Opublikowano: 10.V.1967 53218 KI. 65 f3, 10 MKP B 63 h UKD AJU Twórca wynalazku i Aleksander Kohane' Szczecin (Polska) wlasciciel patentu Sruba okretowa Przedmiotem wynalazku jest sruba okretowa z lopatami szczelinowymi, to jest z lopatami skla¬ dajacymi sie z oddzielnych elementów o odpo¬ wiednim ksztalcie.Przy stosowanej obecnie konstrukcji srub okre¬ towych i ograniczonej ich srednicy mozna zauwa¬ zyc zmniejszanie sie sprawnosci napedu przy du¬ zym obciazeniu sruby, a wiec zarówno dla statków, w których zainstalowana jest duza moc napedowa, jak i dla tych statków, które pracuja na uciag. Ba¬ dania wysdko obciazonych srub wykazuja, ze po¬ szczególne elementy lopat tych srub pracuja przy tak duzych katach natarcia, dla których wspól¬ czynnik sily nosnej profilu elementu lopaty osiaga swa górna granice lub nawet maleje, a doskona¬ losc profilu jest niska.Istota wynalazku jest sruba, która dla duzych obciazen pozwoli na zwiekszenie uciagu z dopro¬ wadzonego momentu obrotowego, to znaczy pozwo¬ li na zwiekszenie sprawnosci napedu. Temu zada¬ niu odpowiada sruba wedlug wynalazku polegaja¬ cego na zastosowaniu do budowy lopat tej sruby profili szczelinowych, charakteryzujacych sie, przy duzych katach natarcia, znacznie wiekszymi wspól¬ czynnikami sily nosnej i wieksza doskonaloscia w porównaniu z dotychczas do budowy lopat stoso¬ wanymi profilami pojedynczymi, przy czym w kaz¬ dym konkretnym przypadku, w zaleznosci od ka¬ tów natarcia, ustala sie zarówno wygiecie linii szkieletowej jak i ilosc szczelin profilu zastosowa¬ nego do budowy lopaty sruby. 15 20 25 3ti Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia przekrój lopaty jednoszczelinowej, fig. 2 przedstawia prze¬ krój lopaty dwuszczelinowej, fig. 3 przedstawia srube z lopatami dwuszczelinowymi w widoku z boku, przy czym dla przejrzystosci pokazana jest tylko jedna lopata, fig. 4 — srube z fig. 3 w wido¬ ku w kierunku osi statku, fig. 5 przedstawia sru¬ be z lopatami jednoszczelinowymi, a fig. 6 — od¬ miane sruby z lopatami dwuszczelinowymi w prze¬ kroju, fig. 7 przedstawia srube okretowa z na¬ stawnymi lopatami szczelinowymi, fig. 8 — srube z fig. 7 w widoku w kierunku osi statku, a fig. 9 i fig. 10 przedstawiaja odmiane sruby okretowej z lopatami szczelinowymi.Sruba okretowa wedlug wynalazku posiada lo¬ paty szczelinowe 1 charakteryzujace sie tym, ze w przekroju na kazdym promieniu, profil lopaty stanowi znany w aerodynamice profil szczelinowy — jednoszczelinowy (fig. 1), dwuszczelinowy (fig. 2) lub wiecej szczelinowy. Lopata 1 sruby zbudo¬ wana jest w kazdym z przypadków z odpowiedniej ilosci elementów 2. Elementy 2 lopaty szczelino¬ wej 1 przymocowane sa do wspólnej piasty 3, osa¬ dzonej na wale srubowym 4 (fig. 3), przy czym w przekroju na dwóch promieniach widoczne jest, ze lopata szczelinowa 1 zbudowana jest z profili dwuszczelinowych o róznych wygieciach linii szkie¬ letowej i róznej grubosci. Elementy 2 lopaty szcze¬ linowej 1 sa polaczone miedzy soba przy pomocy laczników 16, które usztywniaja caly uklad. W wi- 5321853218 doku w kierunku osi statku (fig. 4) widoczne sa trzy takie lopaty szczelinowe 1 zbudowane z trzech elementów 2 kazda, przymocowane do wspólnej piasty 3 osadzonej na wale srubowym 4. Obrys kazdego elementu 2 (w obrebie jednej lopaty szcze¬ linowej 1) jest rózny i zalezny od obrysu calej lo¬ paty oraz od charakterystyki geometrycznej pro¬ filu lopaty. Laczniki 16 elementów 2 sa wygiete po wyznaczonym przez promien sruby lub specjalnie dobranym luku i posiadaja taki przekrój, by po¬ prawic przebieg linii pradu na lopacie. W przy¬ padku sruby z lopatami jednoszczelinowymi w ce¬ lu ulatwienia wykonania sruby, (fig. 5), kazdy z elementów 2 lopaty 1 przymocowany jest do od¬ powiadajacej mu piasty 3 i obie piasty 3 osadzone sa na wspólnym wale srubowym 4 jedna za druga w taki sposób, by elementy 2 w przekroju na kaz¬ dym promieniu sruby tworzyly wspólnie profil szczelinowy. W przypadku sruby z lopatami dwu- szczelinowyitii (fig. 6), dla ulatwienia wykonania, poszczególne elementy 2 lopaty 1 sa osadzone na swoich piastach 3 i 5 z tym, ze piasty elementów 2 przednich i tylnych osadzone sa na piascie 5 ele¬ mentów 2 srodkowych, na klinach 6 i zabezpie¬ czone przed zsunieciem sie nakretkami 7. Piasta 5 srodkowych elementów 2, stanowiaca wlasciwie piaste calej sruby okretowej, osadzona jest na wale srubowym 4 w normalnie stosowany sposób, to jest na klinie 6 i zabezpieczona przed zsunie¬ ciem sie nakretka 15. Sruba okretowa z nastaw¬ nymi lopatami szczelinowymi (fig. 7) posiada pias¬ te normalnej konstrukcji z mechanizmem obrotu lopat wewnatrz. Do piasty 8 na trzonie przymo¬ cowane sa obrotowe lopaty szczelinowe 9, w tym przypadku dwuszczelinowe, zbudowane z trzech elementów 2 osadzonych na tarczy 10 lopaty 9.W widoku w kierunku osi statku (fig. 8) widoczne sa obrotowe lopaty szczelinowe 9, przy czym obrys kazdego elementu 2 (w obrebie jednej lopaty 9) jest rózny i jest zalezny od obrysu calej lopaty szczelinowej 9. Dla poprawienia charakterystyk istniejacych srub okretowych dotychczasowej kon¬ strukcji, przy duzych obciazeniach sruby, sluzy przeksztalcenie (fig. 9) normalnych lopat 11 takich srub w lopaty szczelinowe przez przyspawanie do nich slotów 12 i klap 13 na specjalnych wsporni¬ kach 14. W widoku w kierunku osi statku (fig. 10) 5 widac rozmieszczenie slotów 12, klap 13 oraz wsporników 14 na lopatach 11. PL