Opublikowano: 5.Y.1967 53184 KI. 19 c, 19/26 MKP EOlc Al\l V&D 625.7/.8.084-872 Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Eugeniusz Brachmanski, inz. Slawo¬ mir Chelstowski, mgr inz. Jacek Korol, inz.Bohdan Stasiak, mgr inz. Zenon Wyslouch Wlasciciel patentu: Fabryka Maszyn Budowlanych „Fadroma", Wroclaw (Polska) Samobiezny ogumiony walec drogowy 3 Przedmiotem wynalazku jest samobiezny ogu¬ miony walec drogowy przeznaczony do zageszcza¬ nia robót ziemnych oraz podbudów z gruntów sta¬ bilizowanych i kruszyw przy budowie dróg i in¬ nych pracach ziemnych, skladajacy sie z ciagnika jednoosiowego i naczepy balastowej.Znane w tej dziedzinie rozwiazania maja nacze¬ py ze sztywna osia-kól, a z ciagnikiem polaczone sa przegubem pozwalajacym na wzajemne ruchy naczepy i ciagnika w dwu prostopadlych do siebie plaszczyznach. Inne znane konstrukcje posiadaja uklady kól naczepy lozyskowane parami na krót¬ kich przechylnych osiach.Rozwiazania te posiadaja istotna wade w postaci braku pelnego wyrównania nacisków pionowych wszystkich kól zageszczajacych.Wyrównanie nacisków pionowych jest koniecz¬ nym warunkiem prawidlowego zageszczania wal- p&m rv0,nminnv,nn.Calkowite wyrównanie nacisków pionowych za¬ pewniaja znaine rozwiazania;, w których kazde kolo naczepy posiada osobna slknzymie balastowa wahli- wie zamoicowaina w ramie naczepy.Uklad ten jednak odznacza sie znacznym skom¬ plikowaniem konstrukcji, duzym zuzyciem materia¬ lu, a ponadto waskie skrzynie poszczególnych sek¬ cji trudno napelniac balastem przy uzyciu mecha¬ nicznych srodków zaladunku.Znane sa ponadto konstrukcje, w których uzys¬ kano pionowa wahliwosc kól zageszczajacych dzie- 20 25 30 ki systemowi dzwigni i przegubów, oraz konstruk¬ cje w których kola zageszczajace naczepy podpar¬ te sa ukladem cylindrów hydraulicznych zgrupo¬ wanych w dwie lub wiecej sekcji, które zapew¬ niaja z tylu naczepy dwa lub wiecej teoretycznych punktów podparcia. W tej sytuacji przód naczepy musi byc zawieszony na przegubie o dwu prosto¬ padlych osiach obrotu.Konstrukcja walca ogumionego wedlug wynalaz¬ ku ma na celu stworzenie maszyny, która spelnia¬ jac warunki potrzebne do efektywnego zageszcza¬ nia jak calkowite wyrównanie nacisków piono¬ wych kól, male odstepy miedzy kolami, duza zwrotnosc, bedzie jednoczesnie prosta, oszczedna i wygodna w eksploatacji.Samobiezny ogumiony walec drogowy wedlug wynalazku stanowi jednoosiowy ciagnik zaopatrzo¬ ny w sztywno zamocowany czop pionowy, na któ¬ rym ulozyskowana jest naczepa balastowa posia¬ dajaca zestaw kól zageszczajacych, zamocowanych w niewielkich odstepach za pomoca wahaczy pod¬ partych cylindrami hydraulicznymi. Cylindry, pod¬ pierajace wszystkich kól zageszczajacych sa pola¬ czone równolegle w jeden system, przez co osiag¬ nieto calkowite wyrównanie nacisków pionowych wszystkich kól, a naczepa w ten sposób uzyskala jeden teoretyczny punkt podparcia w tylnej czesci.Ten punkt podparcia wraz z reakcjami, które przenoczone sa przez czop ciagnika tworza uklad zawieszenia naczepy oparty na schemacie trójka- 531843 ta, którego podstawa jest rzut osi kól ciagnika na plaszczyzne gruntu. Takie zawieszenie zapewnia maszynie dobra statecznosc, a konstrukcja naczepy obciazona jest silami w, ukladzie calkowicie sta¬ tycznie wyznaczalnym. ; Hydrauliczny uklad zawieszania kól, oprócz wy¬ równywania nacisków pozwala jeszcze na unosze¬ nie poszczególnych kól wr górne polozenie przez co wylacza sie je z pracy: Czynnosc te