Przedmiotem niniejszego wynalazku jest dwu- nozo6&*£ymetryczna belka do wagi analitycznej lub mikroanalitycznej posiadajaca pelna kom¬ pensacje wplywów zmian cisnienia, temperatury i wilgotnosci otaczajacej atmosfery na wlasnosci metrologiczne. W produkowanych obecnie przez rózne wytwórnie na swiecie wagach wysokiej do¬ kladnosci, stosowane sa powszechnie dwa rodzaje belek. Belki symetryczne zaopatrzone w trzy noze, stosowane w tak zwanych wagach równoramien¬ nych o zmiennym obciazeniu oraz belki niesy¬ metryczne dwunozowe, stosowane w wagach o sta¬ lym obciazeniu.Symetryczne belki stanowiace klasyczny uklad wagowy wyposazone sa w trzy noze: Ostrze noza srodkowego stanowi os obrotu belki, a noze boczne sluza: jeden do zawieszania odwazników, drugi zas wazonej masy.Wada tych belek jest zaleznosc skutecznosci tlumienia od obciazenia ,belki i wrazliwosc na zmiany nierównoramiennosci, to znaczy, ze noze ich musza byc ustawione niejednokrotnie z do¬ kladnoscia dziesiatych czesci mikrona, przy czym trudnosc polega nie tylko na ustawieniu ale i utrzymaniu ich w tym polozeniu, które zmienia sie w czasie transportu lub przy dluzszej eksplo¬ atacji. Ze wzgledu na zaleznosc czulosci wagi od ujecia belki, konstrukcja musi byc odpowiednio sztywna. 15 Belka niesymetryczna posiada dwa noze, z któ¬ rych jeden stanowi os obrotu, a na drugim za¬ wieszone sa odwazniki oraz szalka ladunkowa zrównowazone przeciwciezarem umocowanym na 9 dluzszym ramieniu belki, przy czym polozenie i ksztalt przeciwwagi jest taki, ze jego metacen- trum znajduje sie poza srodkiem ciezkosci. Nie¬ symetryczny uklad belki, niejednorodnosc obciazen i polozenie przeciwciezaru powoduje jego wraz- 10 liwosc na zmiane wypornosci aerostatecznej dzia¬ lajacej na kazde, z ramion, która zachodzi przy zmianie gestosci otaczajacej atmosfery, to jest temperatury, cisnienia i wilgotnosci powietrza.Przeciwciezar jaki znajduje sie po stronie dluz¬ szego ramienia belki powoduje to, ze okres wa¬ han ukladu jest zbyt dlugi ze wzgledu na duzy moment bezwladnosci wynikajacy z umieszcze¬ nia go \y dalszej odleglosci od srodka obrotu belki.Celem wynalazku jest wyeliminowanie przedsta¬ wionych wyzej wad z beLki analitycznej przez zastosowanie konstrukcji na która nie bedzie mia¬ la wplywu zmiana, wilgotnosci, temperatury i cis¬ nienia atmosferycznego, czy tez zmiana nierów¬ noramiennosci, oraz zapewni stala skutecznosc tlumienia i stale ugiecie belki w calym zakresie obciazen.Cel ten zostal osiagniety przez zamocowanie na stale do dwunozowej symetrycznej belki prze¬ ciwciezaru umieszczonego w plaszczyznie wyzna- 5324753247 czonej przez ostrza nozy glównego i bocznego, w taki sposób ze, srodek jego masy znajduje sie w takiej odleglosci od ostrza noza glównego, jak odleglosc ostrza noza bocznego i przez wy¬ konanie przeciwciezaru z materialu o takiej sa¬ mej gestosci jak srednia gestosc obciazenia stalego zawieszonego po stronie obciazeniowej belki, oraz przez to, ze przeciwciezar posiada taki ksztalt, % ze srodek ciezkosci i metacentrum znajduja sie jednym i tym samym punkcie. Poza tym do eraiia belki na którym znajduje sie przeciw- zamocowano wskazówke odczytowa, która posiada regulacje katowa od zera do dziewiec¬ dziesieciu stopni.Zastosowanie wynailazku eliminuje wplyw nie- równoramiennosci przez zamocowanie na stale przeciwciezaru do belki symetrycznej, oraz wply¬ wy zmian atmosferycznych przez dobór wypor¬ nosci aerostatycznej obciazen na obu ramionach belki i symetrie ukladu.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym schematycznie na rysunku. Na symetrycznych ramionach 10 belki 1, umieszczono na lewym, nóz boczny 2, na pra¬ wym natomiast zamiast drugiego noza bocznego, • — przeciwciezar 6, którego os symetrii przecho¬ dzaca przez srodek masy 5, lezy w plaszczyznie wyznaczonej przez ostrza nozy 2 i 3. Dzieki omó¬ wionemu rozmieszczeniu niepotrzebne jest wahli- we zawieszenie przeciwciezaru na lozysku hozo-' wym i moze on byc zamocowany na stale.Do prawego ramienia belki 1 przymocowana jest wskazówka odczytowa 7, z umieszczona na jej koncu mikroskala 8. Kat miedzy osia wska¬ zówki 7, a osia symetrii przechodzaca przez ostrze noza glównego 3 moze byc dowolny w gra¬ nicach od 0° do 00°, a o jego wielkosci decyduja konkretne warunki konstrukcyjne. W celu wywa¬ zenia belki i nadania odpowiedniej czulosci ukla¬ dowi wazacemu posiada ona jeden umieszczony w osi symetrii belki, co zaznaczone jest linia przerywana, lub dwa uczulacze zgrubne 4 i uczu- lacz dokladny 15. W wariancie zawierajacym dwa uczulacze zgrubne 4 rozmieszczenie ich jest sy¬ metryczne wzgledem ostrza noza glównego 3, a ich masy identyczne.Na ostrzu noza 2 umieszczony jest wieszak 9 zaopatrzony w panewke. Do wieszaka zamocowa¬ na jest rama odwaznikowa 11 z zawieszonymi na niej odwaznikami 12 oraz szalka 13.Do dokladnej regulacji ukladu wazacego sluza tarowniki 16 i uczulacz15. * Ze wzgledu na dodatkowe obciazenie prawej strony belki; mala w stosunku do calosci masa 10 15 20 i wypornoscia aerostatyczna wskazówki odczyto¬ wej 7 wraz z mikroskala 8, po lewej stronie belki zawieszony jest ciezarek kompensujacy 19 o-odpowiednio dobranej masie i wypornosci aero- statycznej. Opisany powyzej wynalazek belki sy¬ metrycznej przeznaczony jest do zastosowania w wagach analitycznych i mikroanalitycznych.Dzieki wymienionym powyzej zaletom pozwoli on na znaczne polepszenie ich parametrów metrolo¬ gicznych i wartosci uzytkowych. Dzialanie ukladu polega na wazeniu metoda podstawiania. Wiel¬ kosc wazonej masy równa jest masie zdjetych odwazników plus wskazania zakresu uchylnego belki. PL