przypadek ten jednak w zadnym razie nie daje sie urzeczywistnic zapomoca opi¬ sanej lunety) wahania poprzeczne statku powietrznego nie oddzialywalyby zupelnie na ruch wskaznika kierunku 10, co wla¬ snie jest niezbedne.Luneta wedlug fig. 2 sklada sie z objek- tywu 1, okulara 2 i pryzmatu odwracaja¬ cego 23. W oslonie 24 lunety osadzony jest wskaznik 25, podlegajacy dzialaniu wahadla (na rysunku przyjeto dla upro- szczeraa, ze znak waha sie pod wplywem wlasnego ciezaru), pEzyczem znak ten po¬ siada ksztalt luku kola o srodku M i tak jest zawieszony kardanowo, iz jego sro¬ dek Af zlewa sie ze srodkiem przegubu kardanowego, przyczem wskaznik 25 jest styczny do plaszczyzny obrazu lunety.Oprócz tego polozenie tego wskaznika jest okreslone jeszcze przez to, ze znak ten le¬ zy w plaszczyznie przechodzacej przez os lunety, gdy plaszczyzna ta jest pionowa.Luneta jest tak zawieszona ma statku po¬ wietrznym, który wedlug zalozenia zajmu¬ je polozenie poziome, iz moze obracac sie dookola osi pionowej, aby mogla przeciw¬ stawiac sie dzialaniu wiatru, a z drugiej strony moze obracac sie dookola osi po¬ ziomej, aby pole widzenia lunety moglo objac cel znajdujacy sie daleko przed lu¬ neta w plaszczyznie pionowej wyznaczonej przez kierunek lotu. Wskaznik 25 sluzy za wskaznik kierunku. Taka luneta nie posiada specjalnego wskaznika wysokosci tak, iz moze byc uzywana tylko do nasta¬ wiania statku powietrznego na okreslony kierunek lotu* Dzieki ksztaltowi wskazni¬ ka 25 osiaga sie to, ze podczas wahan po¬ przecznych statku powietrznego czynna dlugosc cieciwy wskaznika zalezna jest od nachylenia osi objektywu i. Dlugosc cie¬ ciwy jest najwieksza wtedy, gdy os objek¬ tywu jest pionowa, a maleje w miare zwiekszania nachylenia tej osi do pionu, dazac do zera przy poziomem polozeniu osi objektywu.Luneta wedlug fig. 3 sklada sie z objek¬ tywu 1, okulara 2, dwóch zwyczajnych pryzmatów zwierciadlanych 26 i 27, z pry- — 4 —zmatu podwójnego 28, w którym po¬ wierzchnia sklejenia czesciowo odbija, a czesciowo przepuszcza swiatlo, oraz ze zwierciadla 29 obracajacego sie na wale 30 w oslonie lunety (dla przejrzystosci oslo¬ ny na rysunku nieprzedstawiono) w? tym celu, aby mozna bylo zmieniac kat nachy¬ lenia do poziomu kierunku patrzenia, przyozem os O — 0 walu 30 przecina pod katem prostym os objektywu 1, krzyzuje sie pod katem prostym z osia okulara 2 i lezy pnzytem w plaszczyznie odbijajacej zwierciadla 29. Na wale 30 osadzone jest równiez zwierciadlo 31, którego plaszczy¬ zna odbijajaca zlewa sie z plaszczyzna odbijajaca zwierciadla 29. W oslonie lu¬ nety zawieszony jest kardanowo w ramie 32 wskaznik 25 w ksztalcie luku kola, któ¬ rego srodek M lezy na osi O — O w srod¬ ku plaszczyzny odbijajacej zwierciadla 31, przyczem srodek zawieszenia kardanowe- go lezy w punkcie M, a nieruchoma os przegubu kardanowego zlewa sie z osia O — O. Plaszczyzna przechodzaca przez wskaznik 25 jest prostopadla do osi O — O, gdy ta os jest pozioma. Za zwierciadlem 31 umieszczona jest soczewka 33, której ogniskowa jest tak obliczona, aby odbity obraz znaku kolowego 25 lezal w stosunku do zwierciadla 31 w plaszczyznie ognisko¬ wej soczewki. Soczewka ta lacznie z pro¬ stym pryzmatem zwierciadlanym 34 z so¬ czewka 35, której ogniskowa równa jest ogniskowej objektywu 1, znajduje sie w tej samej odleglosci od pryzmatu podwój¬ nego 28, co i objektyw /, oraz z podwój¬ nym pryzmatem 28 zapewnia odbijanie sie wskaznika 25 w plaszczyznie obrazu lunety jednoczesnie z celem odbitym w zwierciadle 29. W plasizczyznie obrazu u- mieszczony jest wskaznik wysokosci 36, który w1 rozpatrywanym przykladzie wy¬ konania jest nieruchomy, ale moze byc równiez osadzony wahadlowo, podobnie jak w