Przedmiotem niniejszego wynalazku jest zawór do detki pojazdu mechanicznego przeznaczony do utrzymywania wewnatrz niej okreslonego cisnienia i wyposazony w osadzona nieruchomo w jego kor¬ pusie tuleje ze stozkowym gniazdem, sluzacym do osadzenia uszczelki wykonanej najkorzystniej z wy¬ soko-cisnieniowego polietylenu.Znane dotychczas zawory do detek pojazdów sa zlozone z korpusu zaopatrzonego w stozkowe gniaz¬ do oraz z osadzonej nieruchomo w tym korpusie tu- lei z uszczelka stozkowa docisnieta do tego gniazda za pomoca wkretu, a ponadto z trzpienia polaczo¬ nego z obsada znajdujaca sie pod dzialaniem spre¬ zyny i zaopatrzona w uszczelke czolowa, dociskana nia do obrzeza tulei.Zasadnicza wada tych znanych zaworów sa cze¬ ste uszkodzenia gumowej uszczelki stozkowej beda¬ ce wynikiem zarówno starzenia sie gumy, jak i jej trwalych odksztalcen pod dzialaniem sily dociskaja¬ cej ja do gniazda korpusu, przy czym skladowa osiowa sily docisku powoduje czesto przesuniecie uszczelki wzdluz tuilei na której jest osadzona, a tym samym nieszczelnosc zaworu.W celu usuniecia tej wady zastosowano uszczelki z twardych i nie poddajacych sie odksztalceniom tworzyw sztucznych na przyklad z bakelitu. Okaza¬ lo sie jednak, ze ze wzgledu na mniejsza elastycz¬ nosc i podatnosc tych tworzyw konieczne jest znacznie dokladniejsze wykonanie stozkowego gniaz¬ da w korpusie zaworu, co powoduje oczywiscie 10 20 25 80 znaczne podniesienie kosztów produkcji. Próby sto¬ sowania innych, bardziej elastycznych tworzyw sztucznych równiez nie dawaly pozytywnych wyni¬ ków z tego wzgledu, ze po uplywie pewnego czasu skladowe osiowe sily dociskajacej uszczelke powo¬ dowaly jej przesuniecie wzdluz tulei, a tym samym zmniejszenie szczelnosci zaworu.W celu czesciowego usuniecia tej wady zastoso¬ wano równiez tuleje, których cylindryczna po¬ wierzchnia sluzaca do osadzenia uszczelki jest row¬ kowana, powodujac zwiekszenie przyczepnosci usz¬ czelki, jak równiez czyniono próby przyklejania uszczelek do powierzchni tulei. Te pracochlonne i powodujace znaczne podniesienie kosztów produk¬ cji przedsiewziecia nie daly jednak w pelni pozy¬ tywnych rezultatów,, gdyz wystepowanie niezbed¬ nych dla zapewnienia szczelnosci znacznych sil do¬ cisku majacych skladowe osiowe powodowalo za¬ wsze odksztalcenia uszczelki i zmniejszenie szczel¬ nosci zaworu.Powyzszych wad i niedogodnosci nie ma zawór detki pojazdu mechanicznego wedlug wynalazku, którego tuleja jest zaopatrzona w stozkowe gniazdo sluzace do osadzenia uszczelki, przy czym tworzaca stozka gniazda jest w plaszczyznie przekroju osiowe¬ go zaworu równolegla do tworzacej stozka gniazda korpusu. W gniezdzife tulei jest osadzona pierscie¬ niowa, stozkowa uszczelka o sciankach równoleglych, wykonana z wysokocisnieniowego polietyleniu. Dzie¬ ki temu wyeliminowane zostalo niezrównowazone od- 540413 54041 4 dzialywanie na uszczelke osiowych skladowych sil docisku, które obecnie maja kierunek prostopadly do powierzchni uszczelki i sa równowazne przez przeciwnie skierowane reakcje gniazda tulei. Po¬ nadto zastosowanie polietylenu wysokocisnieniowe¬ go umozliwia elastyczny docisk uszczelki do gniaz¬ da korpusu, eliminujac nieszczelnosci nawet w przy¬ padku