Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób garbowania kombinowanego skór bydlecych, a zwlaszcza podeszwowych, blankowych i technicz¬ nych, (pozwalajacy na znaczne skrócenie cyklu wyprawy w porównaniu do dotychczas stosowa¬ nych metod Ibez uszczerbku dla wlasciwosci fizycz¬ nych i chemicznych skór.Znane sa sposoby wytwarzania skór Sjpodowych, podeszwowych i blankowych, w których wykorzy¬ stuje sie wlasciwosci garbujace niektórych soli mineralnych do wstepnego zaigarbowamia skór, co ulatwia i przyspiesza procesy dogarbowania roslin¬ nego lub 'roslinno-syntanowego, pozwalajac !na uproszczenie technologii wyprawy i skrócenie cy¬ klu produkcyjnego. Sposoby te nosza nazwe gar¬ bowania kombinowanego minerailno-roslinnego.Czesto w sposobach garbowania kombinowanego stosowane sa do zagarbowania skór zasadowe sole chromu trójwartosciowego w postaci brzeczek chro¬ mowych.Znane sa równiez takie sposoby wyprawy kom¬ binowanej, gdzie po zagaribowaniu skór zasado¬ wymi f solami chromu trójwartosciowego stosuje sie dogarbowanie krzemowe przeprowadzane za pomoca roztworów kwasów krzemowych uzywa¬ nych w celu poprawienia jakosci i odpornosci skór na scieranie.We wszystkich tych przypadkach garbowanie chromowe, wzglednie tak zwane chromowo-krze^ qpowe iriusi byc poprzedzone odpowiednim zakwa- 10 15 20 25 30 szeniem golizny w procesie piklowania, co nieko¬ rzystnie wplywa na jakosc skór gotowych. Koniecz¬ nosc podniesienia zasadowosci soli chromowych pod koniec garbowania na drodze stepiania do¬ datkami sody kalcynowanej lub innych soli alka¬ licznych jest równiez niekorzystne dla jakosci skór spodowych, poniewaz wplywa ujemnie na przebieg wypelniania kwasami krzemowymi, grozac po¬ wierzchownym ich zwiazaniem, utrudniajac pe¬ netracje skóry i przedluzajac proces. Dalsza nie¬ dogodnoscia jest koniecznosc dodatkowej neutrali¬ zacji mocnych kwasów w skórze, ico stwarza nie¬ bezpieczenstwo przealkalizowania warstwy licowej i przedluza cykl produkcyjny. WyeMminowanie mankamentów spowodowanych charakterystyczny¬ mi wlaisciwosoiami soli chromowych jest trudne, poniewaz kwasy krzemowe nie posiadaja zdolnos¬ ci samodzielnego garbowania.Powyzsze wady i niedogodnosci usuwa sposób garbowania kombinowanego skór wedlug wyna¬ lazku, polegajacy na tym, ze skóry bydlece ciez¬ kie przeznaczone na podeszwy, po rozmoczeniu i zwapnieniu w sposób przewidziany dla nich w przemysle, po normalnej obróbce mechanicznej, odwapniane sa calkowicie, a nastepnie poddawa¬ ne wstepnemu zagarbowaniu za pomoca brzecz¬ ki krzemowej zawierajacej mieszanine kwasów polikrzemowych oraz dodatek kwasu chromowe¬ go. Chrom szesciowartosciowy dodany do kwasów krzemowych w postaci kwasu chromowego ma 54 3623 dzialanie katalizujace n'a garbowanie krzemowe dzieki zdolnosci wyksztalcania wlókien kolage¬ nowych skóry i blokowania wolnych zasadowych grup substancji skórnej.Juz 2,4% SiC2 w postaci brzeczki krzemowej o zawartosci od 10 do 30 g Si02/litr wody sporza¬ dzonej ze szkla wodnego i dodatek kwasu chro¬ mowego odpowiadajacy l°/o Cr^Os zapewnia pra¬ widlowy przebieg rzeczywistego garbowania krze¬ mowego