Przedmiotem wynalazku jest wolno¬ biezna piasta z wstecznym hamulcem dla rowerów i podobnych pojazdów, posiada¬ jaca znane urzadzenie, w którem czescia sprzeglowa dla napedu piasty jest rozprez¬ na pochwa gwintowana, a hamulcem jest zwykla rozprezna pochwa. W mysl wyna¬ lazku zastosowane sa srodki, zapomoca których przy pewnych czynnosciach oby¬ dwie rozprezne pochwy lacza sie ze soba i rozprezaja sie jednoczesnie. Do tego celu sluzy sprzeglowy rozpierajacy pierscien, wlaczony pomiedzy obydwie pochwy, prze¬ suwany na osi oraz przenoszacy sile na ha¬ mulec przy wstecznym nacisku. Oprócz te¬ go drugi pierscien, sluzacy jako podpora dla drugiego konca rozpreznej pochwy ped¬ nej, zabezpiecza rozprezanie sie tej pochwy w kierunku czysto promieniowym.Na rysunkach przedstawiono dwa przy¬ klady wykonania nowej piasty wolnobiez¬ nej.Fig. 1 przedstawia piaste do polowy w bocznym widoku i do polowy w podluznym przekroju; fig. 2 przedstawia przekrój przez rozprezna pochwe pedna wzdluz A — 5 na fig. 1; fig. 3 przedstawia przekrój przez przesuwany pierscien wzdluz C—D; fig. 4 przedstawia przekrój przez nierucho¬ my stozek lozyskowy wzdluz E — F na fig. 1; fig. 5 przedstawia boczny widok roz¬ pierajacego stozka hamulca; fig. 6 przed¬ stawia boczny widok posredniego pierscie¬ nia w innem wykonaniu.W piascie a znajduje sie pednik b, osa¬ dzony w zwykly sposób na tylnej osi i za- pomoca stozka lozyskowego i toiyska kul¬ kowego. Pednik b posiada na swem pochwo- wiean (przcidluzieiniki jiedlelni Itab wttepej wy¬ stepów srubowych bx o pólkolistym prze¬ kroju, podczas gdy jego wewnetrzny koniec zwrócony do hamulca posiada zaokraglone czolo, do którego przyciskaja sie czesci ha¬ mulca przy wstecznym nacisku.Na pedniku b zSaajduje sie rozprezna pochwa pedna d, której rozpreztiosc uzy¬ skuje sie przez kilkakrotne podzielenie po- dltfznenu szczelinami, przyczem jej po¬ szczególnie czesci) przytfrzyimiuje sprezynowy pierscien rf3. Pochwa ta chwyta gwint bx pednika zapomoca swejgo wewnetrznego gwintu trapezowego, którego boki d1 i d2 maja umyslnie rózne nachylenia. Sprzeglo pedne, znajdujace sie miedzy pednikiem 6 a piasta a, jest uzupelnionie pfzesuwalnym pierscieniem ciernym c, którego obrót wzgledem piasty uniemozliwiaja zlobek w piascie i wystep pierscienia, i który w jed¬ nym kierunku moze sie oprzec na osadce 63 pednika. Pierscien c i pochwa d moga na siebie nieco zachodzic, aby tarcie, a za¬ tem i rozpieranie pochwy bylo lepsze. Po¬ niewaz pochwa nie moze sie prawie wcale przesuwac osiowo, wiec jej rozbieranie od¬ bywa sie dokladnie promieniowo, co po¬ woduje bardzo szybkie zwarcie sprzegla pednego.Na osi i znajduje sie oprócz pednika po¬ sredni pierscien e, obrotowy i przesuwany.Na obwodzie posiada on sprezyne cierna e1 dzialajaca na pochwe d i zabezpieczona przeciw obrotowi na pierscieniu « zapomo¬ ca czopka e2. Na lewej czolowej stronie pierscienia e