28.VIII.1964 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 15.XII.1967 54368 KI. 63 c, 46 MKP Bflgd 3 60n, $1 UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Anton Stuckenberger, Arnold Tschursch Wlasciciel patentu: Rupert Fritzmeier, Grosshelfendorf Monachium (Niemiecka Republika Federalna) Sprezyste zawieszenie do siedzen, zwlaszcza pojazdów mechanicznych Wynalazek dotyczy sprezystego zawieszenia do siedzen, zwlaszcza dla pojazdów nieszynowych.Siedzenia do pojazdów, zwlaszcza siedzenia sko¬ rupowe, stosowane zwykle w maszynach rolniczych lub budowlanych oparte byly na ogól na spre¬ zynach stalowych lub gumowych elementach spre¬ zynujacych, przy czym dla osiagniecia wystarcza¬ jacego tlumienia drgan i dla dostosowania do roz¬ maitych obciazen trzeba bylo stosowac skompliko¬ wane i drogie rozwiazania, które wymagaly duzo miejsca. Z tego wzgledu na przyklad w ciagnikach, w których jak wiadomo do zamontowania siedze¬ nia jest bardzo malo miejsca, stosowano nieko¬ rzystne rozwiazania kompromisowe.W celu usuniecia tych wad. stosowano juz zawie¬ szenia do siedzen zaopatrzone w miech, w których drgania tlumi sie przez wykorzystanie sprezystosci zawartego w miechu powietrza. Wade tego zawie¬ szenia stanowi to, ze calkowite obciazenie w przy¬ padku wstrzasów pojazdu na nierównej nawierzch¬ ni przejmuje sprezysta poduszka powietrzna. W przypadku silniejszych wstrzasów miech staje sie bardzo twardy, poniewaz powietrze, z uwagi na stopniowy wzrost oporu sprezania staje sie stosun¬ kowo szybko twarde tak, ze komfort jazdy zostaje w znacznym stopniu ograniczony i silniejsze wstrzasy przenosza sie na kierowce pojazdu.W przeciwienstwie do tego, wedlug wynalazku zastosowano sprezyste zawieszenie siedzenia cha¬ rakteryzujace sie tym, ze jest zaopatrzone w usy- 2 tuowany pod siedzeniem i unoszacy to siedzenie miech, który wraz z przepona polaczona z nim ukladem pneumatycznym obejmuje zamknieta, zwlaszcza niesprezona objetosc powietrza, oddzia- 5 lywajaca poprzez przepone na przesuwny tlok oparty o sprezyne.Takie zawieszenie siedzenia nadaje sie zwlaszcza dla ciagników. Zajmuje ono niezwykle malo miej¬ sca, gdyz pod siedzeniem znajduje sie tylko miech, 10 podczas gdy zespól skladajacy sie z przepony i tlo¬ ka moze byc polaczony z miechem gietkim prze¬ wodem i usytuowany w dowolnym miejscu poja¬ zdu, gdzie nie przeszkadza on obsludze lub pasa¬ zerom. Jezeli wstepne napiecie sprezyny moze byc 15 zmieniane, zespól przepony i tloka nalezy umiescic w latwo dostepnym miejscu, aby umozliwic na¬ stawianie wstepnego naprezenia sprezyny w za¬ leznosci od potrzeb w latwy i dogodny sposób.Wstepne naprezenie sprezyny nie powinno w 20 zasadzie oddzialywac na stopien sprezania powie¬ trza w miechu. Osiaga sie wtedy to, ze przy sta¬ tycznym obciazeniu siedzenia przez osobe obslu¬ gujaca pojazd, jedynie poduszka powietrzna sta¬ nowi sprezynowanie tego siedzenia. Poduszka ta 25 z uwagi na stosunkowo duza jej scisliwosc przy niskim cisnieniu panujacym w jej wnetrzu stanowi miekkie sprezynowanie, przy czym uzyskuje sie równoczesnie dobre tlumienie z uwagi na niska czestotliwosc drgan wlasnych powietrza. 