potwierdzony bardzo równomiernym roz¬ lozeniem krzemu na calym przekroju skóry i wzro¬ stem jej temperatury skurczu. Oddzialywanie kwa¬ su chromowego na przebieg garbowania krzemo¬ wego jest tak korzystne, ze pozwala na uzyskanie wlasciwego stopnia przegartaowania skór krzemem juz w ciagu 5—6 godzin. Skóry przegarbowane krzemem poddawane sa w swiezej kapieli dziala¬ niu tiosiarczanu w celu zredukowania wprowadzo¬ nego do nich kwasu chromowego do zwiazków chromu trójwartosciowego.Zastosowanie dodatków kwasu (Chromowego do mieszaniny kwasów chromowych nie tylko ulatwia penetracje krzemu, ale (pozwala ponadto na wy¬ eliminowanie operacji piklowania, poprzedzajacej zawsze dotychczasowe metody garbowania chro- mowo-krzemowego oraz stepiania i neutralizacji po garbowaniu, poniewaz w drugiej fazie garbo¬ wania krzemowego, dzieki redukcji kwasu chro¬ mowego tiosiarczanem, zachodzi jednoczesnie wzrost wartosci pH skóry do wartosci wymaganej przy dogairbowaniu rosMnnytm, syntanowyim czy roslinno-syntanowym lufo mineralnym. Zastosowa¬ nie kwasów krzemowych z dodatkiem kwasu chro¬ mowego nie tylko racjonalizuje i upraszcza tech¬ nologie wyprawy, lecz równiez znacznie skraca cykl produkcyjny, ogranaczajac czas potrzebny do prawidlowego wygarbowania do 1 doby.Dalsza zaleta opracowanego sposobu garbowa¬ nia kombinowanego skór jest mozliwosc zastoso¬ wania do dogarfoowania brzeczek roslinnych, syn- tanowych lufo ich mieszanin wzglednie brzeczek mineralnych o znacznych stezeniach, co zapewnia uzyskanie skór o wlasnosciach fizycznych cdpo¬ wiadajacych skórom garbowania klasycznego, nip. w przypadku skór podeszwowych garbowania kil¬ kumiesiecznego, mimo skrócenia dlugosci calego cyklu produkcyjnego do 21 dni i obnizenia zuzycia garbników roslinnych luft) syntanowych o okolo 25%, tj. do 12-^18% garbników w przeliczeniu na garbniki 100%-we, a w przypadku skór technicz¬ nych chromowych do okolo 2,25% tlenku chro¬ mowego w postaci brzeczki chromowej.Przyklad I. Skóry bydlece przeznaczone na podeszwy, po normalnej obróbce w warsztacie mo¬ krym i ich odwaputieniu oraiz s&albym i powierz¬ chownym wyprawieniu, jak to przewiduje dla skór podeszwowych system garbowania mineralno-ros- linnego - w przemysle, poddaje sie garbowaniu w kapieli zawierajacej: wode o temperaturze 18—20°C w ilosci 150%, mieszanine kwasów krzemowych zawierajaca 2,4°/t SLOt, dodatek kwasu chromowe¬ go odpowiadajacy 1% Cr^O, oraz kwas siarkowy w ilosci 1,3%, liczone od wagi golizny bydlecej.Mieszanine kwasów krzemowych i kwa.su chro- 54 362 4 mowego wprowadza sie w pieciu porcjach co 30 minut kazda. Po wlaniu- ostatniej porcji obraca sie skóry jeszcze przez 4igodz:.ny, po czym1 pozo¬ stawia sie je w kapieli garbujacej przez noc. 5 Nastepnego dnia przeklada sie skóry do swiezej kapieli zawierajacej 150% wody o temlperaturze 24XJ i wprowadza sie 7% tiosiarczanu sodowego rozpuszczonego w 10-krofcnej ilosci wody i 0,5% kwasu siarkowego rozcienczonego równiez w 10- 10 -"krotnej ilosci wody, dozuljac naprzemian oba roz¬ twory w ciaigu okolo 2 gWain, az do calkowitego zredukowania soli GrVI i podniesieniu pH kapieli