Pierwszenstwo: Opublikowano: 15. IX. 1967 17.XI.1964 (P 106 295) 53835 ¦/ 31/s,S Ki. $±~*r**~ MKP B 22 c •*i h-«rt) "^•fT^ Wspóltwórcy wynalazku: inz. Jan Danek, inz. Eugeniusz Dudek Wlasciciel patentu: Fabryka Maszyn Odlewniczych Przedsiebiorstwo Pan¬ stwowe, Kraków (Polska) Urzadzenie elektro-hydrauliczne do zdalnego i kopiowego sterowania glowica narzucarki formierskiej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie elektro¬ hydrauliczne do zdalnego i kopiowego sterowania glowica narzucarki formierskiej, w kótrym zasto¬ sowano elektro-mechaniczny nadajnik ruchu, umoz¬ liwiajacy sterowanie glowica narzucarki wedlug kopialu.Znane dotychczas urzadzenia elektro- hydraulicz¬ nego sterowania glowica narzucarki pozwalaja na uruchomienie jej ramion w dowolnym kierunku i zatrzymywanie ich w zadanym miejscu za pomoca jednej dzwigni sterowniczej przy czym glowica nie kopiuje ruchu dzwigni sterowniczej prowadzonej po kopiale odpowiadajacym skrzynce formierskiej.Wada dotychczasowych urzadzen sterowniczych elektro - hydraulicznych jest to, ze dokladne stero¬ wanie glowica narzucarki przy napelnianiu skrzyn¬ ki masa formierska jest bardzo trudne co z kolei powoduje obnizenie jakosci jak równiez zwieksze¬ nie czasu potrzebnego do wykonania formy.W dotychczasowych urzadzeniach sterowniczych osiagniecie predkosci formowania powyzej 0,70 m/sek jest praktycznie niemozliwe, podczas gdy op¬ tymalna predkosc formowania powinna wynosic od 0,80 m/sek do 1,0 m/sek.Wada dotychczasowych urzadzen sterowniczych jest równiez to ze, przy predkosci formowania po¬ wyzej 0,60 m/sek. rosnie gwaltownie ilosc masy przesypywanej poza skrzynke formierska, natomiast przy predkosci formowania mniejszej niz 0,60 m/sek. ilosc przesypanej masy maleje, ale obniza sie 10 15 25 30 2 twardosc formy i powieksza sie czas jej wykona¬ nia. W celu usuniecia powyzszych wad postawiono sobie zadanie opracowania takiego urzadzenia do sterowania glowica narzucarki, które pozwalaloby w zaleznosci od rodzaju formy — na osiagniecie predkosci formowania od 0,8 m/sek. do 1 m/sek. przy jednoczesnym zachowaniu jak najmniejszego przesypu masy poza skrzynke formierska oraz wy¬ konywania form o zadanej twardosci w jak najkrót¬ szym czasie przez robotnika malo wykalifikowane- go.Zadanie to zostalo rozwiazane zgodnie z wynalaz¬ kiem dzieki zastosowaniu w urzadzeniu sterowni¬ czym nadajnika z ukladem ramion stanowiacego proporcjonalne pomniejszenie ramion narzucarki.Ruch drazka sterowniczego nadajnika powoduje od¬ powiednie zmiany w polozeniu ramion nadajnika, uruchamiajac w ten sposób wirniki silniczków sel- synowych umieszczonych w ukladzie nadajnika, a sprzezonych przewodami elektrycznymi z odpo¬ wiednimi silniczkami selsynowymi umieszczonymi na ramionach narzucarki, przez uklad ten prad elektryczny przeplywa tylko okresowo.W przypadku wychylenia któregokolwiek z wirników silniczków selsynowych nastepuje kie¬ runkowy przeplyw pradu pomiedzy silniczkami selsynowymi, który nastepnie jest rozdzielany na prostownikach i odpowiednio wzmocniony, urucha¬ mia