przykladzie wykonania wedlug fig: i.Oslona lunety osadzona jest na statku powietrznym tak, ii moze sie obracac, w stosunku do statku powietrznego zajmuja¬ cego polozenie poziome, na osi pionowej równoleglej do osi okulara 2, dzieki cze¬ mu zapobiega sie odchylaniu wskutek wia¬ tru. Wskaznik 25 dziala tak samo, jak i wskaznik przedstawiony na fig. 2.Luneta wedlug fig. 4 — 6 sklada sie z objektywu /, okulara 2, soczewki skupia¬ jacej 37, soczewki odwracajacej 38, z dwóch odwracajacych pryzmatów 39 i 40, z prostego pryzmatu zwierciadlanego 41 orasz ze zwierciadla 42, przyozem szkla 2, 37, 38, 40 i 41 przytwierdzone sa nierucho¬ mo do oslony 24 lunety. Zwierciadlo 42 z jednej strony oraz objektyw 1 z pryzma¬ tem odwracajacym 39 z drugiej obracaja sie na osi P — P, polozonej w plaszczyznie odbijajacej zwierciadla 42, przecinajacej os optyczna lunety, przyczem os P — P jest prostopadla do glównej plaszczyzny odbijajacej zwierciadla 42. Stosuje sie przytem uklad nastepujacy. Do oslony 24 przytwierdzone jest kolo zebate 43 dyfe- rencjalu tak, iz os tego kola wypada na osi P — P. Do kola 43 przysrubowany jest wal 44, którego os zlewa sie równiez z osia obrotu P — P. Na wale 44 umieszczony jest wydrazony wal 45, polaczony z opra¬ wa 46 zwierciadla 42. Na czopie 47, które¬ go os przecina pod prostypn katem os ob¬ rotu P — Pi który jest umocowany na wydrazonym wale 45, obraca sie kolo pla¬ netarne 48 dyferencjalu. Drugie kolo glów¬ ne 49 dyferencjalu przytwierdzone jest do walu 50, obracajacego sie na wale wydra¬ zonym 45, który posiada stozkowe kolo zebate 51, sluzace do napedu tego walu zapomoca kola stozkowego 52, osadzonego w oslonie 24 i obracanego zapomoca galki recznej 53. Na wale 50 osadzana jest o- slona 54 objektywu / i pryzmatu odwraca¬ jacego 39. W oslonie 24 obraca sie na osi zlewajacej sie z osia P — P rama 12, w której na osi Q — Q przecinajacej pod — * —prostym katem os P — P w. punkcie M, polozonym na osi optycznej lunety, daje sie obracac wskaznik 25 w ksztalcie luku. kola, posiadajacego srodek w punkcie M i taka srednice, aby znak byl styczny do plaszczyzny obrazu objektywiu lunety.Gdy os obrotu P —- P jest pozioma, wów¬ czas plaszczyzna przechodzaca . przes wskaznik 25 zlewa sie z plaszczyzna prze¬ chodzaca przez os optyczna lunety. W pla¬ szczyznie obrazu okulara lunety umieszczo¬ ny jest wskaznik wysokosci 36. W niniej¬ szym przykladzie wykonania lunety wskaz¬ nik ten jest, przez wzglad na prostote kon¬ strukcji, nieruchomy, lecz, oczywiscie, mo¬ ze byc równiez poddany dzialaniu waha¬ dla, podobnie jak w przykladzie wykona¬ nia wedlug fig. 1* Oslona 24 lunety jest tak osadzona na statku powietrznym, ze moze sie obracac w stosunku do statku w poziomem jego polozeniu na osi pionowej równoleglej do osi okulara 2 w tym celu, aby mogla prze¬ ciwstawic sie odchylaniu wywolywanemu przez wiatr.; Wskaznik 25 dziala tak samo, jak w przykladzie wykonania wedlug fig. 2.Luneta wedlug fig* 7 i 8 sklada sie z objektywu 1, okulaira 2, soczewki skupia¬ jacej 37, soczewki odwracajacej 38 oraz z dwóch prostych pryzmatów zwierciadla^ nych 55 i 56. Wszystkie te szkla, oprócz pryzmatu 56, osadzone sa w oslonie 24 lunety nieruchomo. Pryzmat 56 umocowa¬ ny jest w oslonie 57, która mozna obracac zapómoca galki 58 dookola osi R — R, po¬ lozonej w plaszczyznie odbijajacej pry¬ zmatu, przecinajacej os optyczna lunety i prostopadlej do glównej plaszczyzny od¬ bijajacej pryzmatu, która lezy na osi op¬ tycznej lunety. Zapómoca zebów 59 oslona 57 zaczepia, sie z kolem zebatem 60, które¬ go srednica jest dwa razy mniejsza od srednicy uzebionej czesci oslony i które o- sadzone jest w oslonie 24 lunety na wale 61, posiadajacym os R' — R' równolegla