30 Dodatkowe mechaniczne sprezynowanie uzyski- 5436854368 wane przez tlok powinno zadzialac wtedy, gdy poduszka powietrzna staje sie twarda, a wiec na przyklad poczawszy od wstrzasów o okreslonej wielkosci. Sprezynowanie siedzenia ma wiec cha¬ rakter degresywny, gdy cisnienie w ukladzie pneu¬ matycznym sprezynowania przekracza pewna okreslona wartosc.Przez wspóldzialanie poduszki powietrznej o ma¬ lej czestotliwosci drgan wlasnych z sprezynowa¬ niem mechanicznym mozna uzyskac stopien tlu¬ mienia, który jest nie osiagalny w dotychczas zna¬ nych mechanicznych sprezynowaniach siedzen.Tlumienie ponadto mozna zwiekszyc jezeli w przewodzie pneumatycznym zastosuje sie dlawik.W szczególnie prostym rozwiazaniu konstrukcyj¬ nym miech ma postac cylindra o pionowej osi, na którym siedzenie jest oparte za posrednictwem stempla wchodzacego osiowo do wnetrza cylindra.Korzystnie jest przy tym, gdy siedzenie jest zao¬ patrzone w prowadniki prowadzace go w kierunku osiowym cylindra.Do prowadzenia siedzenia mozna na dwóch prze¬ ciwleglych stronach miecha siedzenie zainstalowac uklady symetrycznych dzwigni kolanowych, z któ¬ rych kazda sklada sie z dwóch drazków polaczo¬ nych przegubowo ze soba,a drugimi koncami za¬ mocowanych przegubowo do siedzenia badz do po¬ stawy miecha.Tlok jest umieszczony we wnetrzu cylindra zam¬ knietego przepona i moze byc przesuwany az do oporu o zderzak, przy czym tlok ten oparty jest 0 sprezyne srubowa, w której drugi koniec opiera sie o koniec gwintowanego sworznia wkrecanego recznie.Przyklad wykonania zawieszenia wedlug wyna¬ lazku uwidoczniono schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia to zawieszenie w stanie nieobciazonym, a fig. 2 — to zawieszenie przy ob¬ ciazeniu przekraczajacym nominalne obciazenie statyczne.Jak to uwidoczniono na fig. 1, pod skorupowym siedzeniem 1 jest umieszczony miech 2 o ksztalcie stojacego cylindra, na którym opiera sie siedzenie 1 za posrednictwem stempla 3, wchodzacego osio¬ wo do wnetrza miecha. Miech jest przymocowany szczelnie u dolu pomiedzy dwiema plytami 4 i 5 i jest otwarty od dolu. Jego dolny otwór pola¬ czony jest za pomoca przewodu z komora 8 zaopa¬ trzona w przepone 7. Komora 8 stanowi komore sprezania cylindra 7, w którym jest osadzony prze¬ suwnie tlok 11 opierajacy sie o jeden koniec sru¬ bowej sprezyny 10. Drugi koniec tej sprezyny jest oparty o gwintowany sworzen 12 sluzacy do zmia¬ ny wstepnego naprezenia tej sprezyny. Do pokre¬ cania sworznia 12 sluzy pokretlo. W pozycji spo¬ czynkowej tlok 11 opiera sie o zderzak 14 usytuo¬ wany bezposrednio pod przepona 7.Wstepne naprezenie sprezyny 10 odpowiada mniej wiecej ciezarowi statycznemu osoby siedza¬ cej na siedzeniu 1. Nalezy przy tym zwrócic uwage na to, aby pod wplywem tego obciazenia powietrze w miechu 2 i komorze 8 bylo sprezane do takiego stopnia, który zapewnia dostatecznie miekkie spre¬ zynowanie. Przy przekroczeniu tego obciazenia na skutek wstrzasu, nacisk przepony na tlok przekra¬ cza sile wstepnego naprezenia sprezyny 10 w wy¬ niku czego tlok 11 przesuniety zostaje, pokonujac opór sprezyny 10 do wnetrza cylindra 9, przy czym 5 równoczesnie stempel 3 wchodzi glebiej do wne¬ trza miecha 2 tak jak to pokazano na fig. 2.Przez wspóldzialanie poduszki powietrznej z me¬ chanicznym ukladem sprezynujacym mozna z uwa¬ gi na mala czestotliwosc drgan wlasnych powie- 10 trza, oraz opory przeplywu osiagnac stopien tlu¬ mienia niemozliwy do uzyskania w dotychczas zna¬ nych konstrukcjach zawieszen. Tlumienie to mozna zwiekszyc przez zastosowanie dlawika 15 w prze¬ wodzie pneumatycznym, na przyklad ponizej mie- 15 cha 2.Aby uniemozliwic wywracanie sie siedzenia sto¬ suje sie zespoly prowadzace, skladajace sie z dwóch ukladów dzwigni kolanowych usytuowanych prze¬ ciwlegle po obydwu bokach miecha 2. Kazdy z tych 20 ukladów sklada sie z dwóch drazków 17 i 18 po¬ laczonych jednymi koncami ze soba przegubem 16, przy czym drugie konce tych drazków sa przegu¬ bowo polaczone z siedzeniem 1 i plytami 4 stano¬ wiacymi podstawe miecha 2. PL