przekazniki sterujace doplywem pradu o od¬ powiednim napieciu do zaworów elektro-hydrau- 5383553835 3 licznych. W ten sposób impulsy elektryczne zostaja zamienione na impulsy cieszy napedowej pod cis¬ nieniem, korygujace polozenie ramion narzucarki w stosunku do ramion nadajnika. Impulsy hydrau¬ liczne doprowadzaja ramiona narzucarki do poloze¬ nia takiego, ze prad pomiedzy sprezonymi wirnicz- kami silniczków selsynowych nie bedzie plynal, to znaczy, ze ruchy ramion narzucarki nadazaja za ruchami ramion nadajnika sterujacego. ? . ^Dalsze cechy znamienne urzadzenia elektro-hy- draulicznego do zdalnego i kopiowego sterowania glowica narzucarki wedlug wynalazku wynikaja z uzytkowego opisu jego wykonania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia natiajtrik wjprzekroju wzdluz linii A-A na fig. 4, figi i — przekrój poprzeczny wylacznika ruchu ramion narzucarki wzdluz linii B-B na iig. l^Mg^A 7-* widok z góry ramion nadaj- nikajw przekrój u*wzdluz linii C-C na fig. 9, fig. 4 — widfe bó*dzny^TR[T!alfiikk w kierunku strzalki „W na fig. 1 i przekrój przez srodek ekranu sterowni¬ czego, fig. 5 — przekrój wzdluz linii D-D na fig. 1 stabilizatora predkosci najadnika, fig. 6 — przekrój poziomy stabilizatora predkosci wzdluz linii E-E na fig. 5, fig. 7 — przekrój podluzny dlawika predkosci wzdluz linii F-F- na fig. 1, fig. 8 — przekrój pozio¬ my dzwigni poruszajacej amortyzatorem predkosci wzdluz linii G-G na fig. 7, fig. 9 — przekrój ra¬ mion nadajnika wzdluz linii H-H na fig. 1, fig. 10 — przekrój lampki wskaznikowej ruchu ramion wzdluz linii J-J na fig. 4, fig. 11 — przekrój drazka ste¬ rowniczego wzdluz linii K-K na fig. 1, fig. 12 — ogólny schemat elektro-hydrauliczny.Urzadzenie sterownicze wedlug wynalzku sklada sie z nastepujacych zespolów: z dwóch zawór elek¬ trohydraulicznych sterujacych kierunkami ruchu ramion, z dwóch ukladów kazdy po dwa silniczki selsynowe sprzezone ze soba oraz poprzez prostow¬ nik i wzmacniacz sprzezone z odpowiednim zawo¬ rem elektro-hydraulicznym oraz z nadajnika prze¬ kazujacego implsy na wirniki rozkazujacych silnicz¬ ków selsynowych znajdujacych sie w ukladzie dru¬ gim. Nieuwidocznione na rysunku znane zawory elektro-hydrauliczne zaopatrzone sa w dwa elektro¬ magnesy, umozliwiajace zmiane kierunku cieczy przez zawór.Zespól nadajnika sklada sie z drazka sterowni¬ czego 1 zaopatrzonego w pierscien la z wystepem Ib i osadzonego obrotowo na osi 2, z obejmy 3 za¬ konczonej po obydwu stronach pólosiami 3a i 3b ulozyskowanymi w korpusie 6 oraz kablaka 4 z pól¬ osiami 4a i 4b prostopadlymi do pólosi 3a i 3b rów¬ niez ulozyskowanymi w korpusie 6. Póloski 3a i 4a zaopatrzone sa w pierscienie izolacyjne 5 zawiera¬ jace styki elektryczne 5a polaczone nieuwidocznio- nym przelacznikiem dwupozycyjnym z elektromag¬ nesami zaworów elektro-hydraulicznych sterujacych kierunkiem ruchu obydwu ramion narzucarki. Pól¬ oski 3b i 4b polaczone sa dzwignia dwuramienna 7 z nurnikami 8 dlawików predkosci 9 oraz sprzeglem klowym 10 z osia stabilizatora predkosci 11. W wy¬ stepie Ib ulozyskowany