Pierwszenstwo: Opublikowano: 11.IV.1967 53312 KI. 17 b, 5/03 MKP F 25 c UKD Wspóltwórcy wynalazku: inz. Zbigniew Fischhof, inz. Jerzy Kwapisz, inz. Kazimierz Burza Wlasciciel patentu: Stoleczne Przedsiebiorstwo Energetyki Cieplnej, Warszawa (Polska) Urzadzenie do produkcji lodu kostkowego Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pro¬ dukcji lodu w malych kostkach przeznaczonych do bezposredniego schladzania plynów konsump¬ cyjnych w ilosciach porcjowych.Do produkcji bloków lodu o duzych wymiarach jtosuje sie róznego rodzaju znane urzadzenie pra¬ cujace na róznych technologiach. Do produkcji sztucznego lodu o malych wymiarach znane sa automaty bebnowe, w których powstajaca na ozie¬ bianej powierzchni obrotowego bebna warstwa lo¬ du jest dalej .od niego odrywana za pomoca noza, przy czesciowym odtajaniu przez ogrzewanie. Jest to tak zwany lód luskowy o nieokreslonych wy¬ miarach poszczególnych kawalków.Automaty te pracuja sprawnie, ale koszt pro¬ dukcji lodu tym sposobem jest wysoki i do wy¬ twarzania lodu kostkowego te automaty nie na¬ daja sie.W urzadzeniu wedlug wynalazku zastosowano formy plaskie w ukladzie pólkowym, zapewniajac jednoczesnie czesciowe usuniecie powietrza z oto¬ czenia formy i bezposredni styk powierzchni chlodzacych z zamrazana woda. Dzieki takiemu rozwiazaniu przy temperaturze czynnika chlodza¬ cego —18°C cykl zamrazania stosunkowo duzego zespolu napelnionych woda form zostaje skróco¬ ny do okolo pól godziny.Na rysunkach uwidoczniono przykladowe urza¬ dzenie, wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie w widoku od przodu, fig. 2 — 2 schemat przeplywu srodka oziebiajacego plyty i fig. 3 — detale konstrukcyjne plyty górnej i dol¬ nej oraz formy mrozacej.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z gór- 5 nygh plyt 2 i dolnych 3, przy czym wszystkie dolne plyty 3 sa zamocowane na stale do nieru¬ chomych kolumn 4, natomiast górne plyty 2 sa zamocowane nastawnie do slupów 5 za pomoca srubowych uchwytów 7. Slupy 5 sa u dolu osa- io dzone przesuwnie w podstawach 8, a u góry sa polaczone belkami 9 podnoszonymi dzwignia 1 z przegubowym mechanizmem 10 lub w inny spo¬ sób ewentualnie mechanicznie.Na fig. 2 uwidoczniono uklad zasilania plyt 15 górnych i dolnych czynnikiem oziebiajacym np. amoniakiem. Jak widac wszystkie górne plyty 2 sa podlaczone równolegle w jeden zespól chlod¬ niczy, a wszystkie dolne plyty 3 w drugi zespól przy czym zespól dolnych plyt 3 jako nieruchomy 20 jest podlaczony do systemu chlodniczego za pomo¬ ca przewodów sztywnych, zas zespól górnych plyt 2 jako ruchomy, jest podlaczony do systemu chlodniczego za pomoca elastycznych przewodów 12, 13. 25 Na fig. 3 uwidoczniono przykladowa konstruk¬ cje plyt oziebiajacych i form lodowych zapew¬ niajacych sprawne dzialanie urzadzenia. Kazda plyta 2, 3 jest zaopatrzona w wewnetrzne uze- browanie 14 a górna 2 ponadto w przylge 15 wy- 30 pierajaca nadmiar wody z lodowej formy 16, oraz 5331233312 w ramujaca listwe 18 zapobiegajaca wylewaniu sie wody poza forme. W tym celu lodowa for¬ ma 16 ma na obrzezu rynienke 17, w która prze¬ lewa sie nadmiar wody wypartej z formy przez przylge 15 plyty górnej. Lodowa forma 16 ma wkladke wewnetrzna w postaci kratki 19 podob¬ nej do stosowanych w zamrazalnikach lodówek