02.V.1963 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 1 l.IV.l967 53231 KI. 21 h, 30/15 MKP &J3U UKD Wspóltwórcy wynalazku: Hans Piepenhagen, Manfred Musnieck, Kurt Pliske Wlasciciel patentu: VEB Volkswerft Stralsund, Stralsund (Niemiecka Republika Demokratyczna) Uklad polaczen do zdalnego sterowania spawarek Wynalazek niniejszy dotyczy ukladu polaczen do zdalnego sterowania spawarek.Znane sa uklady do zdalnego sterowania spa¬ warek, przy czym dzialanie czlonów regulacyj¬ nych, zrealizowane jest albo za pomoca dodatko¬ wych kabli sterowniczych, albo wylaczników elek¬ tromagnetycznych. Te znane urzadzenia maja jed¬ nak te zasadnicza wade, ze zastosowane dodatko¬ we kable sterownicze, czy tez skomplikowane wy¬ laczniki elektromagnetyczne lub przekazniki pra¬ dowe wymagaja odpowiedniej czulosci dzialania, która ulega zaklóceniom wskutek duzej ilosci styków.Zgodnie z wynalazkiem niedogodnosc ta zostala wyeliminowana dzieki zastosowaniu urzadzenia do zdalnego sterowania spawarek, w którym im¬ pulsy napieciowe w przypadku zastosowania ge- aieratora pradu stalego z uzwojen szeregowych • oraz uzwojen biegunów zwrotnych podawane na opornik wlaczony w obwód pradu spawania lub tez przy zastosowaniu pradnicy pradu zmienne¬ go — na odpowiedni przekladnik lub opornik wlaczony w obwód pradu spawania wykorzystane sa do sterowania poprzez róznej wielkosci impul¬ sy pradowe. Impulsy napieciowe doprowadzone jako sygnaly do wejsciowego tranzystora lub ukladu wejsciowego wplywaja blokujaco na dwie grupy tranzystorów w taki sposób, ze tylko jed¬ na grupa przy regulacji jest przewodzaca, przez co zadziala odpowiedni czlon wykonawczy napedu ukladu regulacyjnego.Przy biegu luzem spawarki oraz podczas spa¬ wania tranzystor wejsciowy lub uklad wejsciowy 5 blokuje obie grupy tranzystorów wskutek wy¬ stepujacego napiecia.Urzadzenie wedlug wynalazku objasnione be¬ dzie blizej na podstawie rysunku, na którym zilu¬ strowany jest przyklad jego wykonania, przy czym 10 1 oznacza element spawany, 2 — opornik dodat¬ kowy z wyprowadzonymi stykami 3 (slaby prad spawania) i 4 (wiekszy prad spawania), 5 — uchwyt spawalniczy wraz z elektroda, 6 — sze¬ regowe uzwojenie pradnicy, 7 — opornik, 8 — 15 baze tranzystora wejsciowego 11, 9; 10 — czlon RC, 11 — tranzystor wejsciowy, 12 — regulowany potencjometr, 13 — termistor, 14 — opornik rów¬ nolegly, 15 — plusowy przewód prostownika 38r 16 — minusowy przewód tego prostownika, 17 — 20 opornik bazy tranzystora 19, 18 — pierwszy tran¬ zystor blokujacy, 19, 20 — tranzystor grupy tran¬ zystorowej 19, 21; 24, 21 — drugi tranzystor blo¬ kujacy, 22 — opornik bazy tranzystora; 23 — emiter wyjsciowego tranzystora 24, 24 — wyj- 25 sciowy tranzystor czlonu wykonawczego 37; 25 i 26 — tranzystory grupy tranzystorowej 25, 26 i 27; 27 — tranzystor wyjsciowy czlonu wykonaw¬ czego 36; 28 — emiter tranzystora wyjsciowego 27; 29 — trzeci tranzystor blokujacy, 30 — pro- 30 stownik napiecia dla napedu ukladu regulacyjne- 5323153231 go 35; 31 — dodatni biegun prostownika 30; 32 — ujemny biegun tego prostownika, 33 — przewód dolaczony do srodka uzwojenia, 34 — transforma¬ tor, 35 — naped ukladu regulacyjnego, 36 — czlon wykonawczy regulacji pradu spawania „mniej¬ szego", 37 — czlon wykonawczy regulacji pradu „wiekszego", 38 — prostownik do zasilania ukla¬ du tranzystorów i 39 — opornik obciazeniowy prostownika 38.