54406 Ki 63 k, 10 Opublikowano: 15.IH.1968 MKP B62m / 4/4ZJ UKD Twórca wynalazku i Kazimierz Borkowski, Wroclaw (Polska) wlasciciel patentu: Pojazd sportowo-rekreacyjny Przedmiotem wynalazku jest pojazd sportowo- -.refereacyjny, dwukolowy z naipedeim lancucho¬ wym, napedzany slila miesni ludzkich. Pojazd prze¬ znaczony jest przede wszystkim dla celów sporto¬ wych i rehabilitacyjnych poniewaz jego wykorzy- 5 stywanie zapewnia harmonijny rozwój prawie wszystkich miesni, moze jednak równiez sluzyc do celów turystycznych, oraz komunikacyjnych.Naped pojazdu odbywa sie przy pomocy ruchów zblizonych do ruchów stosowanych przy napedzie 10 aportowej lodzi wioslowej zaopatrzonej w (rucho¬ me siodelko i dwa ikrótkie wiosla, dlatego uzywa¬ nie pojazdu jeisit szczególnie wskazane dla osób potrzebujacych wszechstronnego ruchu i wysilku fizycznego.Pod wzgledem funkcjonalnym pojazd zblizony jeist do iroweru, który jednak w porównaniu z niim wykazuje szereg wad.Jazda rowerem zapewnia jedynie jednostronny rozwój miesni konczyn dolnych. Pozycja korpusu jest dla kolarza meczaca, klatka piersiowa na sku¬ tek stale wyciagnietych do przodu ramion jest scisnieta, co uftrudnia prawidlowe oddychanie. Po¬ nadto podczas napedu iroweru za pomoca peda¬ lów wystepuja ruchy jalowe, bedace bezproduk- 25 tywina strata energii.Wad tych nie ima pojazd wedlug wynalazku, któ¬ rego istota polega ma wprowadzeniu dlugiej ramy wykonanej z dwóch polaczonych poprzecznymi wSJtefnlfcaiml rur* stanowiacych równie pochyla, 30 15 20 której nizszy tylny koniec zawieszony jest na kole tylnym, a wyzszy umocowany jest do obejmy kie¬ rownicy i na zastosowaniu usytuowanej ponizej ra¬ my i równolegle do niej dolnej prowadnicy, po¬ laczonej poprzez lacznik pionowy i widelki z tyl¬ nym kolem pojazdu i w przedniej czesci z obsada kierownicy i widelkami przedniego kola pojazdu, przy czym na obu rurach ramy obsadzone sa suwaki wraz z podnózkiem, a za suwakiem na odcinku przed kierownica umieszczone jest tocz¬ nie siodelko.Do napedu zas pojazdu sluzy lancuch nalozony w tylnej czesci pojazdu na kolo zebate woinobie- gowe na osi tylnego kola, w srodkowej czesci przechodzacy przez uklad dwóch kól wolnobiego- wych i dolnego kola prowadzacego osadzonych lacznie na plycie zamoicowanej od góry do suwaka umieszczonego na jednej z rur ramy, a od 'dolu do suwaka na dollnej prowadnicy polaczonej za pomoca widelek z podnózkieim, w przedniej zas czesci pojazdu lancuch nalozony jest na kolo ze¬ bate woinolbiegoiwe osadzone iw obsadzie za pomo¬ ca lacznika w przedniej czesci raimy.Szczególnymi zaletami przedmiotowego pojazdu sa walory sportowo-rekreacyjne przewyzszajace analogiczne wlasnosci roweru, gdyz wystepuje tre¬ ning niemal wszystkich miesni, przy czym ruch miesni jest naturalny odpowiadajacy schylaniu sie i (podnoszeniu ciezarów. Wszystkie ruchy zarówno do przodu jak i powrotne wykorzystywane sa do 54406 r3 napedu pojazdu. Cykl ruchów jest gleboki i od¬ powiada normalnej czestotliwosci oddychania, w tempie spacerowym wykonuje sie okolo 15 cykli na minute.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest na ry¬ sunkach, na których rfiig. i przedstawia pojazd w widoku z boku, fig. 2 — pojaz-d w widoku z góry, fig. 3 — mechanizm napedu w widoku z boku, fig. 4 — schemat polozenia diala jadacego w pozycji koncowej przedniej i fig. 5 — sichemat polozenia ciala w pozycji krancowej tylnej.Pojazd ma ranne 1 wykonana z dwóch rur pola¬ czonych ze soba poprzecznymi wspornikami 2, 3, 4, 5. Wspornik 2 raimy 1 za pomoca lacznika pio¬ nowego 6 polaczony jest z usytuowana ponizej ra¬ my 1 i równolegle do niej prowadnica dolna 7 i z widelkami 8 tylnego kola 9 pojazdu. Tylna czesc ramy 1 zaopatrzona jest w obsady 10 prze¬ znaczone do osadzenia w nich osi kola tylnego' 9, wyposazonego w kolo zebate woHnoibiegowe 11.W przedniej czesci dolna prowadnica 7 polaczona jest z obsada 12 kierownicy 13 i widelek 14 przed¬ niego kola 15 pojazdu. W celu dodatkowego wzmocnienia konstrukcji obsada 12 kierownicy 13 polaczona jest ze wspornikiem 4 ramy 1 za po¬ moca wsporników 16, a górna osadzona w pierscie¬ niu obrotowym iczesc kierownicy 13 polaczona jest za polmoca ciegien 17 ze