Pierwszenstwo: 14.IV.1964 Czechoslowacja Opublikowano: 5.II.1968 54494 KI. 82 b, 15 MKP B 04 b UKD *//*, Twórca wynalazku: Jan Putterlik Wlasciciel patentu: Ceskoslovenska akademie ved, Praga (Czechoslowa¬ cja) Urzadzenie do samoczynnego spustu zageszczonej frakcji z wirówki Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sa¬ moczynnego spustu zageszczonej frakcji z wirów¬ ki, wyposazonej w wirnik, podzielony wewnatrz na komory sektorowe, zaopatrzone w samoczyn¬ nie dzialajace, elastyczne regulatory, zamykane na wspólnym zbiorniku obrotowym w czasie regulo¬ wanego napelniania go ciecza. Wynalazek rozwia¬ zuje problem ciaglosci i sterowanie praca wirów¬ ki w czasie jej ruchu.Znane dotychczas urzadzenia do spustu stezonej frakcji z wirnika wirówki, dzialajace na zasadzie cisnienia hydrostatycznego w polu odsrodkowym i stopnia stezenia zawiesiny, zawodza w praktycz¬ nym dzialaniu, wskutek niedostatecznej czulosci ukladu regulacji. W dzialaniu takich wirówek wy¬ stepuja szczególne trudnosci przy zwiekszonym stopniu stezenia. Wynika to stad, ze zawiesiny tworza czesto trudny do usuniecia i przerobu osad, który obniza cisnienie, obnizone juz wskutek wzrostu stezenia. Znane dotychczas urzadzenie nie moze byc oprócz tego nastawione w czasie ruchu i dostosowane w ten sposób do zmienionych wa¬ runków pracy.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci przez zastosowanie elastycznego regulatora, który jest tak skonstruowany i umieszczony w kazdej komorze sektorowej, ze powoduje on wsku¬ tek dzialania gromadzacego sie osadu przez jego odksztalcenie otwarcie dyszy spustowej komory sterowanej. Elastyczny regulator utworzony jest z 10 15 20 30 pary sprzezonych ze soba szczek wahliwych, wyposazonych w zawieszony pret zaworowy, przy czym mechanizm ten pokryty jest wodoszczelna, elastyczna powloka, na przyklad gumowym piers¬ cieniem samouszczelniajacym.Wynalazek umozliwia uzyskanie wiekszej czulo¬ sci regulatora takze przy mniej plastycznych i stezonych osadach, w zwiazku z czym usuwa sie niekorzystny wplyw zmniejszonej mozliwosci prze¬ robu osadu i obnizonego cisnienia. W urzadzeniu wedlug wynalazku samoczynny spust zageszczonej frakcji odbywa sie nie tylko za pomoca hydro¬ statycznego cisnienia, lecz przede wszystkim przez dzialanie slizgowe gromadzacego sie osadu, zalez¬ nie od ilosci osadu.Zaleta praktycznego rozwiazania elastycznego regulatora polega na zdolnosci bocznego jego od¬ ksztalcania sie, spowodowanego para sprzezonych ze soba szczek. Dzieki temu wykorzystuje sie sliz¬ gowe dzialanie scynlatora z obu jego stron. Przez zastosowanie elastycznej powloki uzyskuje sie równiez ochrone mechanizmu przed scierajacym dzialaniem zawiesiny. Powloka ta uszczelnia jed¬ noczesnie wnetrze regulatora od cisnienia z zew¬ natrz komory sektorowej.Jest korzystne, jezeli elastyczny regulator osa¬ dzony jest wodoszczelnie w kazdej komorze sek¬ torowej, pomiedzy czesciami przednimi, przy scia¬ nach dzialowych komór i ich kanalach, w celu 5449454494 3 polaczenia regulatora z obrotowym pojemnikiem cieczy regulatora.W celu wlasciwego sterowania urzadzeniem, ko¬ rzystne jest, jezeli wspólny pojemnik obrotowy jest wyposazony w urzadzenie, umozliwiajace ok¬ reslanie zawartosci cieczy regulujacej z zewnatrz w czasie pracy wirówki. Wszystkie czesci tego urzadzenia regulujacego nie obracaja sie, a urza¬ dzenie to sklada sie z rurowego korpusu z osa¬ dzonym na nim kolem zbiorczym, którego obwód zanurzany jest w cieczy obrotowego pojemnika, z manometru oraz z zaworów, sluzacych do dopro¬ wadzania i odprowadzania cieczy regulatora.Zalety wodoszczelnego polaczenia regulatorów i polaczenia ich z obrotowym pojemnikiem, jak równiez zalety urzadzenia ido nastawiania zawar¬ tosci cieczy regulatora z zewnatrz, polegaja na tym, ze czynnosc samoczynnego spustu zageszczo¬ nej frakcji z wirówki moze byc regulowana nie tylko na wymagany stopien ^stezenia, lecz takze dla róznych zawiesin o róznych wlasciwosciach.Dzieki tej zdolnosci regulacji osiaga sie równiez opróznianie i czyszczenie wirnika przez jego plu¬ kanie przed wylaczeniem ruchu wirówki.Wynalazek jest blizej wyjasniony na zalaczo¬ nych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia wirówke, w przekroju wzdluznym, fig. 2 — wi¬ rówke w przekroju poprzecznym, a fig. 3 i 4 — szczegól elastycznego regulatora, w powiekszeniu, przy czym, fig. 3 przedstawia ten szczegól w czasie zamkniecia dyszy spustowej, w przekroju, nato¬ miast fig. 4 — ten sam szczegól w czasie otwarcia dyszy spustowej i bocznego odksztalcenia regula¬ tora.Urzadzenie wedlug wynalazku wyposazone jest w wirnik 1, którego obwód podzielony jest na komory sektorowe 2|, które wchodza w kierunku odsrodkowym w dysze spustowe 3, osadzone w powloce wirnikowej. W kazdej komorze znajduje sie samoczynnie dzialajacy, elastyczny regulator 4, zaopatrzony w pret zaworowy 5, który blokuje lub otwiera wlot do dysz spustowych 3. Regula¬ tory i moga miec ksztalt pieciobocznego korpusu pryzmatycznego i skladaja sie z nosnej czesci 6 i z pary sprzezonych ze soba szczek wychylnych 7, zaopatrzonych w zawieszony pret zaworowy 5, na wieszaku 8. Korpus regulatora z calym mechani¬ zmem wychylnych szczek 7 i wieszakiem 8 preta zaworowego 5 przykryty jest elastyczna, wodo¬ szczelna powloka 9, na przyklad gumowym piers¬ cieniem, który uszczelnia fwnetrze regulatora od zewnetrznej przestrzeni komory sektorowej 2.Regulatory polaczone sa wodoszczelnie w komo¬ rach sektorowych Z za pomoca ich przednich cze¬ sci ze scianami dzialowymi 10, a ich wewnetrzna przestrzen jest polaczona za pomoca kanalów 11 z wspólnym obrotowym pojemnikiem 12 cieczy re¬ gulatora.Do wnetrza pojemnika obrotowego doprowadzo¬ ny jest z zewnatrz nieobracajacy sie, rurowy kor¬ pus 13, na którym osadzone jest nieobrotowe kolo zbiorcze 14, którego obwód jest zanurzony w cie¬ czy pojemnika obrotowego 12. Rurowy korpus 13 posiada kanal 15, sluzacy do doprowadzania cieczy oraz zewnetrzny kanal 16,, przeznaczony do odpro- 4 wadzania cieczy, przy czym zewnetrzny kanal 16 znajduje sie na kole zbiorczym 14. W tym kanale osadzony jest manometr 17. Rurowy korpus 13 jest zgodnie z przykladem rozwiazania polaczony za pomoca rurowego przewodu z wysoko umieszczo¬ nym pojemnikiem 18. Do doprowadzania i odpro¬ wadzania cieczy sluza zawory 19 i 20, osadzone w przewodzie rurowym.W rozwiazaniu konstrukcyjnym przedstawionym na rysunkach wirówka ma znany, sprawnie dzia¬ lajacy rozdzielacz plytowy 21 i korpus 22, sluzacy do doprowadzania zawiesiny i odprowadzania za¬ geszczonej frakcji.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w naste¬ pujacy sposób: W czasie wirowania zawiesiny, zageszczona frak¬ cja skladowana jest w poszczególnych komorach sektorowych Z, Frakcja ta styka sie dosrodkowo z wodowskazem i z bocznymi scianami regulatora, w kierunku dzialania sily odsrodkowej oraz two¬ rzy osad, który po osiagnieciu szczytu traci swa kohezje oraz powoduje przez poslizg boczne od¬ ksztalcenie regulatora w kierunku strzalki 23, zgodnie z fig. 4. Dzieki temu dociskane sa sprze¬ zone ze soba szczeki wychylne 7, podnosi sie pret zaworowy 5 i otwiera sie dysza spustowa 3. Zgro¬ madzony osad jest wówczas tak dlugo wyrzucany z wirnika, az jego wodowskaz opadnie w dól wol¬ nych konców wychylnych szczek 7, które wskutek wewnetrznego cisnienia cieczy wracaja w swe pierwotne polozenie, zgodnie z fig. 3. Powoduje to obnizenie preta zaworowego 5 i zablokowanie dyszy spustowej. Cykl ten powtarza sie samoczyn¬ nie w kazdej komorze sektorowej 2 w okreslonych przedzialach czasu, uzaleznionych od ilosci i pred¬ kosci wyrzucanej odsrodkowo frakcji, przy wzno¬ szeniu i opadaniu górnego i dolnego wodowskazu.Samoczynny spust zageszczonej frakcji moze byc nastawiony i sterowany z zewnatrz w czasie pracy wirówki wskutek wzrostu i spadku cisnienia we¬ wnatrz regulatora 4. Osiaga sie to przez dopaso¬ wanie ilosci cieczy w obrotowym pojemniku 12, albo przez doprowadzanie cieczy z pojemnika 18 za pomoca zaworu 19, lub przez odprowadzanie cieczy z obrotowego pojemnika 12 za pomoca za¬ woru 20. Doprowadzana ciecz doplywa do obro¬ towego pojemnika 12 bez cisnienia poprzez osio¬ wy przewód z kanalu 15. Ciecz odprowadzana na¬ tomiast z obrotowego pojemnika 12 wtlaczana jest w kanal 16 pod cisnieniem, poprzez otwory wlo¬ towe na obwodzie kola zbiorczego 14, wskutek dzialania sily odsrodkowej, przy czym cisnienie to jest proporcjonalne do hydrostatycznej wyso¬ kosci cylindrycznego wodowskazu, umieszczonego nad obwodem kola zbiorczego. Cisnienie wykazy¬ wane przez manometr 17 okresla chwilowy stan elastycznego regulatora 4. PL