Pierwszenstwo: 28 lipca 1922 r, (Wielka^Brytanja).Wynalazek niniejszy dotyczy udosko¬ nalen vn budowie wagonów wywracalnych, zwlaszcza zas udoskonalen samego mecha¬ nizmu wywrotowego.Wynalazek ma na celu g|lównie wagon o wiecej niz jednym kierunku przechylania, uruchomiany tlokiem pracujacym w odpo¬ wiednim cylindrze,, Wj urzadzeniach tego rodzaju, ustawiano cylinder zaWszie w ten sposób, ze musial sie pochylac w miare wy¬ wracania wagonu. Tymczasem dla przy¬ czyn latwo zarozumialych podobne ruchy cylindra nie sa bynajmniej pozadane. Zna¬ ne sa równtez konstrukcje, w których cy¬ linder spoczywa w podwoziu sztywnie, nie zimieniaj«|c wzgledem niego swego poloze¬ nia, przyczem tloczysiko posiadaj na kaz¬ dym swym koncu sprzeglo typu zatyczko- wego. W takim ukladzie cylinder pozosta¬ je w spoczynku wzglednem, przechylania zas dokonywa jego tlok.Wynalazek niniejszy znamionuje sie przedeWszystkiem tern, ze cylinder jest u- imieszozony sztywnie na nieruehomem pod¬ woziu wagonu, a trzon jego tloka jest po¬ laczony z wywraealnaj platforma wagonu ogniwem o ruchu uniwersalnym. Takie sa¬ mo sprzeglo uniwersalne znajduje sie na drugim koncu trzonu tlokowego.W ten sposób ruJchoma platforme wa¬ gonu mozna obracac okolo którejkolwiek m jej osi! przechylenia bez wywolywania ru¬ chu cylindra wzigledem podwozia do któ¬ rego jest umocowany.Inne zmamie wynalazku polega na temi, ze polaczenie pomiedzy trzonem tlokowymi platforma.przechylna wagonu znajduje sie ponizej lub w przyblizeniu ponizej srod¬ ka ciezkosci teij platformy, gdy jest nala¬ dowana. Ulatwia to obrót tej platformy o- kolo którejkolwiek :z; iprzewiidzianycih dla obrotu osi Wynalazek nadaje sie szczególnie do wagonów, w których wywracailna platfor¬ ma moze sile obracac i badz naokolo osi po¬ przecznej umieszczonej ku tylowi wagonu, badz tez okolo dwu osi podluznych po je¬ go bokach, ale daje sie równiez zastosowac i do innych typów wagonów wywracal- nych., '¦'¦'{.Do jasniejszego wytlomaczeniia wyna¬ lazku sluzy ponizszy opis wraz z zalaczo¬ nym rysunkiem, które nie wycze^piuja jed¬ nakowoz istoty wynalazku, ale przedsta wSiaja tylko dwa przyklady wykonania wy¬ nalazku.Na zalaczionym rysunku fig. 1 uwidacz¬ nia zboku czesciowo zas w przekroju plat¬ forme przechylna o trzech osiach obrotu.Na figurze tej wtóle czesci wagonu jest po¬ minietych, a linje 'przerywane wskazuja jedno iz polozen wagonu podczas jego wy¬ wracania.Fig, 2 przedstawia widok ztylu, przy- cziem linje kreiskowane Wskazuja dwa inne polozenia wagonu podczas wywracania.Fig. 3 i 4 podaja widok boczny i plan innego iprzykladu wykonania wagonu, w skali zmniejszonej, W wykonaniu wedlug fig. 1 i 2 rucho¬ ma platforma 10 wagonu jest zaopatrzona w przednim koncu po obu swych bokach w widly 12 zajadajace za czopy 13, umo¬ cowane w nieruchomej czesci wagonu 11.Wpoblizu tylnego swegp konca, platforma 10 posiada równiez widly podwójne 14, o- beijmujace po obu bokach wagonu czopy koncowe 15 wspornika zbudowanego w na¬ stepujacy