Pierwszenstwo: Opublikowano: 16.111.1963 (P101 027) 20.VII.1962 Niemiecka Republika Demokratyczna 26.VI.1967 53435 XL 81 e, 148/03 MKP B 65 g UKD 4i Twórca wynalazku: inz. Paul Borchhardt Wlasciciel patentu: VEB Fernmeldewerk Arnstadt, Arnstadt (Niemiec¬ ka Republika Demokratyczna) Pneumatyczne urzadzenie pocztowe Wynalazek dotyczy pneumatycznego urzadzenia pocztowego, w którym sterowanie docelowym prze¬ biegiem pojemnika zrealizowane zostalo przy po¬ mocy odpowiednich informacji mechanicznie na¬ stawianych i analizowanych.W znanych urzadzeniach tego rodzaju zagadnie¬ nie to jest rozwiazane za pomoca styków, przezna¬ czonych do elektrycznego sterowania zwrotnicami.Znane sa tez pneumatyczne urzadzenia poczto¬ we, w których sterowanie zwrotnicami dokonywa¬ ne jest analiza magnetycznych informacji, prze¬ kazywanych przez pojemniki. Inne znane uklady pracuja w oparciu o elektryczne informacje, prze¬ sylane dodatkowym obwodem pradowym i wply¬ wajace na odpowiednie polaczenia przekaznikowe.Wszystkie te znane urzadzenia maja jednak te wade, ze mozna w nich stosowac tylko ograniczo¬ na liczbe stacji, to jest punktów nadawczo-odbior¬ czych. Wynika to bowiem z okreslonej liczby in¬ formacji, jakie mozna naniesc na powierzchnie po¬ jemnika. Ponadto w znanych urzadzeniach nie mozna zapewnic utrzymania okreslonej liczby po¬ jemników, przynaleznych do wlasciwej stacji, to znaczy, ze wystepuje kazdorazowo zaleznosc od obslugi, czy pojemnik ponownie dotrze do jego na¬ dawcy czy tez nie. Moze równiez zajsc taki przypa¬ dek, ze na jakiejs stacji poczty pneumatycznej nie bedzie do dyspozycji zadnego pojemnika, na co dotychczas zane rozwiazania nie daja zadnego sro¬ dka zaradczego. 10 15 20 30 Wynalazek usuwa wszystkie opisane wady zna¬ nych urzadzen. Cecha znamienna urzadzenia we¬ dlug wynalazku jest jego budowa, dzieki której zmieniane informacje na pojemniku, nastawiane mechanicznie i przeznaczone do wysylki docelo¬ wej, podczas nastawiania zwalniaja informacje analizowana elektrooptycznie, która byla dotych¬ czas przeslaniana srodkami nastawczymi i która jest identyczna z informacja nastawiona mecha¬ nicznie.Dla umozliwienia powrotu pojemnika do nada¬ wcy, w urzadzeniu wedlug wynalazku jest prze¬ widziana na pojemniku niezmienna informacja analizowana elektrooptycznie, okreslajaca jedno¬ znacznie tego nadawce. Dzieki temu informacja analizowana zarówno mechanicznie, jak i elektro¬ optycznie, sluzy do stwierdzenia, czy ma byc wy¬ slany pojemnik nalezacy do danej stacji, czy tez inny. Pojemnik z obcego punktu nadawczego moze byc wiec wyslany tylko do swojej stacji, gdyz nastawianie docelowe do innego punktu nie po¬ woduje wysylki.Poczatek i koniec elektrooptycznej analizy na¬ stawianej informacji, dotyczacej przesylki doce¬ lowej, jest zrealizowany co najmniej za pomoca stalego znaku, w który jest zaopatrzony kazdy pojemnik. Przy kwitowaniu punktu analizowania kazdego pojemnika jest ustalany przede wszyst¬ kim znak rozpoznawczy, umieszczony na kazdym pojemniku. Analiza elektrooptyczna jest dokony- 5343553435 3 