Pierwszenstwo: Opublikowano: 10.XI.1967 54164 KI. 21 a2,41/07 MKP «'fy, 4\l6 UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Roman Burlikowski, inz. Janusz Zbroja, inz. Stanislaw Zbyrad Wlasciciel patentu: Dyrekcja Okregu Poczty i Telekomunikacji w Lu¬ blinie, Lublin (Polska) biiliotekaY Urzadzenie pomiarowo-liczace dla stacji telefonii nosnej Wynalazek dotyczy urzadzenia zlozonego z ukla¬ du pomiarowego wielkosci teletransmisyjnych oraz ukladu liczacego krótkie przerwy w transmisji w urzadzeniach telefonii nosnej o krotnosci opartej na grupie dwunastkowej. Uklad pomiarowy umo¬ zliwia przeprowadzanie biezacej kontroli pozio¬ mu pradów pilotowych na wyjsciu wzmacniaka przelotowego, pomiar poziomu pradów pilotowych na wejsciu wzmacniaka, pomiar znieksztalcen nielinearnych zas uklad liczacy umozliwia zli¬ czanie krótkich przerw w transmisji telekomuni¬ kacyjnej, bez wprowadzania zmian warunkdto transmisyjnych w torze telekomunikacyjnym. W znanych urzadzeniach do pomiaru i kontroli urza¬ dzen teletransmisyjnych telefonii nosnej opartych na grupie dwunastkowej stosuje sie odbiornik pradu pilotowego, który umozliwia pomiar pozio¬ mu tego pradu tylko na wyjsciu wzmacniaka. Bo pomiaru poziomu wejsciowego lub do pomiaru znieksztalcen nielinearnych stosuje sie specjalne zestawy pomiarowe. Uklady do liczenia krótkich przerw w transmisji na kazdej stacji przelotowej nie sa znane.Wada stosowanych urzadzen pomiarowych znie¬ ksztalcen harmonicznych jest niemoznosc stoso¬ wania ich bez uprzedniego wylaczenia urzadzen telefonii nosnej z eksploatacji. Wada urzadzen pomiarowych poziomu wejsciowego i wyjsciowego jest ich zlozona budowa i uciazliwa obsluga."Wykonanie serii pomiarów jednego rodzaju i w 10 15 20 25 30 jednym czasie na wszystkich stacjach wzmacnia- kowych przelotowych badanego traktu liniowego wymaga tylu specjalnych zestawów pomiarowych ile jest stacji, a czas trwania pomiarów wydluza sie o czas niezbedny do zestawienia i uruchomie¬ nia ukladu pomiarowego. Odczyt i analiza wy¬ ników pomiarów obarczane sa bledami wynikaja¬ cymi z koniecznosci uwzgledniania wskazan dwóch lub wiecej mierników wchodzacych do ukladu.W urzadzeniu pomiarowo-liczacym wedlug wy¬ nalazku w jednym konstrukcyjnie wydzielonym zespole wbudowano uklad do selektywnego po¬ miaru poziomu czestotliwosci pradu pilotowego 60 • kHz zlozony z filtru wysokoselektywnego F, potencjometru S i wzmacniacza W, z którym po¬ laczono prostownik Z i wskaznik poziomu N oraz uklad zliczajacy zlozony z przekaznika P i licz¬ nika L, przy czym przekaznik P wlaczony jest na wyjsciu prostownika Z. Calosc oddzielona jest galwanicznie od toru.Uklad pomiarowo-liczacy wedlug wynalazku jest pod wzgledem konstrukcyjnym oddzielnym podzespolem stojaka wzmacniaków przelotowych telefonii nosnej. Wlaczanie ukladu w tor mie¬ rzony dokonuje sie sznurem zakonczonym wtycz¬ ka. Opornosc wejsciowa ukladu jest bardzo wy¬ soka, co zapewnia mala tlumiennosc wtracenio- wa, ponizej 0,05 N — dla mierzonej czestotliwosci pradu pilotowego. Pomiary za pomoca propono¬ wanego ukladu oparte sa na kontroli obecnosci 3416454164 3 pradu pilotowego o czestotliwosci 60 kHz ±10 Hz.Kontrola poziomu pradu pilotowego dokonywa¬ na jest w sposób ciagly, a kazde obnizenie po¬ ziomu pradu pilotowego o 0,5 N od wartosci no¬ minalnej na czas wynoszacy 10—15 msek lub przerwa w transmisji pradu pilotowego trwajaca dluzej jak 10—15 msek jest rejestrowana i sy¬ gnalizowana za pomoca ukladu zliczajacego. Re¬ jestrowane i sygnalizowane sa równiez obnizenia przerwy wystepujace seryjnie, jezeli laczny czas trwania przerwy i odstepu miedzy poszczegól¬ nymi przerwami jest dluzszy od 50—60 msek.Selektywny uklad pomiarowy poziomu pradu pilotowego umozliwia pomiar w zakresie od —8N do +0,2 N w gniazdach wejsciowych i wyjscio¬ wych wzmacniaka przelotowego telefonii nosnej.Za pomoca tego samego ukladu dokonuje sie po¬ miaru poziomu czestotliwosci 60 kHz jako trzeciej harmonicznej czestotliwosci 20 kHz nadawanej w urzadzeniach" koncowych zestroju telefonii nosnej.Schemat ukladu pomiarowo-liczacego przedsta- stawiono na rysunku.Po podlaczeniu ukladu do gniazd pomiarowych wzmacniaka wyjsciowego prad pilotowy zostaje skierowany przez filtr F, wzmacniacz W i pro¬ stownik Z do przekaznika P i wskaznika N wy- skalowanego w neperach.Jezeli poziom pradu pilotowego obnizy sie po¬ nizej ustalonej wartosci o 0,5 N przekaznik P puszcza i podaje impuls do licznika L, który za¬ licza obnizenie poziomu jako przerwe w tran¬ smisji.Jezeli poziom pradu pilotowego jest zgodny z ustalona dla danego systemu wartoscia, wówczas przekaznik P trzyma, a wskaznik N wskazuje war¬ tosc poziomu.Zupelny zanik pradu pilotowego jest zaliczany w podobny sposób jako przerwa w pracy calego zestroju, przy czym równoczesnie za pomoca ukla¬ du sygnalizacji US zostaje zaalarmowana obsluga alarmem optycznym i akustycznym. Celem stwier¬ dzenia czy prad pilotowy dochodzi do wzmacnia- kowych urzadzen przelotowych danej stacji, na¬ lezy przelozyc wtyczke sznura z gniazd pomia¬ rowych wyjsciowych do gniazd pomiarowych wejsciowych wzmacniaka, zmieniajac równoczes¬ nie zakres pomiarowy wskaznika N za pomoca potencjometru skokowego S umozliwiajacego po¬ miar w zakresie od —8N do +0,2 N.W celu przeprowadzenia pomiaru znieksztalcen nielinearnych nalezy wtyczke sznura ukladu po¬ lo 15 20 25 30 35 40 45 50 miarowo-liczacego wlozyc w gniazdo pomiarowe na wyjsciu wzmacniaka, podobnie jak przy kon¬ troli pradu pilotowego. Ze stacji koncowej nalezy podac w tor czestotliwosc 20 kHz z generatora stabilizowanego a nastepnie na stacji (lub sta¬ cjach) przelotowych przy pomocy wskaznika N i potencjometru S; ustalic poziom 3-ej harmonicz¬ nej (60 kHz) wytworzonej po przejsciu pradu o czestotliwosci 20 kHz przez wzmacniak. Pomiar ten mozna prowadzic równiez w czasie normal¬ nej pracy zestroju, wylaczajac prad pilotowy a wlaczajac równolegle do toru wysokoomowo ge¬ nerator podajacy czestotliwosc 20 kHz. W tym przypadku pomiar daje obraz znieksztalcen wno¬ szonych przez wzmacniak w warunkach normal¬ nej pracy.Zastosowanie ukladu pomiarowo-liczacego na wszystkich stacjach przelotowych i wlaczenie go do pracy w okreslonym czasie na okreslony for umozliwia równiez zlokalizowanie zródla wyste¬ powania krótkich przerw w transmisji telekomu¬ nikacyjnej, co wynika z porównania odczytów licznika na poszczególnych stacjach.Szybkosc zliczania krótkich przerw wystepuja¬ cych . seryjnie wynoszaca 50—60 msek oraz szyb¬ kosc zliczania krótkich przerw pojedynczych, wy¬ noszaca 10—15 msek, wynika z konstrukcji me¬ chanicznej licznika L. PL