PL53950B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 40.XI.1967 53950 KI. 21 g, 30/04 GOAvC\00 MKP 1 l| iUMIfpilHjJ Twórcawynalazku: mgr inz. Krzysztof Orczyk Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Geofizyki Przemyslu Naftowego, Kraków (Polska) Przyrzad glebinowy do scyntylacyjnych pomiarów radiometrycznych w otworach wiertniczych i Przedmiotem wynalazku jest scyntylacyjny przy¬ rzad glebinowy, przeznaczony do pomiarów radio¬ metrycznych w otworach wiertniczych celem do¬ kladniejszego rozpoznania przekroju geologicz¬ nego, s Dotychczas celem okreslenia przekroju geolo¬ gicznego przewierconych przez odwiert skal sto¬ suje sie rdzeniowanie, które jest bardzo praco¬ chlonne i kosztowne, a takze caly szereg pomia¬ rów geofizycznych. Do pomiarów tych naleza io takze pomiary radiometryczne, w których detek¬ torami promieniowania moga byc liczniki Geige¬ ra Mullera, liczniki proporcjonalne, liczniki neu¬ tronów oraz scyntylacyjne.Stosowane glebinowe przyrzady radiometryczne 15 z licznikami Geigera Mullera sluza do pomiaru promieniowania gamma. Sa równiez znane gle¬ binowe przyrzady radiometryczne scyntylacyjne, których uklad detekcyjny jest umieszczony w ter¬ mostacie, moga one pracowac przy wysokiej tern- 20 peraturze jedynie okreslona dlugosc czasu. Zna¬ ne glebinowe przyrzady radiometryczne scyntyla¬ cyjne, które nagrzewaja sie do temperatury oto¬ czenia, pracuja poprawnie przy temperaturach nizszych od 80°C/ 25 Uklady elektroniczne znanych glebinowych przy¬ rzadów scyntylacyjnych posiadaja w swoim skla¬ dzie wzmacniacz i uklad formujacy ksztalt im¬ pulsu, przy czym uklad formujacy znajduje sie na powierzchni ziemi, natomiast amplituda i czas 30 trwania nie sa regulowane. Przyrzady takie mpga byc stosowane do pracy w otworach wiertniczych plytkich tzn. do kilkuset metrów dlatego, ze im¬ pulsy pomiarowe wychodzace z fotopowielaczji maja czas trwania rzedu 1 /^sek, natomiast kabefl pomiarowy o dlugosci np. 3000 m posiada duza pojemnosc, która zwiera impulsy o tak krótkim czasie trwania.W znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych gle¬ binowych przyrzadów scyntylacyjnych fotopowie- lacz nie jest amortyzowany, co powoduje jego cze*- ste uszkodzenia.Celem wynalazku jest skompensowanie wplywu temperatury istniejacej w odwiercie na wskazar nia przyrzadu glebinowego oraz przeksztalcenie informacji pomiarowych w ten sposób, by mozna bylo przekazac je do aparatury pomiarowej przy pomocy kabla karotazowego oraz zabezpieczenie fotopowielacza przed uszkodzeniami mechanicz¬ nymi. Zadaniem wynalazku jest opracowanie przy¬ rzadu glebinowego nie posiadajacego wad znanych przyrzadów.Istota wynalazku jest to, ze do wzmacniacza wstepnego dolaczony jest dyskryminator amplitu¬ dy, a pomiedzy dyskryminatorem < amplitudy i wzmacniaczem mocy umieszczony jest uklad ustalajacy staly czas trwania i stala amplitude impulsów pomiarowych, przy czym podstawka fo¬ topowielacza jest amortyzowana w gumie siliko¬ nowej, a rura jest od wewnatrz pokryta guma 539503 silikonowa.Powyzsza konstrukcja umozliwia dlugotrwala prace przyrzadu glebinowego w temperaturze rze¬ du 100°C oraz umozliwia przeslanie informacji po¬ miarowych kablem karotazowym o dlugosci prze¬ kraczajacej 3000 m.