wana na przyklad materialami samoswiecacymi lub takimi, które swieca po uprzednim ich na¬ swietleniu. Przetwarzanie nastawianych i stalych informacji w elektryczny dygnal sterujacy, po¬ trzebny do sterowania znajdujacych sie na drodze przesylu zwrotnic, dokonyw^ae jest za -pomoca" elektronicznego ukladu zliczajacego. W kazdym punkcie nadawczym przewidziane urzadzenie ana¬ lizujace jest tak usytuowarje, ze przesylka dla obcych pojemników moze nastapic jedynie przy ustaleniu srodków nastawczych na „powrót". To samo dotyczy pojemników nalezacych do danego £unHj|u nadawczego, na których nalezy nastawic informacje na „jazde docelowa", aby nastapila przesylka. W przypadku, gdjf z róznych powodów pojemnik zostanie zatrzymany, urzadzenie anali¬ zujace spowoduje alarm optyczny i akustyczny.Wynalazek jest blizej objasniony na podstawie rysunku, na którym fig. 1 uwidacznia czesc po¬ wierzchni pojemnika z naniesionymi informacjami, fig. 2 przedstawia równiez czesc pojemnika z in¬ formacjami, fig. 3 uwidacznia schemat ukladu analizujacego, a fig. 4 — schemat ukladu stacji nadawczej wedlug wynalazku.Jako srodek ustalajacy kazde z nastawianych polozen zastosowano tu znane pierscienie nastaw- cze Rl, R2 i R3, których ilosc mozna zwiekszac lub zmniejszac w dowolny sposób zaleznie od liczby stacji. W rozpatrywanym przykladzie za¬ stosowania wynalazku urzadzenie jest dostoso¬ wane do 999 stacji nadawczo-odbiorczych. Piers¬ cienie nastawcze Rl do R3 zawieraja odpowiednie znaki rozpoznawcze, na przyklad otwory KI do K3, które sa analizowane mechanicznie.W polozeniu spoczynkowym F i jednoczesnie w polozeniu „powrót" znaki rozpoznawcze KI do K3 leza w jednej linii (fig. 2). Kazdy z pierscieni nastawczych Rl do R3 mozna ustawic w dowol¬ nym punkcie 1 do 0, dzieki czemu odslania sie odpowiednio znaki Ml do M3, analizowane optycz¬ nie. Ustawienie wiec znaków rozpoznawczych Ki do K3 w zamierzonym polozeniu, spowoduje zwol¬ nienie odpowiedniej liczby znaków Ml do M3, analizowanych optycznie. W przykladzie zilustro¬ wanym na fig. 1, znak rozpoznawczy KI znajduje sie w polozeniu 6, zwalniajac szesc znaków Ml, znak K2 znajduje sie w punkcie 4, zwalniajac cztery znaki M2, zas znak K3 ustalony jest w po¬ lozeniu 0, odslaniajac dziesiec znaków M3. Przy¬ kladowe nastawienie pojemnika odpowiada wiec informacji 640 i przygotowuje go do wysylki do stacji docelowej punktu 640. Poza nastawiana in¬ formacja, sluzaca do wysylki docelowej, istnieje jeszcze informacja stala, niezmienna, która ozna¬ cza przynalezny punkt wysylajacy. W rozpatry¬ wanym przypadku stale znaki rozpoznawcze K4 do K6 sa zlokalizowane w punktach 3, 2 i 6, co odpowiada informacji 326, identyfikujacej przyna¬ lezna stacje. Równolegle do tego przekazywana jest taka sama informacja, analizowana optycznie i oznaczona znakami M4, M5 i M6.Poczatek i koniec analizy okreslony jest sta¬ lym znakiem M7, wyprzedzajacym zawsze infor¬ macje znaków Ml do M6. Uklad nastawiania ana¬ lizowanej informacji moze sie obracac wokól po¬ dluznej osi pojemnika. Punkt analizowania usta¬ lony zostaje znakiem rozpoznawczym BK. Mozliwy jest jednak do zrealizowania ukjlad, w którym ana¬ liza moze byc dokonywana przesuwnie w kierun- 5 ku wzdluznym."Aftaliza mechaniczna jest dokonywana za pomo¬ ca odpowiednich czujników, wspóldzialajacych ze stykami, zas analiza elektrooptyczna za pomoca komórek fotoelektrycznych lub podobnych elemen- 10 tów. Komórki fotoelektryczne wspólpracuja z ukladem analizujacym, zbudowanym z multiwi¬ bratorów bistabilnych, przy pomocy których wy¬ sylane sa sterujace impulsy dla zwrotnic.Na fig. 3 jest uwidoczniony tego rodzaju uklad 15 analizujacy, który znajduje sie w kazdym polo¬ zeniu analizujacym dla sterowania pojemników poczty pneumatycznej, przeznaczonym dla wy¬ sylki.Do kazdej informacji optycznej, zwolnionej 20 przez wlasciwy srodek nastawczy, przewidziany jest wspólpracujacy uklad zliczajacy dwójnikowy ze stopniami zliczajacymi Zl do Z4, podlaczonymi do bramek Tl i T2. W polozeniu spoczynkowym ukladu bramka Tl jest zablokowana. W chwili 25 gdy pojemnik z nastawiona informacja docelowa znajdzie sie w strefie elektrooptycznego urzadzenia analizujacego, bedzie on tak dlugo obracany, az znak M7, wyprzedzajacy informacje docelowa, nie wejdzie w polozenie analizowania. W chwili, gdy 30 nastawiana jest informacja docelowa, a pierscie¬ nie nastawcze nie sa ustalone na pozycji „powrót", to informacja ta nie dojdzie do skutku. Gdy na¬ tomiast pierscienie Rl do R3 sa w pozycji „po¬ wrót", wysylane zostaja impulsy przez punkt ana- 35 lizujacy FA, wplywajace na bramki T3 i Tl, przy czym ten przebieg na razie nie jest rozpatrywany.Impulsy dla informacji docelowej, przechodzace z punktu analizowania MA przebiegaja równiez przez bramke Tl. Nalezy zaznaczyc, ze w ukladzie 40 przedstawionym na fig. 3 nie wszystkie diody od- sprzegajace sa narysowane. Po zanalizowaniu zna¬ ku M7 punkt analizujacy MB nadaje impuls do ukladu relaksacyjnego Tri, który przechodzi do polozenia pracy i otwiera sie. Nadany impuls in- 45 formacji docelowej z urzadzenia analizujacego MA wprowadza pierwszy stopien zliczajacy Zl w po¬ lozeniu pracy, jak równiez poprzez czlon przebie¬ gu czasu L uklad relaksacyjny Tr3, który pozo¬ staje w tym polozeniu. 50 Drugi impuls informacji docelowej uruchomia nastepny stopien zliczajacy Z2. Przy analizie trze¬ ciego punktu informacji docelowej zostaje równiez analizowana niezmienna informacja rozpoznawcza punktu nadawczego. 55 Poniewaz bramka T3 jest zamknieta, impulsy wytwarzane przez punkt analizujacy FA nie wy¬ woluja zadnego skutku. Po nastawieniu odpowied¬ nich stopni zliczajacych przez impulsy informacji docelowej, przy czym przy cyfrze 6 wystepuja 60 stopnie Z2 i Z3, zostaje wyzwolony ze znaku M7 w "punkcie MB dalszy impuls, który doprowadza uklad relaksacyjny Tri do stanu poprzedniego, a uklad relaksacyjny Tr2 przechodzi w polozenie robocze. Wyzwolony impuls w ukladzie relaksa- 65 cyjnym Tr2 przechodzi poprzez wzmacniacze V553435 na uzwojenie I przekaznika E, który dzieki temu zadziala. Uklad relaksacyjny Tr2 pozostaje przed tym w polozeniu