PL53766B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 31.VIII.1967 53766 KI. 42 1, 4/05 MKP G 01 n •#K CZYTELNIA UKD Urzedu Patentowego Wspóltwórcy wynalazku: inz. Antoni Swieca, Czeslaw Dawid Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Sposób pomiaru stezenia tlenku wegla w powietrzu i urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest spiosófo i urzadze¬ nie do pomiaru stezenia tlenku wegla w powie¬ trzu.Tlenek wegla z uwagi na swoje wlasnosci fi¬ zyczne jiak i dzialanie fizjologiczne ma zywe orga¬ nizmy nalezy do bardzo niebezpiecznych trucizn.Z tych wzgledów oznaczanie stezenia tlenku weg¬ la w powietrzu hal fabrycznych, kopaln, garazy itp. nalezy do czolowych zagadnien bezpieczenstwa i higieny pracy.Istnieje szereg sposobów oznaczania stezenia tlenku wegla w powietrzu na drodze ulteniania tlenku 'do dwutlenku wegla a nastepnie oznacza¬ nia wytworzonego dwutlenku wegla, lub pomiaru stezenia na podstawie efektu cieplnego powstaja¬ cego podczas spalania tlenku wegla.Sposoby chemiczne z uwagi na koniecznosc kazdorazowej wymiany odczynników chemicznych przy oznaczaniu stezenia nie nadaja sie do ciaglej kontroli powietrza.Pomiar efektu cieplnego powstajacego podczas katalitycznego utleniania i oparte na tym ozna¬ czenie stezenia tlenku wegla wykazuje zasadnicza wade polegajaca na niemoznosci stosowania tego sposobu do izdalnej rejestracji wartosci stezen, co jest szczególnie konieczne na przyklad w ruchu dyspozytorni w kopalni wegla. Sposób wedlug wy- wynalazku nie wykazuje wymienionych wad.Sposób oznaczania stezenia tlenku wegla wedlug wynalazku polega na tym, ze badana mieszanine tlenku wegla z powietrzem przepuszcza sie przez warstwe katalizatora utleniajacego tlenek wegla do dwutlenku i mierzy zmiane opornosci elektrycz¬ nej warstwy katalizatora lub spadek napiecia wzglednie nateznie pradu przeplywajacego przez warstwe. Katalizatorem moze byc na przyklad mieszanina rozdrobnionego dwutlenku manganu z tlenkiem miedzi.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku jest uwidocznione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia z zastoso¬ waniem w ukladzie pomiarowym miernika opor¬ nosci, a fig. 2 — schemat urzadzenia z zastoso¬ waniem w ukladzie pomiarowym miliamperomie- rza lub miliwoltomierza.Zgodnie z wynalazkiem urzadzenie sklada sie z dwóch cylindrycznych elementów 1 i 2 polaczo¬ nych rurka 3, z których element 1 wypelniony wewnatrz pierscieniami Raschig'a 4 jiest stabiliza- 2q torem temperatury a element 2 'zawierajacy war¬ stwe katalizatora 5 umieszczona miedzy dwoma kontaktowymi plytkami 6 stanowi komore reak¬ cyjna. Obydwa elementy 112 polaczone rurka 3 stanowia razem dwukomorowy reaktor termiczny 25 który jest umieszczony w termostacie wodnym, lub powietrznym 7 kontrolowanym termometrem 8. Dwukomorowy reaktor jest polaczony z jednej strony z ssaca pompa 9 z drugiej strony przewo¬ dem 10 doprowadzajacym badane powietrze. Na- 30 tomiast perforowane kontaktowe plytki 6 sa po- 15 5376653766 3 laczone przewodami elektrycznymi 11 z mierni¬ kiem opornosci 12.W przypadku zastosowania w ukladzie pomiaro¬ wym imiliwoltomierza lub miliamperornieriza, kon¬ taktowe plytki 6 isa polaczone prizewodaini 11 ze zródlem pradu 13 i miliamperomierzem lub mili- woltomierzem 14.Wyzej opisane urzadzenie dziala w sposób na¬ stepujacy. Po 'uruchomieniu pompy 9 nastepuje zasysanie badanego powietrza zawierajacego tle¬ nek wegla przewodem 10 poprzez cylindryczny ele¬ ment 1 .izawierajacy pierscienie Rasch^a 4 do elementu 2 zawierajacego warstwe katalizatora 5.W elemencie 1 nastepuje wyrównanie temperatu¬ ry badanego powietrza do temperatury ustalonej prizez termostat 7, a w elemencie 2 na warstwie katalizatora 5 ulega utlenieniu zawarty w bada¬ nym powietrzu tlenek do dwutlenku wegla.. Cie¬ plo reakcji utlenienia zmienia opornosc elektrycz¬ na - warstwy katalizatora 5, która jest mierzona miernikiem opornosci 12 polaczonym pnzewodami 11 z perforowanymi plytkami kontaktowymi 6.Otrzymane wartosci na mierniku opornosci, mili- woltomierzu lub miliamperomierzu sa proporcjo¬ nalne do zawartosci tlenku wegla w badanym powietrzu.Dzialanie urzadzenia przedstawionego na fig. 2 jest podobne z tym, ze zamiast opornosci warstwy katalizatora 5 mierzy sie przy pomocy miliampe- romierza lub miliwoltomierza 14 natezenie wzgled- 10 nie spadek napiecia pradu przeplywajacego ze zródla pradu 13 pnzez wairstwe kaitalizatora 5. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób pomiaru stezenia tlenku, wegla w po¬ wietrzu, znamienny tym, ze strumien badane¬ go powietrza przepuszcza sie przez warstwe katalizatora i mierzy sie zmiane opornosci elek¬ trycznej warstwy katalizatora wzglednie na¬ tezenie lub spadek napiecia pradu przeplywaja¬ cego przez warstwa katalizatora.
2. 2. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1 znamienne tym, ze sklada sie z dwóch 15 cylindrycznych elementów (1) i (2) polaczonych rurka (3), z których element (1) wypelniony jest pierscieniami Raschig'a (4) a element (2) zawiera warstwe katalizatora (5) umieszczona miedzy perforowanymi plytkami kontaktowymi 20 (6) które przewodami (11) sa polaczone z mier¬ nikiem opornosci (12) zas elementy (1) i (2) umieszczone w termostacie (7) wyposazonym w termometr (8) sa polaczone z jednej strony iz ssaca pompa (9) z drugiej strony przewodem 25 (10) doprowadzajacym badane powietrze.
3. 3. Odmiana urzadzenia wedlug zasttrz. 2 znamien¬ na tym, ze w miejscu miernika opornosci znaj¬ duje sie zródlo pradu (13) oraz przyrzad po¬ miarowy, miliwoltomierz lub miliainperomierz 30 (U).KI. 42 1, 4/05 537«6 MKP G 01 ii Fig. 2 PL