wykonane sa fcrzywM lub sko- snice e3, podczas gdy miedzy rozszerzona czescia pierscienia e a koncem pochwy cf moga sie znajdowac zeby sprzeglowe. W krzywki es, wchodza takie* krrywki fv przesuwanego na osi stozkowego pierscie¬ nia /, który sfatzy do -rozpierania pochwy hamulczej g i który noskiem f2 wchodzi w podluzny zlobek h2 przedluzenia nierucho¬ mego stoika lozyskowego h. Stozek h osa¬ dzony na oei, jest zabezpieczony przeefw obrotowi zapomoca znanego ramienia przy- njotóoiwianego dlo raimy rolwielru. Obrót po- chlwiy g ma stozku lazyiskoiwym h luniemozlii- wia jego wystep h\ Obydwa konce tej po¬ chwy sa wewnatrz stozkowe rozszerzone.Z jedrnej strony wchodzi w to rozszerzenie lozyskowy stozek h, a z drugiej strony pierscien / ze swem stozkowem obrzezem.Wolnobiezna piasta dziala w nastepu¬ jacy sposób. W chwili1 naciskania naprzód pedna pochwa rozprezna d, hamowana przez sprezyne cierna e, prfcestfwa sie pod dzialaniem gwintu pednika 6 (pa fig. 1) na prawo, az czolowa strona poohwy dotknie pierscienia c i przycisnie go do odsadiu 63.Wtedy pochwa rozpreza sie promieniowo i przyciska sie do wewnetrznej powierzchni piasty. Pierscien c nie sprzega pochwy, to jest liie dziala jako hamulec cierny, lecz tylko jako prowadzenie dla rozpreznej po¬ chwy pednej. W chwili zatrzymania peda¬ lów piasta, obracajaca sie dalej, kreci po¬ chwe d na pedniku, przesuwa ja zatem w lewlo i wpmoiwaldlzla w zieitkbiieclie z czesidia cierna e1. Wtedy nastepuje niehamowany wolny bieg.Przy nacisku pedalów wstecz pocliwa rozprezna d przesuwa sie jieszeze wiecej na lewo, przyczem zabiera tez posredni pier¬ scien e I przyciska go do pierscienia roz¬ pierajacego F. Wtedy pochwa nie moze sie jtrz dalej przesuwac, a poniewaz posredni pierscien e uniemozliwia jej swobodny ob¬ rót wiec gwint hx rozpiera ja 1 przyciska do wewnetrznej powierzchni piasty a; pia¬ sta ta stara sie pociagnac pochwe wl kie¬ runku ruchu! obrotowego naprzód i potoodiu- je wskutdk tego rozprezenie pochwy lucmul- czej, pierscien howiern pociagany przez po¬ chwe pedna ma daznosc do obrócenia sie wzj$ede*m pierscienia f, który dziela krzyw- kom e3 odstrwta sie od pierfeienia e i wsn- — 2 —wa przytem pochwe hamulcza na stozek lozyskowy h.Rozprezna pochwe d wykonywa sie ce- ldwto z Urziejdh czesci i o sreidWcy oitoraru piasty, a Wewnetrzny gwinj jest naciety z duzym luzem. Po zahartowaniu rozsadza sie pochwe wzdluz trzech poprzednio wy¬ cietych zlobków osiowych, a miejsca pek¬ niecia szlifuje sie. Przy skladaniu zaciska sie pochwe do mniejszej srednicy zapomo- ca sprezynowego pierscienia rf3. Czesci po¬ chwy mozna tez wyrabiac oddzielnie.Na fig. 6 posredni pierscien / jest rów¬ noczesnie wykonany jako przesuwany sto¬ zek rozpierajacy i posiada w tym calu stoz¬ kowa powierzchnie /3 i zeby sprzeglowe /4, a zapomoca noska /x prowadzony jieist w podluznej szczelinie nieruchomego stozka lozyskowego h. PL