i skór do wartosci od 4 zielonoiniebiiesikiim zabarwianiu skór na powierzchni 15 i icalytm przekroju. Nasteplnie doradca, sie skóry do¬ datkowo przez 2 godziny, wyklada na kozly i po¬ zostawia do odlezenia na okres 2 dni Pb odlezeniu skóry wyzyma sie, egalizuje, je¬ zeli zachodzi potrzeba i dogarfoowuje w bebnach 20 garbarskich brzeczkami roslinnymi wzglednie ros- linno-syntanowymi w ciagu 3 dni, stosujac kolej¬ no ibirzeczki o stezeniach: pierwszego dnia'— 6 do 8°Be, drugiego dnia — 8 do 10°Be i trzeciego dnia — 10 do lz^Be, przy lacznym zuzyciu garbników 25 w przeliczeniu na 100%-we okolo 16—18%. Po dogajlbowaniu skóry wykoncza sie w sposób przy¬ jety w przemysle. Dlugosc calego cyklu produkcyj¬ nego wynosi okolo 21 dni. , Przyklad II, Skóry bydlece przeznaczone na1 30 podpodeszwy po normalnej obróbce w warsztacie mo-, krym i ich odwapnieniu oraz slabym i powierz- j chownym wyprawieniu, jak to przewiduje dla skór! podpodeszwowych system garbowania mineralno-ro slinnego w przemysle oraz po wygarbowaniu krze 35 mowo-ohromowytm, jak w.przykladzie I, wyzyma sie, egalizuje i dogairboiwuje w 'bebnach igarrtoairskich brzeczkami roslinnymi wzglednie roslinno-syntano- wymd w ciagu 3 dlnd, stosujac kolejno brzeczki o stezeniach: pierwszego dnia — 6 do 7*Be, drugiego 40 dnia — 7 do 8*Be i trzeciego dnia — 8 do MPBe, przy lacznym zuzyciu garbników w przeliczeniu na 100%-we okolo 14—16%. Pb dogaffbowaniu skóry wykancza sie w sposób przyjety w przemysle.Dlugosc calego cyklu produkcyjnego wynosi okolo 45 21 dni.Przyklad III. Skóry bydlece przeznaczone na blanki, po normalnej obróbce w warsztacie mokrym i ich odwapnieniu oraz wytrawieniu, jak przewiduje dla skór tolankowych system garbo- ^ wania mineraLno-roslinnego w przemysle oraz po wygarbowaniu krzemowo-chromowym, jak w przy¬ kladzie I, wyzyma sie, egalizuje i dogarfoowuje w bebnach garbarskich brzeczkami roslinnymi wzglednie roslinno-syntanowymi, czy syntanowy- M mi w ciagu 3 dni, stosujac kolejno brzeczki o ste¬ zeniach: pierwszego dnia — 5 do 6*Be, drugiego dnia — 6 do 7,5°fBe, trzeciego dnia — 7,5 do ^B* o zwiekszonym udziale garbników miekko garbu¬ jacych przy lacznym zuzyciu garbników w przeli¬ czeniu na 100%-we okolo 12%. (Po dogarfoowaniu skóry wykoncza sie w sposób przyjety w prze¬ mysle. Dlugosc calego cyklu (produkcyjnego wy¬ nosi okolo 21 dni.Przyklad1 IV. Skóry bydlece przeznaczone 65 na cele techniczne, po normalnej obróbce w war- «oV 5 sztacie mokrymi i ich odwapnieniu oraz wytra¬ wieniu, jak przewiduje dla skór technicznych system garbowania mineralnego w .przemysle oraz po wygarbowaniu krzemowo-chromowym, jak w przykladzie I, wyzyma sie, egalizuje i dogarbo- wuje W bebnach garbarskich w kapieli o skla¬ dzie: 100% woda o temperaturze 35°C i 15% brze¬ czka chromowa zawierajaca 150 g Cr2Oj w litrze.Dogarbowanie przeprowadza sie w ciagu 3—4 go¬ dzin, a nastepnie wyklada skóry na kozly do odle¬ zenia do nastepnego dnia. Po odlezeniu skóry plu¬ cze sie, zobojetnia, matluszcza i wykoncza w spo¬ sób przyjety w przemysle dla skór technicznych.Dlugosc calego cyklu produkcyjnego wynosi okolo 19 dni. PL