do osi /? — /?. Do kola zebatego 60 przy*1 srubowana jest plytka 62, na której sa o- sadzone sczepione ze soba kola zebate 63 i 64, obracajace sie dookola osi równole¬ glych do osi obrotu /?' — R' kola 60. Kolo 63 sczepione jest oprócz tego z kolem ze- batem 65, którego srednica równa sie srednicy kola zebatego 64, przyczem kolo 65 umocowane jest na wale 61 tak, iz jest nieruchome wzgledem oslony 24. Na kole 64 umocowane jest lozysko 66, w* którem osadzone jest wahadlo 67 na osi S — S, równoleglej do osi obj ektywu li polozo¬ nej w plaszczyznie przechodzacej przez os optyczna lunety. Na kole 60 umocowana jest rama 32, w której moze sie obracac wskaznik 25 na dwóch czopach 68. Os ob¬ rotu T — T wskaznika 25 przecina sie z osia obrotu R' — R* w punkcie M, który lezy na optycznej osi lunety, przyczem os obrotu jest równolegla do osi okulara 2 podczas patrzenia w kierunku poziomym.Wskaznik 25, który sluzy za wskaznik kie¬ runku lunety, posiada ksztalt luku kola o srodku M i o takiej srednicy, aby luk ten byl styczny do powierzchni obrazu objek¬ tywu lunety. Jeden z czopów 68 polaczo¬ ny jest z ramieniem 69, zakonczonem kul¬ ka 70. Kulka prowadzona jest w rowku 71 ramienia 72 stanowiacego przedluzenie wahadla 67 ponad osia S — S. Uklad jest tak zestawiony, aby w pionowem poloze¬ niu plaszczyzny przechodzacej przez os optyczna lunety srodek kuli 70 lezal w tej plaszczyznie pionowo nad osia S — Si wskaznikiem 25. W plaszczyznie obrazu o- kulara lunety umieszczony je&t^ wskaznik wysokosci 36. W niniejszym przykladzie wykonania przyjeto' dla uproszczenia, ze wskaznik ten jest nieruchomy, jednak mo¬ ze on byc wykonany tak, jak w przykla¬ dzie wedlug fig. 1, to jest podlegac dzia¬ laniu wahadla.Oslona 24 lunety osadzona jest na stat¬ ku powietrznym tak, iz w poziomem po¬ lozeniu tego statku moze sie w stosunku — 6 —do niego obracac na osi pionowej, równole¬ glej do osi okulara 2 w tym celu, aby lu¬ neta mogla przeciwstawiac sie odchylaniu spowodowanemu przez wiatr.Na rysunku przedstawiono' ustawienie przyrzadu przy celowaniu w plaszczyznie pionowej. Celowanie nachylone uskutecz¬ nia sie zapomoca obrotu galki 58. Kolo 60 sczepione z uzebieniem 59 oslony wykony¬ wa w tym czasie taki obrót w stosunku do oslony 24, ze os obrotu T — T wskaznika 25 jest stale nachylona do osi okulara 2 pod tym samym katem, co i os celowania.Dzieki ukladowi kól zebatych 63, 64 i 65 przy kazdem obróceniu kola 60 os S — S wahadla 67 pozostaje zawsze równolegla do osi objaktywu 1. Poniewaz kolo 65 osa¬ dzone jest w stosunku do oslony 24 nieru¬ chomo, a kola 63 i 64 obracaja sie na plyt¬ ce 62, polaczonej sztywno z kolem 60, za¬ tem podczas obrotu kola 60 plytka 62 z lozyskami kól 63 i 64 wykonywa takiz sam obrót. Kolo 63 toczy sie przytem po nie- ruchomem kole 65, przyczem kolo 64 wy¬ konywa taki obrót, aby zostala zachowana równoleglosc osi S — S, na której waha sie lozysko 66 wahadla 67, do osi objekty- wu 1. 0 ile statek powietrzny waha sie po¬ przecznie, to wahadlo 67 waha sie na osi S — S. Ramie 69, prowadzone zapomoca kulki 70 w rowku 71 wahadla, a wiec tern samem i wskaznik kierunku 25 wykonywu- ja obrót na osi T — To odpowiedni kat.W zaleznosci od nachylenia osi T — T w stosunku do osi okulara 2 czynna dlugosc cieciwy wskaznika 25 jest podczas tych wahan poprzecznych zmienna. Dlugosc ta jesit najwieksza, gdy os T — T jest równo¬ legla do osi okulara 2 (to jest przy celowa¬ niu pionowem). Dlugosc ta maleje w mia¬ re zwiekszania nachylenia osi T—T wzgle¬ dem osi okulara (a wiec gdy nachylenie kierunku celowania do pionu rosnie) i sta¬ laby sie równa zeru w polozeniu osi T — T prostopadlem do osi okulara (a wiec przy celowaniu poziomem). PL