sposób.Czopy 15 stanowia jednolita czesc pro¬ stokatnej poprzeczki 16 zaopatrzonej w wydluzony otwór 17, w który zachodzi ko¬ niec 19 czopa 18 umocowanego do nieru¬ chomego podwozia wagonu.Czopy 19 stanowia os obrotu platformy 10 jprzy przechylaniu jej ku tylowi, jak to wskazuja linje kreskowano - kropkowane na fig. 1.Nasrubek 20 nalozony na koncu czopa 19 utrzymuja czesci 15 i 16 na czopie 19.Os czopów; 15 znajduje sie na przedluze¬ niu odpowiedniego czopa 13, i wywracanie poprzeczne odbywa sie okolo tych dwu c- si 13 i 15 biegnacych wzdluz boków wago¬ nu (fig. 2). Dla umocowania obracalnej platformy 10 na nieruJohomem podwoziu 11 sluza odpowiednie (na rysunku pominiete) ciegna ilub klamry, które luzuijemy, skoro zajdzie potrzeba wywrócenia wagonu.Na nieruchomem podwoziu 11 umoco¬ wany jiest cylinder 21, czesciowo zamknie¬ ty zgóry wygieta kryza 22 i zaopatrzony w kryze zewnetrzna 23 do umocowania go na miejscu.Koniec dolny cylindra zamyka dno 24.W cylindrze pracuje tlok 25 zaopatrzony w tulejke 26, w której mieszcza sie panwie 27 obejmujace kulista piete 28 trzonu 29.Trzon ten posiada na przeciwleglym swo¬ im koncu taka sama piete 30, obracajaca sie w panwiach 31 spoczywajacych w tulel 32 wiszacej we wis|pomiku 33 umocowanym w ruchomej czesci platformy.Najkorzystniej jest zastosowac jeden tylko cylinder z tlokiem, jak to opisano po¬ wyzej, mieszczac go posrodku wagonu tak, by mógl sluzyc do przechylania jego plat¬ formy we wszystkich trzech kierunkach, nic jednak nie stoi na przeszkodzie zasto¬ sowaniu w tym celu wiecej niz jednego cy¬ lindra.Ogóilny schemat uruchamiania platfor¬ my nie rózni sie wogóle od tych, jaktemi poslugujemy sie w konstrukcjach stosowa¬ nych obecnie, wjszelako urzadzenia opisane powyzej posiada te zalete, ze cylinder po¬ zostaje zawsize nieruchomylm wzgledem podwozia wagonu, co ulatwia doprowadze- — 2 —nie i uszczelnienie przewodów dla plynu roboczego.Rziecz prosta, ze wynalazek nie ograni¬ cza sie do wagonu o trzech kierunkach przechylania-, jak to wskazuje fig. 1 i 2, lecz nadaje sie równiez dobrze do wagonu o innych osiach przechylenia. W wykona¬ niu wedlug fig. 3 i 4 na nieruchomem pod¬ woziu 11 umocowany jest pierscien 36, po którym tocza sie kólka 37 osadzone w gjóir- ne;j platformie 10; kóllka te sa umocowane w wózkach 38, obracajacych sie dokola o- si 29.Czesc ruchoma platformy obraca sie na lozyskach 40, okolo osi 39 przesuwajacej sie wraz z wózkiem 38.Obracajac wiec wózki 38 po szynie 36 mozna nadac osi 39 dowolny kierunek, a tern samem — wybrac dowolnie kierunek wyladowania. Jak to jasno wynika z fig, 4, cylinder 21 miesci sie posrodku piers/cienia 36, figura zas 5 wskazuje sposób polacze¬ nia kulowego tloka 25 z ruchoma platforma wagonu.Samo przez sie rozumie sie, ze wynala¬ zek powyzszy nie ogranicza sie do -szcze¬ gólów podanych powyzej, jak naprzyklad nie jest koniecznem stosowanie kulowych polaczen na koncach trzonu 29, mozna je bowiem zastapic innego rodzaju lacznikiem uniwersalnym. PL