Pierwszenstwo: 11.IX.1964 Austria Opublikowano: 20.VII.1967 53559 Itfcc, r9f2,6 KI. 46 l\ 109 MKP F 02 fi/A UK Wspóltwórcy wynalazku: inz. Ludwig Brunner, inz. Walter Sitte Wlasciciel patentu: Friedmann & Maier, Hallein (Austria) Zlacze gwintowe do zaworu cisnieniowego paliwowych pomp wtryskowych Wynalazek dotyczy zlacza gwintowego w pom¬ pach wtryskowych paliwa, które jest wykonane jako wydrazony cylinder i opiera sie szczelnie o przyIge swoja pierscieniowa plaszczyzna czo¬ lowa.W znanych gwintowych zlaczach zaworu cis¬ nieniowego tego rodzaju badz to jest umieszczona uszczelka pomiedzy pierscieniowa powierzchnia czolowa gwintowego zlacza zaworu cisnieniowego, wykonanego jako wydrazony cylinder, a przyIga plasko równolegla do tej powierzchni czolowej, albo tez powierzchnia czolowa zlacza zaworu cis¬ nieniowego i przylga sa uszlachetnione tak, ze przylegaja bezposrednio do siebie i uszczelniaja sie. We wnetrzu wydrazonego cylindra panuje cisnienie robocze pompy wtryskowej, osiagajace swoja najwyzsza wartosc przy kazdym wtrysku.Grubosc scian wydrazonego cylindra jest ograni¬ czona wymiarami konstrukcyjnymi i dlatego pod dzialaniem pulsujacego cisnienia wystepuja ru¬ chy spowodowane rozciaganiem i kurczeniem w kierunku promieniowym („oddychanie") wydrazo¬ nego cylindra.Choc te ruchy wydrazonego cylindra sa male, to jednak wywoluja powstawanie korozji scier¬ nej na uszlachetnionych powierzchniach plasz¬ czyzny czolowej wydrazonego cylindra i przylgi, a jezeli jest miedzy nie wlozona plasko równo¬ legla uszczelka, to deformuje sie ona tak bardzo, ze przy demontazu tego elementu pompy mozna 10 15 20 25 30 ja usunac tylko przy uzyciu specjalnego narzedzia.Przede wszystkim jednak te „oddechowe" ruchy wydrazonego cylindra stanowia zródlo zaklócen pracy i zmniejszaja dokladnosc wtrysku.Wynalazek ma na celu usuniecie tych wad i po¬ lega w istocie swej na tym, ze powierzchnia czo¬ lowa i przylga posiadaja wedlug wynalazku stoz¬ kowe koncentryczne powierzchnie centrujace, po¬ miedzy które jest wlozona uszczelka wystajaca poza te powierzchnie centrujace do wnetrza i na zewnatrz. W szczególnosci jest ona metalowa i przy tym stozkowa powierzchnia centrujaca przyIge obejmuje od zewnatrz stozkowa powierz¬ chnie centrujaca powierzchni czolowej. W ten sposób wydrazony cylinder zostaje tak daleko przytrzymany jego pierscieniowa powierzchnia czolowa, ze powierzchnia ta nie moze brac udzia¬ lu w ruchach „oddechowych". Wobec tego unie¬ mozliwione jest scieranie sie powierzchni uszczel¬ niajacych oraz deformowanie sie uszczelki pier¬ scieniowej w czasie pracy.Wydrazony cylinder jest obecnie z obu konców zabezpieczony przed deformacja, a jego scianki moga sie deformowac juz tylko w srodku miedzy obu koncami, przy czym strzalka tych deformacji jest bardzo mala, tak ze ruchy „oddechowe" wy¬ drazonego cylindra sa zredukowane do minimum.Tym samym przez wynalezione uksztaltowanie podwyzsza sie precyzja wtrysku. Przez to, ze wydrazony cylinder jest z obu stron zabezpieczo- 5355953559 ny przed deformacja, zmniejszaja sie tez napre¬ zenia zginajace w taki sam sposób, jak to ma miejsce u belki podpartej na swym koncu w po¬ równaniu z belka jednostronnie zamocowana. Tym samym mozliwe jest nawet zmniejszenie grubosci scianek wydrazonego cylindra w stosunku do zna¬ nych rozwiazan konstrukcyjnych.Uksztaltowanie powierzchni uszczelniajacych ja¬ ko stozkowych koncentrycznych powierzchni cen¬ trujacych umozliwia nienaganne uszczelnienie juz przy stosunkowo slabym docisku, tak ze nie trze¬ ba nadmiernie mocno dociagac zlacza gwintowe¬ go zaworu cisnieniowego, dzieki czemu unika sie bledów montazowych.Korzystnie jest gdy zarówno na powierzchni czolowej jak na przyldze sa wykonane po dwie powierzchnie centrujace, tworzace pierscieniowy rowek wzglednie pierscieniowe zebro. Przy tym korzystnie jest uksztaltowac zebro pierscieniowe na powierzchni czolowej wydrazonego cylindra, a pierscieniowy rowek w obsadzie, przez co uw¬ zglednia sie fakt, ze pozadana jest mala grubosc scianek wydrazonego cylindra. : Na rysunku uwidoczniono schematycznie przy¬ klad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia zlacze gwintowe za¬ woru cisnieniowego w przekroju osiowym, fig. 2 — szczegól