pokojowych.Zastosowanie przylgi 15 zapewnia wyelimino¬ wanie powietrza i dobre chlodzenie wody przez plyte górna, co ma zasadnicze znaczenie dla skró¬ cenia czasu chlodzenia. Jezeli dno plyty 2 wy¬ kona sie z metalu dobrze przewodzacego cieplo, mozna zrezygnowac z osobnej przylgi 15 np. wy¬ tlaczajac jej ksztalt w tym dnie.Poniewaz lodowe formy 16 spoczywaja na dol¬ nych plytach 3 dla zapobiegania niedokladnemu ich napelnianiu woda, plyty 3 musza byc dobrze wypoziomowane tak aby lustro wody pokrywalo sie z plaszczyzna krawedzi formy. W tym celu nieruchome dolne plyty 3 sa zamocowane do ko¬ lumn 4 za pomoca uchwytów srubowych pozwa¬ lajacych na dobre wypoziomowanie.Aby górne plyty 2 dobrze dolegaly do form 16 i one równiez wymagaja dobrego wypoziomowa- nia za pomoca podobnych uchwytów srubowych.Poniewaz plyty górne po opuszczeniu na lodo¬ we formy 16 spoczywaja na nich swobodnie, zwiekszajacy swa objetosc lód, w czasie cyklu zamrazania unosi je do góry. Ruch ten pozwala przy pomocy czujnika 11 obserwowac proces za¬ mrazania i okreslic dokladnie czas jego zakon¬ czenia.Z urzadzeniem wedlug wynalazku mozna sto¬ sowac dwie odmiany cyklu produkcyjnego w za¬ leznosci od tego czy stosuje sie lodowe formy wyjmowane czy tez przymocowane do dolnych plyt 3.Przy wyjmowanych formach 16 z luzno wlo¬ zona dzielaca kratka 19. po nalaniu wody*do formy wsuwa sie ja w pozycje na dolna plyte 3,. opuszcza górne plyty 2, a po zamrozeniu i prze¬ prowadzonym czesciowym odtajaniu, kratke z lo¬ dem wyjmuje sie z formy i ustawia na drewnia¬ nych podpórkach nad taca. Dzieki dobremu prze¬ wodnictwu ciepla przez listwy kratki 19, poszcze¬ gólne kratki odmrazaja sie od kratki i opadaja na podstawiona tace. Mozna równiez stosowac po¬ mocnicze wyciskanie kostek z kratki.Przy formach przymocowanych na stale do dol¬ nych plyt 3 kratka 19 stanowi jedna calosc z for¬ ma 16. W tym przypadku po napelnieniu form woda, opuszcza sie plyty górne i zamraza formy.Po zamrozeniu ogrzewa sie najpierw plyty dolne para amoniaku o temperaturze okolo +40°C. Po odmrozeniu kostek od form podnosi sie górne 5 plyty 2 wraz z przymarznietymi do nich plytami lodu zaopatrzonymi w glebokie naciecia od kra¬ tek. Nastepnie pod te plyty lodowe podstawia sie tace i ogrzewa plyty górne, co powoduje od¬ padniecie plyty lodowej. Ten sposób pozwala na 10 latwiejsze skladowanie, pakowanie i transport kostek w postaci latwych do podzialu plyt lodo¬ wych, zajmujacych mniej miejsca od kostek nie¬ uporzadkowanych.Poniewaz w tym cyklu produkcyjnym najbar- 15 dziej czasochlonna czynnoscia jest mrozenie, za¬ pewniajac dobre przyleganie górnych plyt 2 do mrozonej wody skraca sie parokrotnie czas mro¬ zenia zwiekszajac wydajnosc calego urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku czerpie energie 20 oziebiajaca i ogrzewajaca z agregatów sprezar¬ kowych znanego typu. Czynnik chlodzacy dopro¬ wadza sie do plyt osobnymi przewodami, ale mozna do tego celu wykorzystac równiez jeden slup 5 i jedna kolumne 4. 25 Przy duzej prostocie cyklu produkcyjnego wy¬ twarzania sztucznego lodu w malych kostkach, urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na otrzy- -mywanie scisle zwymiarowanych kostek lodu przeznaczonych do bezposredniego schladzania na- 30 pojów w ilosciach porcjowych. PL