wspornikiem 5 raimy 1.Na obu irurach ramy 1 osadzone sa suwaki 18 podnózka 19. Podnózek 19 jest wyprofilowany na ksztalt stopy i zaopatrzony w obejmy 20 doi utrzy¬ mania w nim nóg w czasie ruchu powrotnego oraz w wyprofilowane oparcia 21 pod piety.Do napedu pojazdu sluzy lancuch 22 nalozony w tylnej czesci na kolo zebate wolnobiegowe 11, w srodkowej czesci przechodzacy przez meichanizni zaczepowy, który sklada sie z dwóch kól zeba¬ tych wolnobiegowych 23, 24 oraz z dolnego kola prowadzacego 25, a w przedniej czesci -pojazdu lancuch 22 nalozony jest na kolo zebate wolnobie¬ gowe 26 osadzone w olbsadzie 27 zamocowanej do wspornika 5 ramy 1.Uklad kól zebatych 23, 24, 25 mechanizmu za¬ czepowego osadzony jest na plycie 28, zamocowa¬ nej od góry do suwaka 29 umieszczonego prze¬ suwnie na jednej z rur ramy 1, od dolu zas do su¬ waka 30 na dolnej prowadnicy 7. Plyta 28 polaczo¬ na jest z ipodnózkiem 19 za pomoica widelek 31.W celu zabezpieczenia przed wykleszczeniem sie kól zebatych 23, 24 z lancucha 22 w czasie prze¬ noszenia ruchu podnózka 19 na lancuch 22 na ply¬ cie 28 wykonalne sa górne i dolne wygiecia opo¬ rowe.Na obydwóch rurach ramy 1 umieszczone jest tocznie siodelko 32, zabezpieczone przed spadnie¬ ciem za pomoca obejmy 33.Rama 1 stanowi równie pochyla, której tylny nizej polozony koniec zawieszony jest za pomoca obsady 10 na osi tylnego kola 9, a przedni jej wy¬ zej polozony koniec zamocowany jest za pomoca wspornika 3 do obsady 12 kierownicy 13. Na ra¬ mie 1 w tylnej jej czesci umieszczony jest zde¬ rzak 34 ograniczajacy ruch siodelka 32 do tylu, a w srodkowej czesci znajduje sie zaczep 35 umieszczony w otworze w jednej z rur ramy 1, , 54406 4 uruchamiany za pomoca linki 36 na kierownicy 13, utrzymujacy siodelko 31 na ramie 1 w srodkowym polozeniu.Ponadto celem przystosowania pojazdu do ru- 5 chu drogowego jest on zaopatrzony w nieuwidooz- nione na rysunku dwa hamulce szczekowe, dzwo¬ nek oraz lampe^ Poslugiwanie sie pojazdem wedlug wynalazku i dzialanie jego czesci jest przedstawione ponizej. 10 W polozeniu krancowym przednim podnózek 19 znajduje sie ma iramie 1 w skrajnym polozeniu przednim, widelki 30 nasada opieraja sie o obsade 12, siodelko 32 dblizone jest do kierownicy 13.Mechanizm zaczepowy kól 23, 24, 25 znajduje sie 15 pod siodelkiem 32. Podczas ruchu podnózka 19 spowodowanego poprzez nacisk podbicdeim stóp na oibejmy 20 kolo zejbate 23 zakleszcza górny odcinek lancucha 22 w mechanizmie zaczepowym i powo¬ duje ruch lancucha 22 przenoszony na tylne kolo 20 zejbate wolnobiegowe 11, sprzezone z tylnym kolem 9 napedzajacym pojazd.W polozeniu tym jadacy ma korpus odchylony do tylu, ramiona ugiete i nogi wyprostowane (fig. 4). 25 Przedstawiony wyzej ruch trwa az do przejscia podnózka 19 w skrajne polozenie tylne. W poloze¬ niu tym widelki 31 opieraja sie nasada o lacznik pionowy 6, a siodelko 32 znajduje sie w poblizu zderzaka tylnego 34. 30 Jadacy ma korpus pochylony do przodu, ramio¬ na wyciagniete do przodu i nogi podkurczone (fig. 5).Podnózek 19 na skutek nacisku stop jadacego rozpoczyna ruch przesuwny do przodu. Mechanizm 35 zaczepowy za pomoca kola zebatego 24 zakleszcza sie na dolnym odcinku lancucha 22 przenoszac na lancuch ruch podnózka 19 do przodu. W tym sa¬ mym czasie kolo zebate 23 zwalnia górny odcinek lancucha 22 umozliwiajac iswobodne jego przesu- 40 wanie sie do1 tylu i napedzanie tylnego kola 9.Dzieki opisanej wyzej konstrukcji mechanizmu zaczepowego lancucha 22 (ruch roboczy lancucha jest identyczny w iczasie ruchu podnózka 19 do przodu jak i do tylu. 45 Usytuowanie ramy 1 w postaci równi pochylej pozwala na skumulowanie energii potencjalnej w czasie przesuwania sie jadacego wiraz z siodel¬ kiem 32 dto przodu. Energia ta jest wykorzystana przy ruchu powrotnym, wzmalgajac intensywnosc 50 napedu pojazdu.W przypadku gdy podczas jazdy zachodzi po¬ trzeba uwolnienia jednej reki, jadacy uruchamia za pomoca linki 36 trzpien zaczepu 34 i ogranicza ruch wsteczny ,siodeilka 32 w srodkowej czesci ra- 55 my 1.Jazda pojazdem stanowi przyjemna i pozyteczna gimnastyke wplywa!]aca na harmonijny rozwój miesni, przy czym szybkosc jazdy jest zblizona do szybkosci jazdy rowerem. 60 PL