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest nizej podane.SpawarJ5£L wyposazona jest w zabezpieczenie ochronne przed obnizeniem sie napiecia i ma sta¬ le napiecie wyjsciowe^ biegu luzem niezaleznie od ustawienia regulacji. W przypadku kiedy w obwo¬ dzie nie przeplywa prad spawania na uzwojeniu szeregowym 6 nie ma spadku napiecia. W zwiaz¬ ku z tym do bazy 8 tranzystora wejsciowego 11 równiez nie podawane jest napiecie, dzieki czemu tranzystor 11 jest przewodzacy. Prad kolektoro¬ wy tranzystora wejsciowego 11 przeplywajac przez baze tranzystora 19 powoduje, ze poczatkowy ujemny potencjal tej bazy przewyzszony zostaje potencjalem dodatnim co w konsekwencji powo¬ duje zablokowanie tranzystora 19 jak równiez tranzystora 21. Ze wzgledu na to, ze opornik 22. bazy tranzystora 24 posiada równiez dodatni po¬ tencjal, blokowany jest takze tranzystor 24, w zwiazku z czym czlon wykonawczy 37 napedu ukladu regulacyjnego 35 pozbawiony jest na¬ piecia.Ze wzgledu na to, ze tranzystor 18 jest równiez w tym przypadku przewodzacy, baza tranzysto¬ ra 25 otrzymuje dodatni potencjal wzgledem prze¬ wodu 33, przez co blokowany jest tranzystor 25, a wraz z nim grupa tranzystorów 25, 26 i 27.W wyniku tego czlon wykonawczy 36 napedu ukladu regulacyjnego 35 równiez pozbawiony jest napiecia.W przypadku, kiedy istnieje koniecznosc nasta¬ wiania spawarki na wiekszy prad spawania, na¬ lezy uchwytem spawalniczym 5 dotknac krótko¬ trwale do styku 4 opornika 2 osadzonego na ele¬ mencie spawanym 1. Powstale przy tym uderzenie pradowe powoduje wzbudzenie impulsu napiecio¬ wego na szeregowym uzwojeniu 6, zaleznego od wielkosci opornosci opornika 2, dzieki czemu ba¬ za 8 tranzystora wejsciowego 11 przewodzi po¬ przez czlon RC 9, 10. Dodatnie napiecie przylozo¬ ne do bazy 8 blokuje wtedy tranzystor 11 tylko nieznacznie, tak ze ujemny potencjal wystepujacy na bazie tranzystora 18 wystarczy aby tranzystor 18 byl przewodzacy, co z kolei blokuje grupe tran¬ zystorów 25, 26, 27. Przewaga nieznaczna ujemne¬ go potencjalu, powstalego wskutek przeplywu pradu kolektorowego tranzystora 11 na oporni¬ ku 17 bazy powoduje, ze tranzystor 19 jest nadal przewodzacy. Przewodzacy jest równiez dzieki temu tranzystor 21 oraz tranzystor wyjsciowy 24 w wyniku czego zadziala czlon wykonawczy 37 regulacji pradu „wiekszego".W rytmie wystepujacych po sobie zwarc sty¬ ku 4 naped ukladu regulacyjnego 35 nastawia wzbudzenie spawarki na wiekszy prad spawania.W przypadku, kiedy wymagany jest mniejszy prad spawania nalezy krótkotrwale dotknac uchwytem spawalniczym 5 do styku 3 opornika 2.Powstaly impuls pradu wskutek mniejszej war¬ tosci opornosci w stosunku do poprzednio opisy- 5 wanego przypadku jest znacznie wiekszy. Dzieki temu równiez impuls napieciowy powstaly na uzwojeniu szeregowym 6 doprowadzonym do ba¬ zy 8 tranzystora wejsciowego 11 posiada wieksza wartosc. Napiecie to wystarcza do calkowitej blo- 10 kady tranzystora wejsciowego 11.Drugi blokujacy tranzystor 20 bedzie przez to przewodzacy w wyniku czego baza tranzystora 19 otrzyma potencjal przewodu 33 i grupa tranzysto¬ rów 19, 21 i 24 bedzie zablokowana. Baza tranzy- stora 18 przez blokade tranzystora wejsciowego 11* uzyska dodatni potencjal co spowoduje jego za-' blokowanie. Na bazie tranzystora 25 wystapi ujemny potencjal i grupa tranzystorów 25, 26 i 27 bedzie przewodzaca, w wyniku czego za- 0 dziala czlon wykonawczy 36 regulacji pradu spa¬ wania „mniejszego" i naped ukladu regulacyjne¬ go 35 w rytmie stykania nastawi wzbudzenie spa¬ warki na mniejszy prad spawajacy.Podczas spawania wystepuje na uzwojeniu sze- regowym 6 tak duzy spadek napiecia, ze takze trzeci blokujacy tranzystor 29 jest przewodzacy i baza tranzystora 25 uzyska potencjal przewo¬ du 33. Dzieki temu nastepuje takze blokada gru¬ py tranzystorów 25, 26 i 27 i zanik impulsu wy- 30 konawczego ukladu regulacyjnego 35. PL