stosuje sie w celu zwiekszenia, nacisku na grunt wywiera- ; ^n^go przez pozostale kola lub zmniejszenie szero- ^ l^oscLpasa zageszczania.Hyorauliczny uklad zawieszania umozliwia po¬ nadto regulacje wysokosci uniesienia skrzyni ba¬ lastowej oraz manewry owiazane z wymiana kola, przy czym wyeliminowano potrzebe stosowania osobnych podnosników, j Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na ifysunku, na którym fig. 1 przedstawia- widok walca z boku* fig. 2 widok z ty¬ lu a fig. 3 i fig. 4 przedstawiaja schematy polaczen ukladu hydraulicznego zawieszenia naczepy.Samobiezny walec ogumiony sklada sie z jedno¬ osiowego ciagnika 1, który posiada sztywno za¬ mocowany pionowy czop 3 na którym jest ulozys- kowana za pomoca lozysk 8 tuleja 7 zwiazana z ra¬ mieniem naczepy 2. Polaczenie naczepy z ciagni¬ kiem umozliwia wzajemne obroty obu czesci je¬ dynie w plaszczyznie poziomej.Obroty ciagnika 1 w stosunku do naczepy 2 do¬ konywane sa za pomoca cylindrów hydraulicznych 14, uzyskuje sie w ten sposób skret maszyny.Naczepa 2 z tylu podparta jest zestawem za¬ geszczajacych kól jezdnych 6, które z korpusem naczepy polaczone sa za pomoca oddzielnych dla kazdego kola wahaczy 5 i cylindrów hydraulicz¬ nych 4.Naczepa 2 posiada jedna obszerna komore na po¬ mieszczenia balastu w postaci piasku, zwiru lub podobnego materialu sypkiego, a jej ksztalt zapew¬ nia korzystny rozklad obciazen na obie osie ma¬ szyny, a jednoczesnie pozwala na latwe wysypy¬ wanie balastu przez klapy umieszczone w dolnej czesci komory.Cylindry 4 ukladu zawieszenia umocowane sa sworzniami do skrzyni naczepy 2 oraz do wahaczy 5. Polaczenie cylindrów wedlug odmiany pokaza- zanej na schemacie fig. 3 stanowi uklad równoleg¬ ly, w którym przestrzenie nadtlokowe wszystkich cylindrów 4 polaczone sa ze soba, a przewód 9 poprzez zawór odcinajacy 10 laczy je z rozdziela¬ czem ukladu skretu maszyny.Polaczenie cylindrów 4 z ukladem skretu, który jest zasilany pompa napedzana przez silnik ciag¬ nika umozliwia zmiane napelnienia cylindrów 4, co nastepuje po otwarciu zaworu odcinajacego 10 oraz przelaczeniu rozdzielacza skretu. 53184 *! ...Napelnianie cylindrów 4 i zwiekszanie przeswi¬ tu pod naczepa odbywa sie pod dzialaniem pom¬ py, natomiast opuszczanie naczepy nastepuje pod wplywem jej ciezaru prz£ czym olej z przestrzeni 5 nadtlokowej cylindrów jest wytlaczany poprzez przewód 9, otwarty zawór 10 oraz rozdzielacz skre¬ tu do zbiornika ukladu skretu, a przestrzenie pod- tlokowe cylindrów 4 sa wolne od oleju i polaczo¬ ne z atmosfera. io Polaczenie wedlug odmiany drugiej pokazane na rysunku fig. 4 umozliwia podnoszenie i utrzymy¬ wanie w pozycji uniesionej dowolnych kól nacze¬ py. W tym ukladzie równiez podtlokowe przestrze¬ nie cylindrów 4 wypelnione sa olejem i poprzez 15 zawory odcinajace 11 oraz przewód 12 polaczone sa ze zbiornikiem wyrównawczym 1.3. v W celu podniesienia w górne polozenie które¬ gos z *kól nalezy opuscic naczepe otwierajac za¬ wór 10 i rozdzielacz skretu, nastepnie zamknac za- 20 , wór 11 odpowiedniego. cylindra -,i ponownie pod¬ niesc naczepe.Dzieki wypelnieniu olejem przestrzeni podtloko¬ wej cylindra i odcieciu jej zaworem 11 tlok utrzy¬ muje sie w górnym skrajnym polozeniu unoszac 25 równoczesnie kolo jezdne.Zbiornik wyrównawczy 13 sluzy do pomieszcze¬ nia nadmiaru oleju wytlaczanego z przestrzeni pod- tlokowych cylindrów 4 w przypadku podnoszenia naczepy, oraz do uzupelnienia ilosci oleju przy 30 opuszczaniu naczepy. PL