uksztaltowania powierzchni czolowej i po¬ wierzchni przeciwleglej w urzadzeniu wedlug fig. 1, a fig. 3 — inne rozwiazanie konstrukcyj¬ ne, fig. 4 — schematycznie znane zlacze gwinto¬ we zaworu cisnieniowego, a fig. 5 — schematycz¬ nie zlacze wedlug wynalazku.Na rysunku liczba 1 oznaczono zlacze zaworu cisnieniowego, wykonane w postaci wydrazonego cylindra. Liczba 2 oznaczono przylge, która ma uszczelniac dolna powierzchnie czolowa 3 wydra¬ zanego cylindira 1. Dolna powierzchnia czolowa 3 posiada stozkowe wspólosiowe centrujace po¬ wierzchnie 4 i 5, a przylga 2 równiez stozkowe wspólosiowe centrujace powierzchnie 6 i 7. Cen¬ trujace powierzchnie 4 i 5 powierzchni czolowej 3 tworza pierscieniowe zebro 8, wstawione w pier¬ scieniowy rowek 9 utworzony przez powierzchnie centrujace 5 i 6 przyIgi 2 tak, ze rowek pierscie¬ niowy 9 obejmuje od zewnatrz pierscieniowe ze¬ bro 8.Pomiedzy obu powierzchniami centrujacymi jest umieszczony metalowy pierscieniowy krazek 10, który wystaje do wnetrza i na zewnatrz poza po¬ wierzchnie centrujace i jest wykonany z mate¬ rialu bardziej miekkiego, niz pierscieniowe zebro 8 wzglednie pierscieniowy rowek 9. Materialem tym moze byc miekka miedz lub miekkie zelazo (Arm- co). Przy dociaganiu zlacza gwintowego zaworu cisnieniowego 1 wciskaja sie centrujace po¬ wierzchnie 4 i 5 powierzchni czolowej 3 w meta¬ lowy krazek pierscieniowy 10, który z kolei przez to zostaje wcisniety w pierscieniowy rowek 9 tak, ze dolna strona tego metalowego krazka 10 dociska sie do centrujacych powierzchni 5 i 6 przyIgi 2. Przez to uzyskuje sie z jednej strony nalezyte uszczelnienie pomiedzy powierzchnia czo¬ lowa 3 zlacza gwintowego a powierzchnia przyl- gi 2, a z drugiej strony dzieki uksztaltowaniu powierzchni centrujacych dolny koniec zlacza zo¬ staje wycentarowany wzgledem przyIgi 2 i w ten sposób zabezpieczony od przesuniec promienio¬ wych. 5 W przedstawionej na fig. 3 odmianie wykonaw¬ czej powierzchnia czolowa 3 zlacza zaworu cis¬ nieniowego ma tylko jedna centrujaca powierz¬ chnie 11, która lacznie z wstawionym metalowym pierscieniem 12 wspólpracuje z centrujaca po- 10 wierzchnia 13 przylgi 2. Wykonane wewnatrz pro¬ mieniowe centrujace powierzchnie zostaly w tym wariancie pominiete, gdyz deformacja wskutek ruchów oddechowych odbywa sie tylko na ze¬ wnatrz. 15 Na fig. 4 i 5 pokazano schematycznie róznice dzialania zlaczy znanych i zlaczy o konstrukcji wedlug wynalazku. W obu przypadkach zaznaczo¬ no majace ksztalt wydrazonego cylindra zlacze gwintowe zaworu cisnieniowego tylko kreskami. 20 Deformacje wskutek ruchów „oddechowych" przed¬ stawiono przesadnie.Na fig. 4 przedstawiajacej schematycznie znane rozwiazanie zlacza, liczba 14 oznaczono majace ksztalt wydrazonego cylindra zlacze zaworu cis¬ nieniowego, liczba 15 — jego powierzchnie czo¬ lowa, liczba 16 — przylge, a liczba 17 — wstawio¬ na miedzy nie pierscieniowa uszczelke. Powierz¬ chnia czolowa 15 wydrazonego cylindra 14 nie jest wycentrowana w przyldze 16. Na skutek wzrostu cisnienia przy kazdym suwie roboczym pompy wy¬ stepuje ruch „oddechowy", przy czym wydrazo¬ ny cylinder 14 deformuje sie przyjmujac poloze¬ nie 14' zaznaczone linia kreskowa, a jego po¬ wierzchnia czolowa 15 przesuwa sie do poloze¬ nia 15'.Na fig. 5 przedstawiajacej schematycznie zlaczo wedlug wynalazku liczba 18 oznaczono wydrazo¬ ny cylinder, liczba 19 — powierzchnie centrujace powierzchni czolowej 20, liczba 21 — powierz¬ chnie centrujace przylgi 22, a liczba 23 — meta¬ lowy krazek pierscieniowy. Wydrazony cylinder 18 jest wycentrowany swymi powierzchniami cen¬ trujacy/mi 19 i powierzchniami centrujacymi 21 przylgi 22, miedzy które jest wstawiony metalowy krazek pierscieniowy 23. Wskutek tego powierz¬ chnia czolowa 20 wydrazonego cylindra 18 nie moze sie poruszac promieniowo. Pod dzialaniem wzrostu cisnienia przy suwie roboczym znów wy¬ stepuje ruch „oddechowy", przy czym wydrazo¬ ny cylinder 18 deformuje sie, przyjmujac polo¬ zenie 18'. Wynikajace stad zwiekszenie objetosci wydrazonego cylindra 18 jest znacznie mniejsze niz w przypadku ruchów „oddechowych" przed¬ stawionych na fig. 4. Zatem w przyblizeniu osia¬ ga sie niezmienna objetosc wnetrza wydrazonego cylindra 18. 25 30 35 40 45 50 55 PL