Opublikowano: 31.X.1967 54036 ti6c,S9/o6 KI. ^b CS lUb MKP Jrzedy Pi-^ntow^go Polsifi) Bac'- .-: i ?| Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Roman Karczewski, mgr inz. Jerzy Kulakowski, inz. Andrzej Nartowski Wlasciciel patentu: Warszawski Zaklad Mechaniczny Nr 2, Warszawa (Polska) Pompa wtryskowa Wynalazek dotyczy panipy wtryskowej z roz¬ dzielaczem obrotowym i zasobnikowa regulacja dawkowania.Znane sa pompy wtryskowe z komora tloczna polaczona z zasobnikiem o zmiennej pojemnosci, 5 pochlaniajacym nadwyzke tloczonego paliwa, wsku¬ tek czego wielkosc dawki paliwa zalezy od skoku tloczka zasolbnika, który znajduje sie ipod nacis- kiem sprezyny i ustepuje pod cisnieniem paliwa w chwili tloczenia az do zetkniecia sie ze zderza- 10 kieim, przestawianym przez regulator. W dotych¬ czasowych rozwiazaniach zderzak podczas tlocze¬ nia przenosi znaczne sily, co niekorzysitnie oddzia¬ lywuje na funkcjonowanie regulatora i rozbudo¬ wuje polaczenie zasobnika z regulatorem.Celem wynalazku jest polaczenie zderzaka z re¬ gulatorem w sposób prosty i tani a zarazem ko¬ rzystny pod wzgledem funkcjonalnym.Wynalazek polega na ograniczeniu skoku tloczka zasolbnika bezposrednio bezwladnikami odsrodko¬ wego regulatora, które sa zakonczone klinami two¬ rzacymi zderzak o zmiennej grubosci, zaleznej od obciazenia i liczby obrotów silnika, przy czym tloczek, ustepujac pod cisnieniem tloczonego do sil¬ nika paliwa, opiera sie o zderzak staly, nie zwia- 25 zany z regulatorem, natomiast zderzak regulowa¬ ny ogranicza oddzialywanie sprezyny na tloczek podczas napelniania komory tlocznej.Ilosc paliwa, akumulowanego przez zasobnik podczas tloczenia jest wiec w ten sposób uzalez- 30 15 20 niona od grubosci zderzaka, czyli od polozenia bez- wladników, z tym jednak, ze zderzak regulowany jest obciazany tylko okresowo sila sprezyny za¬ sobnika, wielokrotnie mniejsza od sily przejmowa¬ nej przez zderzak podtrzymujacy tloczek zasobnika podczas tloczenia. Dzieki temu stalo sie mozliwym znaczne zmniejszenie i uproszczenie zespolu regu¬ lacji dawkowania oraz calej pompy.Istota wynalazku jest szczególowo wyjasniona na przykladzie jego wykonania, uwidocznionym na rysunku, który przedstawia pompe wtryskowa w przekroju osiowym.W obudowie 1 pompy jest obustronnie ulozysko- wany napedowy walek 2, polaczony klowym sprzeg¬ lem 3 z wirnikiem 4 pompy, spelniajacym role roz¬ dzielacza. W otworze 5 obudowy jest usytuowana glowica 6 pompy, zamknieta od góry pokrywa 7, w której znajduje sie wlot 8 paliwa i przelewowy zawór 9, regulujacy cisnienie wplywajacego do pompy paliwa. Pod pokrywa jest wbudowana skrzy¬ delkowa pompa 10, napedzana wirnikiem 4, na¬ pelniajaca paliwem tloczna komore 11 przez otwo¬ ry 12 i 13 w glowicy pompy i otworami 14. i 15 w wirniku. Otworami 17 i 18 paliwo jest doprowa¬ dzane do wtryskiwaczy silnika.Komore tloczna pomfry tworza dwa przeciwbiez¬ ne tloczki 19, umieszczone w otworze 19a wirnika 4, prostopadlym w stosunku do osi pompy. Tloczki sa zakonczone popychaczami 20, za posrednictwem których krzywka 21, sztywno polaczona z glowica 54 0363 54 036 pompy, nadaje tloczkom ruch przeciwbiezny. W zasadzie 'krzywka ma postac zwyklego pierscienia, poniewaz zamiast garbów posiada obrotowo Wbu¬ dowane rolki, natomiast wymagany zarys garbów krzywiki zostal przeniesiony ma popychacze 20 tloczków 19, dzieki czemu stalo sie latwiejsze wy¬ konanie jednakowych zarysów garbów.Zasobnik regulacyjny jest usytuowany w wir¬ niku, bezposrednio