niedokladnosci obróbki tego gniazda.Badania eksploatacyjne wykazaly, ze zawór wy¬ nalazku wykazuje szczelnosc przewidziana norma¬ mi po uplywie stosunkowo dlugiego czasu rzedu kilku lat i*Aest calkowicie odporny na oddzialywa¬ cie benzyny, olejów, wodnych roztworów, kwasów, jfe&ad Ks^li, ocaz^ubstancji utleniajacych. ** wyHalttzek^fegt przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku przedstawiajacym zawór detki pojazdu me¬ chanicznego w przekroju osiowym.Zawór ten sklada sie z nastepujaccyeh podsta¬ wowych zespolów: korpusu, tulei i trzpienia.Korpus 1 zaworu ma postac tulei z gwintowana powierzchnia zewnetrzna, zakonczonej u dolu tar¬ cza 2 ze zlobkowana powierzchnia 3, do której jest szczelnie docisnieta za pomoca nakretki 4 i pod- kladki 5 scianka detki 6, zas w górnej czesci za¬ opatrzonej w wewnetrzne stozkowe gniazdo 7, za¬ konczone u góry gwintowanym otworem 8.Tuleja 9 zaworu wedlug wynalazku jest zaopa¬ trzona w srodkowej czesci w gniazdo 10 o zewnetrz¬ nej powierzchni stozkowej, na którym jest osadzo¬ na pierscieniowa stozkowa uszczelka 11 z wysoko¬ cisnieniowego polietylenu, przy czym tworzaca 12 gniazda 10 jest w przekroju osiowym zaworu rów¬ nolegla do tworzacej 13 gniazda 7 korpusu zaworu.Tuleja 9 jest osadzona w korpusie zaworu w ten sposób, ze opiera sie swa uszczelka 11 o stozkowa powierzchnie gniazda 7 zaworu, do której jest do¬ ciskana za pomoca wkretu 14 osadzonego w gwin¬ towanym otworze 8 korpusu 1.Trzpien 15 zaworu jest polaczony u dolu ze stop¬ ka 16 w postaci tulei opierajacej sie o obrzeze 17 korpusu 1, a u góry zaopatrzony w odsadzenie 18, o które opiera sie uszczelka 19 umieszczona w przy¬ mocowanej nieruchomo do trzpienia 15 obsadzie 20.Miedzy obsada 20, a stopka 16 jest umieszczona sprezyna srubowa 21 dociskajaca uszczelke 19 do obrzeza tulei 9.. . . ' v Dzialanie zaworu do detki pojazdu mechaniczne¬ go wedlug wynalazku jest nastepujace.x Wpompo- 6 wywane powietrze wplywa w przestrzen miedzy trzpieniem 15 i wewnetrznym otworem tulei 9, po¬ woduje wskutek parcia przesuniecie uszczelki 19 lacznie z trzpieniem 15 do dolu, po czym przeplywa wewnetrznym otworem korpusu 1 do wnetrza det¬ ki. Wyplyw powietrza jest uniemozliwiony wskutek tego po zmniejszeniu cisnienia wpompowywanego powietrza — na zewnetrzna powierzchnie obsady 20 dziala wieksze parcie powodujac jej docisniecie do obrzeza tulei 9, która z kolei jest uszczelniona przez docisnieta do gniazda 7 korpusu 1 stozkowej usz¬ czelki 11. Wskutek osadzenia uszczelki 11 na gniez¬ dzie 10 tulei 9 o stozkowej powierzchni zewnetrz¬ nej, sila docisku przenoszona przez uszczelke na powierzchnie gniazda 10 jest do niej prostopadla eliminujac przesuniecia i odksztalcenia poosiowe uszczelki. Równoczesnie sila ta jest równowazona przez taka sama lecz przeciwnie skierowana reakcje gniazda 10 na uszczelke 11.Zwolnienie zaworu w celu wypuszczenia powie¬ trza nastepuje przez nacisniecie trzpienia 15, wsku¬ tek czego uszczelka 19 odsuwa sie od dolnego obrze¬ za tulei 9 umozliwiajac wyplyw powietrza z wnetrza det^i.Zawór detki wedlug wynalazku moze znalezc za¬ stosowanie do dowolnych elastycznych zbiorników pneumatycznych, zwlaszcza zas do detek pojazdów mechanicznych. PL