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przyrzadu glebinowego, skla¬ dajacego sie z ukladu elektronicznego w oslonie ochronnej, wraz z glowica kablowa i czlonem A^^fonowym.UKlad wedlug wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, n^^którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy *ukladu elektronicznego, a fig. 2 — roz¬ wiazanie konstrukcyjne zespolu oslony i amorty¬ zacji fotopowielacza 1scyntylatora.Zespól oslony i amortyzacji fotopowielacza i scyntylatora sklada sie z obudowy wykonanej z dwóch skreconych ze soba rur 2 i 3, jednej zam¬ knietej denkiem i drugiej polaczonej ze zlaczem 7, które laczy sie z dalsza czescia oslony ochronnej.Zlacze 7 jest zakonczone plytka zamykajaca 8.W obudowie 2, 3 jest umieszczony scyntylator A i fotopowielacz B.Fotopowielacz jest amortyzowany dzieki umiesz¬ czeniu podstawki 5 w gumie silikonowej 6 oraz pokryciu wewnetrznej strony rury 3 warstwa gu¬ my silikonowej 4 odpornej na wysokie tempera¬ tury. Sprezyna 1 dociska scyntylator A do foto- powielacza B.Uklad elektroniczny w oslonie ochronnej jest celem ochrony przed wplywem wysokiego cisnie¬ nia umieszczony w metalowej obudowie cisnienio¬ wej opuszczanej do odwiertu na kablu karotazo¬ wym.Zasada dzialania ukladu elektronicznego jest na¬ stepujaca: promieniowanie gamma lub czastki ele¬ mentarne przechodzace przez scyntylator A wy¬ twarzaja w nim blyski swietlne tak zwane scyn- tylacje.Scyntylacje sa zamieniane w fotopowielaczu B na impulsy napieciowe, a nastepnie wzmacniane przez wzmacniacz wstepny C.Po wzmocnieniu impulsy podawane sa na dys- kryminator amplitudy D pracujacy w ukladzie Schmitta.Zadaniem dyskryminatora jest oddzielenie im¬ pulsów szumów od scyntylacji oraz kompensacja zmian amplitudy impulsów pomiarowych spowo- 4 dowanych wplywem temperatury na uklad elek¬ tryczny przyrzadu glebinowego.Kompensacje uzyskuje sie skutkiem tego, ze w ukladzie Schmitta przy podnoszeniu temperatury 5 obniza sie próg dyskryminacji, natomiast wartosc impulsów pomiarowych maleje.Uzyskane na wyjsciu dyskryminatora impulsy o stalej amplitudzie i czasie trwania zaleznym od ksztaltu i amplitudy impulsów wejsciowych sa 10 podawane na uklad E ustalajacy staly czas trwa¬ nia i stala amplitude impulsów pomiarowych.Jako uklad ustalajacy zastosowano uklad spu¬ stowy z katodowym sprzezeniem zwrotnym i do¬ datnio spolaryzowana siatka sterujaca lampy prze¬ wodzacej. Uklad taki zapewnia duza stabilnosc czasu trwania impulsów. Czas trwania impulsów wyjsciowych wynoszacy kilkadziesiat mikrosekund jest dobierany z uwagi na tlumiace dzialanie ka¬ bla pomiarowego, laczacego scyntylacyjny przy¬ rzad glebinowy z aparatura naziemna.Impulsy z ukladu ustalajacego E sa wzmacniane przez wzmacniacz mocy F i przekazywane do apa¬ ratury naziemnej. 25 Dynody fotopowielacza sa zasilane poprzez opo¬ rowy dzielnik napiecia z generatora wysokiego napiecia G, który pracuje w ukladzie generatora samodlawnego i posiada uklad filtracji i stabili¬ zacji napiecia. 30 W wyzej podanym ukladzie przyrzad glebinowy pracuje jako jednokanalowy. Przez zastosowanie wspólnego zasilacza wysokiego napiecia oraz. dwóch niezaleznych kanalów pomiarowych, takich jak w przyrzadzie jednokanalowym, uzyskuje sie 35 przyrzad dwukanalowy. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenie patentowe Przyrzad glebinowy do scyntylacyjnych pomia- 40 rów radiometrycznych w otworach wiertniczych majacy obudowe cisnieniowa wraz z glowica ka¬ blowa i czlonem neutronowym znamienny tym,. ze do wzmacniacza wstepnego (C) dolaczony jest dyskryminator amplitudy (D), a pomiedzy dyskry- 45 minatorem amplitudy i wzmacniaczem mocy (F) umieszczony jest uklad (E) ustalajacy staly czas trwania i stala amplitude impulsów pomiarowych, przy czym podstawka (5) fotopowielacza jest amortyzowana w gumie silikonowej (6), a rura (3 50 jest od wewnatrz pokryta guma silikonowa. •KI. 21 g,30/04 53950 MKP H 05 d B G D ¦** Fig. 1 7 6 5 A 1 y*\ \is^»\*.\'i W** ^,\.S,\^\^^\\WftS^ Fig.

2 PL