pod komora tloczna. Tloczek 22 zasobnika, zamkniety w otworze 22a wirnika pier¬ scieniem 23, wkreconym w wirnik, jest podtrzy¬ mywany w górnym polozeniu przy pomocy popy¬ chacza 24 opartego o kolpak 25 zamykajacy sprezy¬ ne 26 zasobnika w ^wydrazeniu 27 napedowego wal¬ ka 2=. Kolpak-'" 25 jest dociskany do zderzaka regu¬ lacyjnego, zlozonego z dwóch klinów 28 i 29, zla¬ czonych z bezwladnikami 30 regulatora, zamknie¬ tymi w otworach 31 ramion 32 napedowego walka 2 oporami 33 sprezyn 34, 35, 36. Opory sa prowadzone w wycieciach 37 ramion 32. Ukosne widelki 38, ocbwytujace opory 33 z zewnatrz ramion £2, sta¬ nowiace jedna calosc z ruchoma obejma 39 napedo¬ wego walka 2, sluza do napinania sprezyn 34, 35, 36 regulatora, a tym samym do regulacji pred¬ kosci obrotowej pompy przy której zaczyna sie od¬ dzialywanie regulatora na wielkosc dawki pompy.Dalej opisane jest dzialanie pompy. Paliwo, tloczone przez skrzydelkowa pompe 10, wplywa do komory tlocznej otworami 14, których w tym przekroju wirnika jest tyle, ile cylindrów ma sil¬ nik.Tloczki w momencie napelniania sa rozpychane na zewnatrz cisnieniem paliwa oraz sila odsrod¬ kowa. Po odcieciu polaczenia miedzy komora tloczna a kanalalmi napelniajacymi, popychacze 20 nachodza na rolki pierscienia 22, tloczki 19 otrzy¬ muja przeciwbiezny ruch i czesc paliwa, niezaku- mulowana w zasobniku, zostaje przetloczona do silnika jednym z otworów 18 odprowadzajacych.W chwili tloczenia, tloczek 22 zasobnika, ustepujac pod cisnieniem paliwa, sciska sprezyne 26, zwal¬ niajac tym samym kliny 28 i 29 od jej nacisku.Bezwladniki 30 i 40 moga wtedy przesunac sie do polozenia równowagi. Przy napelnianiu komory tlocznej sprezyna 26 unosi tloczek 22 zasobnika do góry, do momentu zetkniecia sie kolpaka 25 ze zderzakiem klinowym. Poniewaz dolny klin 28 jest polaczony z bezwladniikiem 30 suwliwie przy pomocy prowadnicy 41, to grubosc zderzaka zmniej¬ sza sie w miare oddalania sie bezwladników od osi pomlpy pod dzialaniem sily odsrodkowej, a spre¬ zyna 26 wtedy podnosi wyzej tloczek 22 zasobnika.Zatelm skok tloczka wzrasta z obrotami silnika dzieki czemu zasobnik akumuluje wieksza czesc paliwa, odcietego w komorze tlocznej. Przyrost ob¬ rotów silnika powoduje w ten sposófo zmniejszenie dawki paliwa.Przy ustalonych obrotach silnika, dawkowanie pompy mozna zmienic przez zmiane napiecia spre¬ zyn 34, 25 i 36 regulatora, przesuwajac w tym celu obejme 39 wzdluz napedowego walka, za po¬ srednictwem ukladu dzwigniowego. Maksymalna wielkosc nominalnej dawki paliwa zalezy od od¬ leglosci miedizy wewnetrznymi bezwladnikami 40.Odleglosc ta mozna regulowac sruba 42, wspóldzia¬ lajaca z dystansowym pretem 43. Zewnetrzne bez¬ wladniki 30 sa polaczone z wewnetrznymi bez¬ wladnikami 40, czopami 44 wchodzacymi w po¬ dluzne otwory 45, dlatego dystans miedzy we- 5 wnetrznymi bezwladnikami okresla równiez naj- wiejksza grubosc zderzaka, czyli maksymalna mo¬ zliwa dawke.Na zewnetrzne bezwladniki oddzialywuja bardzo miekkie sprezyny, które po uruchomieniu silnika 10 i wzroscie jego predkosci obrotowej powyzej pred¬ kosci dawanej przez rozrusznik, uginaja sie po¬ wodujac zmniejszenie dawki paliwa do wielkosci dawki nominalnej. Nastepuje to w chwili zetkniecia bezwladników zewnetrznych z wewnetrznymi. 15 Przez zmiane nacisku wewnetrznych sprezyn 36 srubami 46 mozna regulowac dawkowanie pompy dla jalowego biegu silnika. Sruby 42 i 46 sa do¬ stepne z zewnatrz pompy pod odjeciu pokrywy 47 od obudowy 1. 20 PL