niezmienionym. Poprzez zestyk K2 nie przedstawionego na rysunku przekaznika zwrotnicy K, na który dziala przebiegajacy po- 5 jemnik, poprzez zestyk c2* utworzony zostaje ob¬ wód, podtrzymujacy dla uzwojenia II przekaznika E. Zaleznie od polozenia stopni zliczajacych Zl do Z4, poprzez zestyki ki i el, zadzialaja prze¬ kazniki A do D. Zamierzone zwarcie zestyków ki 10 i el przekazników A do D pozwala na odbieranie informacji 0 do 9.Przekaznik F, reagujacy w sposób opózniony, zostaje uruchomiony przez zestyk e4 i przenosi potencjal dodatni przez zestyk fi do polaczen sty- 15 kowych. Na wyjsciach od 0 do 9 bedzie odbierane napiecie sterujace zwrotnic, zaleznie od pozycji przekazników.W nieuwidoczniony na rysunku sposób zostaje 2^ zakonczony obrót pojemnika i od tej chwili urza¬ dzenie zatrzymujace dla pojemnika zostaje wy¬ zwolone.Pojemnik opuszcza urzadzenie analizujace i od¬ powiednio do nastawionych przebiegów zwrotnic 25 doprowadzany jest do odbioru.Przebiegi takie odbywaja sie w jednakowy spo¬ sób dla jednej czy tez dla wielu informacji. W danym przypadku istnieja odpowiednie dekady informacji i ukladów zliczajacych, przy czym dla wszystkich tych ukladów przeznaczony jest uklad relaksacyjny Tr3, który moze byc sterowany przez jeden z ukladów zliczajacych. W chwili, gdy po¬ jemnik bedzie mijal ostatnia zwrotnice krytyczna, wówczas zareaguje na bardzo krótki okres czasu nie uwidoczniony na rysunku przekaznik K. W ten sposób impuls nastawczy przechodzi przez zestyki k3, e3 do stopni zliczajacych Zl do Z4 ukladu zliczajacego, jak równiez do ukladów relaksacyj¬ nych Tri do Tr4. W zwiazku z tym bramki Tl 40 do T4 przechodza do postawy wyjsciowej, a prze¬ kazniki A do F sa w stanie bezpradowym i uklad analizujacy jest zawsze w pogotowiu.W chwili, gdy pojemnik z informacja „powrót" 45 wejdzie w strefe urzadzenia analizujacego, to zna¬ czy gdy pierscienie Rl do R3 znajda sie w pozycji F, wtedy niezmienna informacja analizowana elek- trooptycznie, znamionujaca nadawce, jest widocz¬ na i pojemnik bedzie znowu obracany. Z chwila, 50 kiedy znak M7 bedzie analizowany, impuls z punktu analizujacego MB dociera do ukladu re¬ laksacyjnego Tri, który sie otwiera. Impuls in¬ formacji nadajnika przechodzi przez odblokowane bramki Tl i T2 do stopnia zliczajacego Zl i do gg ukladu relaksacyjnego Tr4. Uklad relaksacyjny Tr4 jest w polozeniu czynnym, blokujac bram¬ ke T4. Czlon opózniajacy L zapobiega znieksztal¬ ceniu pierwszego impulsu, przechodzacego przez bramke T3, dzieki czemu bramka ta jest otwarta 6Q i nie moze byc zablokowana. Informacja nadajnika zostaje w ten sam sposób analizowana, jak po¬ przednio i odpowiednio nastawione stopnie zlicza¬ jace, przy czym wszystkie przebiegi odbywaja sie W ten samsposób, 65 30 35 Fig. 4 uwidacznia uklad stacji nadawczej, wy¬ konanej zgodnie z wynalazkiem. Na stacji tej badane jest, czy srodki nastawcze Rl do R3 sa odpowiednio nastawione, to znaczy, czy wlasny pojemnik zostal nastawiony na jazde docelowa, albo czy obcy pojemnik zostal nastawiony na „po¬ wrót". Badanie to jest