PL53972B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 10.XI.1967 53972 KI. 22 li, l/Ol mkp em i I UKD Twórca wynalazku: dr inz. Ryszard Tadeusz Sikorski Wlasciciel patentu: Politechnika Wroclawska (Katedra Technologii Two¬ rzyw Sztucznych), Wroclaw (Polska) Sposób otrzymywania chlorowanej kalafonii i chlorowanych estrów kalafonii Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymy¬ wania chlorowanej kalafonii i chlorowanych est¬ rów kalafonii, mdjacych zastosowanie do otrzy¬ mywania zwlaszcza spoiw powlokowych i kle¬ jowych.Wedlug dotychczas znanych sposobów otrzymu¬ je sie chlorowana kalafonie przez dzialanie gazo¬ wego chloru lub fosgenu, czesto w obecnosci czterochlorku wegla, III rzedowych amin lub wodnych roztworów alkaliów. Przeprowadzane w takich warunkach chlorowanie odznacza sie sto¬ sunkowo duzym zuzyciem czynnika chlorujacego na reakcje uboczne oraz przebiegfem*, który nie¬ korzystnie wplywa na wlasciwosci koncowego produktu chlorowania. Ten niekorzystny wplyw polega na stosunkowo znacznym pociemnieniu produktu chlorowania oraz jego degradacji, a otrzymanie produktu o duzej zawartosci chloru mozliwe jest jedynie przy osiagnieciu malych wydajnosci procesu. Otrzymane produkty nie od¬ znaczaja sie dobra stabilnoscia, gdyz pod dziala¬ niem czynników agresywnych lub w podwyzszo¬ nej temperaturze chlor uwalnia sie w postaci chlorowodoru, lub chloru rodnikowego. Ponadto wystepowanie w produktach chlorowania nie za¬ blokowanych wiazan podwójnych równiez sprzyja nietrwalosci polimeru w trakcie jego eksploatacji.Otrzymywana dotychczas znanymi sposobami chlorowana kalafonia ze wzgledu na wystepowa¬ nie w niej wolnej grupy karboksylowej nie moze 10 15 25 30 2 byc uzyta bezposrednio do wielu celów, co sta¬ nowi jej dodatkowa wade. Dotychczasowe sposoby otrzymywania nie przewiduja jednak innych roz¬ wiazan, pozostawiajac jedynie ewentualnosc za- blokowywania wolnej grupy karboksylowej do¬ piero po chlorowaniu, jednakze operacja ta jest malo celowa ze wzgledu na przebieganie reakcji w temperaturach przewyzszajacych termiczna stabilnosc produktu chlorowania kalafonii. Dalsza wada dotychczas znanych sposobów otrzymywania chlorowanej kalafonii jest stosunkowo duza toksy¬ cznosc srodków chlorowania, zwlaszcza fosgenu.Celem • wynalazku jest sposób otrzymywania chlorowanej kalafonii i chlorowanych estrów ka¬ lafonii pozbawiony wad dotychczas znanych spo¬ sobów.Cel ten zostal osiagniety przez rozpuszczenie ka¬ lafonii lub estrów kalafonii takich jak ester ety¬ lowy, glicerynowy, a zwlaszcza pentaerytrytowo- glicerynowy w rozpuszczalnikach organicznych takich jak benzen dla kalafonii a czterochlorek wegla dla estrów w ilosci do 10% wagowych dla kalafonii i do 80% wagowych dla estrów w sto¬ sunku do rozpuszczalnika, ogrzanie do tempe¬ ratury ok. 75°C, dodanie inicjatora rodnikotwór- czego w postaci nadtlenku benzoilu dla 'kalafonii a wodorotlenku kumenu dla estrów kalafonii w ilosci okolo 0,01 mola na mol substancji chloro-, wanej, wkroplenie w nadmiarze srodka chloru¬ jacego w postaci chlorku sulfurylu i mieszanie 5397253972 az do uzyskania produktu koncowego.Zasadnicza korzyscia techniczna wynikajaca ze stosowania sposobu wedlug wynalazku jest to, ze proces chlorowania przebiega bez zuzywania srod¬ ka chlorujacego na reakcje uboczne a warunki chlorowania zapewniaja unikniecie daleko posu¬ nietej destrukcji produktów chlorowania, w re¬ zultacie czego uzyskuje sie produkt chlorowania ze stosunkowo duza wydajnoscia, wynoszaca 95— -£98% wagowych. Wskutek zablokowania wiazan podwójnych przez atomy chloru otrzymane pro¬ dukty chlorowania sa odporne na dzialanie czyn¬ ników agresywnych i starzejacych, sa niepalne, odporne na dzialanie bakterii, dzieki czemu na¬ daja sie do zastosowania na wyroby lakierowe i klejowe, przeznaczone zwlaszcza do uzytkowania w strefie klimatu tropikalnego.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladach jego wykonania.Przyklad I. 100 g kalafonii rozpuszcza sie w 900 g czystego benzenu. Otrzymany roztwór wlewa sie do czteroszyjnej kolby kulistej o po¬ jemnosci 3 litrów, zaopatrzonej w mieszadlo me¬ chaniczne, uszczelnienie hydrauliczne, dwunasto- -kulkowa chlodnice zwrotna, termometr do 120°C, oraz wkraplacz o pojemnosci okolo 0,5 litra.Kolbe ogrzewa sie na lazni wodnej do 75°C, mie¬ szajac jej zawartosc mieszadlem z szybkoscia okolo 60 obr/min. wsypuje sie do kolby okolo 0,5 g nadtlenku benzoilu. Nastepnie stopniowo, aby uniknac niebezpiecznych przegrzan, wkrapla sie okolo 400 g chlorku sulfurylu. Po wkropleniu calej porcji chlorku sulfurylu, reakcje prowadzi sie jeszcze przez okolo 6 godzin az do zablokowa¬ nia wiazan podwójnych co sprawdza sie na dro¬ dze analitycznej w pobranej próbce. Nastepnie oddestylowuje sie z mieszaniny nadmiar nieprze- reagowanego chlorku sulfurylu, a pozostaly w kolbie roztwór wylewa sie stopniowo na powie¬ rzchnie wrzacej wody, w celu wytracenia pro¬ duktu chlorowania. Wytracony produkt zbiera sie z wody, przemywa kilkakrotnie woda do zaniku 4 odczynu kwasnego w przespczii i nastepnie osuszy na powietrzu.Przyklad II. 200 g estru pentaerytrytowo- -glicerynowego kalafonii rozpuszcza sie w 800 g czystego czterochlorku wegla, wodoronadtlenku ku¬ menu i wlewa dó czteroszyjnej kolby kulistej o pojemnosci 3 litrów, zaopatrzonej w mieszadlo mechaniczne, uszczelnienie hydrauliczne, dwuna- sto-kulkowa chlodnice zwrotna, termometr do 120°C oraz wkraplacz o pojemnosci 1 litra. Kolbe ogrzewa sie na lazni wodnej do okolo 65°C i mie¬ szajac z szybkoscia okolo 60 obr/min. wsypuje sie do kolby 0,4 g wodorotlenku kumenu. Nastepnie stopniowo wkrapla sie 600 g chlorku sulfurylu. Po wkropleniu calej porcji chlorku sulfurylu reakcje prowadzi sie przez dalsze 4 godziny az do zablo¬ kowania wiazan podwójnych co sprawdza sie na drodze analitycznej w pobranej próbce. Nastepnie roztwór wylewa sie stopniowo na powierzchnie wrzacej wody, oddziela przez filtracje produkt chlorowania, rozdrabnia i suszy na powietrzu. PL PL

Claims (1)

1.