jest suwliwie trzpien 12 za¬ opatrzony na koncu w przegub kulisty 13.W korpusie 6 zamocowany jest wahliwie korpus 14 z silniczkiem selsynowym 15 na osi 16 w korpu¬ sie 14 zamocowane jest równiez ramie 17 wraz z sil¬ niczkiem selsynowym 18. Ramie 17 jest polaczone obrotowo przegubem osiowym 19 z ramieniem 20, które przegubem kulistym 13 laczy sie z drazkiem sterowniczym 1. Dlugosci ramion nadajnika 20 i 17 sa proporcjonalnie pomniejszonymi dlugosciami ra¬ mion narzucarki. Do drazka sterowniczego 1 przy¬ mocowana jest wahliwie os 21 na której zamocowa¬ na jest przegubowo w oprawie 22 zarówka 23 lub inna lampka elektryczna dajaca punkt swietlny wo¬ dzony po kopiale umieszczonym na przezroczystym ekranie 24 nadajnika. Zarówka 23 jest stale docis¬ kana do ekranu 24 sprezyna 25 poprzez os 21 i opra¬ we 22. Do konców pólosiek 3b i 4b zamocowane sa poprzez dzwignie dwuramienna 7 dlawiki predkosci 9 które maja za zadanie nie dopuscic do przekro¬ czenia dopuszczalnej predkosci ruchu drazka ste¬ rowniczego 1. Do pólosiek 3b i 4b poprzez sprzeglo klowe 10 zamocowana jest os 2b stabilizatora pred¬ kosci 11. Zadaniem stabilizatora 11 jest utrzymanie dopuszczalnej predkosci wodzenia glowica narzu¬ carki.Stabilizator predkosci 11 sklada sie z nieuwidocz- nionego na rysunku zródla napedu o stalej ilosci obrotów, które napedza przekladnie ebata stozko¬ wa 27 napedzajaca dwie przekladn zebate walco¬ we 28 i 29 swobodnie obracajace si la osi 26. Prze¬ kladnie zebate walcowe 28 i 29 wyposazone w do¬ datkowe uzebienie przeznaczone dla zapadek 30 któ¬ re przy przekroczeniu dopuszczalnej predkosci ru¬ chu drazka sterowniczego 1 powoduje ograniczenie tej predkosci przez polaczenie drazka sterownicze¬ go 1 ze zródlem napedu stabilizatora, spelniajacego w tym przypadku funkcje hamulca ruchu drazka sterowniczego 1. Ruch drazka sterowniczego 1 w kierunku I lub II powoduje wychylenie wirnika silniczka selsynowego 18 z jego dotychczasowego polozenia, co powoduje jego rozsynchronizowanie w stosunku ido wirnika silniczka selsynowego 31. sprzezonego z osia obrotu malego ramienia narzu¬ carki. Pomiedzy wirnikiem silniczków selsynowych 18 i 31 nastepuje kierunkowy przeplyw pradu, któ¬ ry zostaje przez prostownik 32a lub 32b skierowany do wzmacniacza 33, a nastepnie po wzmocnieniu do przekaznika 34 uruchamiajacego odpowiednia strone zaworu elektrohydraulicznego 35.Zawór 35 podaje dostarczona mu przez pompe ciecz pod cisnieniem na odpowiednia strone cylin¬ dra hydraulicznego 36 poruszajacego malym ramie¬ niem narzucarki, ruch odbywa sie tak dlugo jak dlugo pomiedzy wirniczkami silniczków selsyno¬ wych 18 i 31 przeplywa prad, to jest do czasu do¬ póki male ramie narzucarki nie zajmie zadanego polozenia. Skierowanie drazka sterowniczego 1 w kierunku III lub TV powoduje w sposób opisa¬ ny dla malego ramienia przemieszczenie w zadane polozenie duzego ramienia narzucarki. Urzadzenie moze byc stosowane do kazdej narzucarki masy formierskiej sterowanej hydraulicznie, nadajnik urzadzenia umieszcza sie w zasadzie na pulpicie sterowniczym. PL