przeprowadzane mechanicz¬ nie odpowiednimi czynnikami w wglebieniach, wykonanych jako znaki rozpoznawcze KI do K6.Przy wkladaniu pojemnika do nadajnika urucha¬ mia sie dzwignie startowa i obraca pojemnik tak dlugo, az czujnik zadziala pod wplywem wgle¬ bienia znaku rozpoznawczego BK. Czujniki umiesz¬ czone w odpowiednich rzedach analizowania ba¬ daja, które znaki rozpoznawcze sa nastawione. W ten sposób stwierdza sie, czy jeden lub kilka pierscieni zostalo nastawione, lub czy te pferscie- nie znajduja sie w polozeniu spoczynkowym. W przypadku, kiedy we wlasnym pojemniku, przy¬ gotowanym do wysylki docelowej, czujniki wpa¬ dna we wglebienia znaków rozpoznawczych K4 do k6, to zestyki k4/l do k6/l zostana otwarte.Ze wzgledu na to, ze pierscienie nastawcze Rl do R3 opuscily pozycje F, styki kl/1 do k3/l i kl/2 do k3'2 pozostaja w polozeniu uwidocznionym na ry¬ sunku. Wtedy zadziala przekaznik G, zwierajac swój zestyk gl, a zestyk g2 bedzie otwarty. Przy uru¬ chomieniu dzwigni startowej w dalsza pozycje zestyki stl i st2 zostaja zwarte i przekaznik za¬ dziala, trwajac w tym polozeniu poprzez zestyk w2. Uzwojenie HM magnetycznego zwalniacza w urzadzeniu zatrzymujacym pojemniki zostaje wzbu¬ dzone i pojemnik zwolniony. Dzwignia sterujaca powraca wtedy automatycznie w polozenie spo¬ czynkowe. Zestyki hml i hm2 pozostajia tak dlugo zamkniete, az pojemnik dotrze do odbiorcy.Zestyk hml zwiera przy tym podtrzymujacy obwód pradowy uzwojenia HM i przez zestyk hm2 zapala sie lampka kontrolna Lp sygnalizujaca od¬ jazd. Jezeli jeden z pierscieni nastawczych znaj¬ duje sie w polozeniu F, to wtedy pojemnik nie ma zadnego nastawienia docelowego i przekazniki F i G nie zadzialaja. Zadziala wtedy dzwonek alarmowy i pojemnik nie odjedzie. Przy nasta¬ wieniu na „powrót" obcego pojemnika przebiegi beda sie odbywaly w sposób nizej opisany.Nie wszystkie czujniki moga wtedy wejsc do wglebien znaków rozpoznawczych K4 do K6, tak iz co najmniej jeden ze styków k4/l do k6/l nie rozewrze sie i eonajmniej jeden zestyk k4/2 do k6/2 nie bedzie zwarty. Czujniki przewidziane do znaków rozpoznawczych KI do K3 wpadaja jed¬ nakze do zaglebien znaków rozpoznawczych, dzie¬ ki czemu zestyki kl/1 do k3/l zwieraja sie. Prze¬ kaznik F zadziala i zestyk jego fi zwiera sie, a zestyk f2 bedzie rozwarty. Jednoczesnie zestyki kl/2 do k3/2 rozwieraja sie.Przy uruchomieniu dzwigni startowej wzbudzo¬ ne zostaje uzwojenie HM poprzez zestyki stl i fi.Dalsze przebiegi odbywaja sie, jak przy biegu do¬ celowym. W przypadku nieopatrznego nastawienia wlasnego pojemnika na „powrót", zestyki k4/l do k6/l zostana rozwarte i przekaznik F nie bedzie mógl zadzialac. W tym czasie zestyki Kl/2 do k3/2 beda równiez otwarte dzieki czemu przekaznik53435 7 G równiez nie bedzie mógl zadzialac. Jezeli ze¬ styk st2 dzwigni sterowniczej zostaje zwarty, uslyszy sie wtedy dzwonek alarmowy WK. Alarm zostaje równiez uruchomiony w uprzednio podany sposób, jezeli na obcym pojemniku, przygotowa- 5 nym do przesylki docelowej, znajduje sie piers- 4. cien ustalony w pozycji F. PL