PL53171B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 12. VI. 1967 53171 KI. 12 o, 23/03 MKP C 07 c m Jjg^YTELNIA Urzedu Patentowego Wspóltwórcy wynalazku: Bernard Pflugfelder, Paul Vannel Wlasciciel patentu: Societe Nationale des Petroles d'Aquitaine, Paryz (Francja) Sposób wytwarzania hydroksytioli Wynalazek dotyczy nowego sposobu wytwarza¬ nia hydroksytioli, szczególnie etano-l-hydroksy-2- -tiolu znanego pod nazwa merkaptoetanolu, zwiaz¬ ku majacego zastosowanie jako inhibitor korozji, jako skladnik kompozycji do sklejania wlókien oraz jako posredni reagent przy wytwarzaniu produktów farmaceutycznych.Znane sposoby wytwarzania hydroksytioli opar¬ te sa na zasadzie dzialania tlenku etylenu albo cieklych lub gazowych homologów tego tlenku na ciekly lub gazowy siarkowodór w nadmiarze, w obecnosci róznych katalizatorów takich jak siar¬ czek zelaza lub kaolin. Znany jest równiez sposób z zastosowaniem rozpuszczalników, takich jak na przyklad tiodwuglikol, który dziala jako ktaliza- tor przy wytwarzaniu hydroksytiolu. Stosujac te sposoby uzyskuje sie jednak stosunkowo niska wydajnosc hydroksytiolu, która na ogól nie prze¬ kracza 50%. Poza tym otrzymuje sie glównie tio- dwuglikole.Niniejszy wynalazek, w porównaniu z dotych¬ czas znanymi sposobami, umozliwia prowadzenie procesu w niskiej temperaturze, nawet w tempera¬ turze otoczenia, przy czym uzyskuje sie ciekle produkty zawierajace do 80% zadanego hydroksy¬ tiolu. Druga zaleta wynalazku jest stosowanie ka¬ talizatorów dostepnych w handlu.Sposób wedlug wynalazku polega na poddaniu reakcji tlenku alkilenu z siarkowodorem w obec- 10 u 20 nosci poliaminowej zywicy jonitowej lub zywicy metakrylowej jako katalizatora.Jako katalizator nadaje sie lekko kwasowa lub alkaliczna kationowa lub anionowa zywica joni¬ towa, przy czym w sklad katalizatora moze wcho* dzic kilka takich zywic. Katalizatorami takimi sa zywice znane w handlu pod nazwa DOWEX II/OH (poliamina), AMBERLITY takie jak IR 45/OH- (poliamina kopolimeru styrenowo-dwuwinyloben- zenowego), IRA 401/C1- (czwartorzedowa amonio- wa pochodna kopolimeru styrenowo-dwuwinylo- benzenowego), IR 50/+ (zywica metakrylowa) itp.W obecnosci tych katalizatorów, reakcja tlenku alkilenu z siarkowodorem moze zachodzic w tem¬ peraturze 0°—50°C, zwlaszcza w granicach 15°— —45°C.Jako tlenek alkilenu stosuje sie tlenek alkilenu o 2—4 atomach wegla na przyklad tlenek etylenu, tlenek 1,2^-propylenu, oraz tlenek 1-jednochloro- -2,3-propylenu, przy czym stosunek molowy siar¬ kowodoru do tlenku alkilenu wynosi korzystnie 2:1.Inna cecha sposobu wedlug wynalazku jest to, ze srodowisko reakcyjne rozciencza sie substancja obojetna, przy czym jezeli stosuje sie gazowy tle¬ nek alkilenu jak np. tlenek etylenu, to substancja ta jest gaz obojetny taki jak azot lub gazowy dwutlenek wegla. Rozcienczalnik ten sluzy do usu¬ wania ciepla wytwarzanego podczas reakcji, któ¬ rej charakter jest wysoce egzotermiczny. 5317153171 3 Poniewaz na przebieg reakcji wplywaja rózne czynniki zwlaszcza ilosc gazów, predkosc prze¬ strzenna tych giazów, temperatura oraz rodzaj za¬ stosowanego katalizatora parametry nalezy dobrac tak aby uzyskac jak najlepsze wyniki. Ponizsze przyklady objasniaja blizej sposób wedlug wyna- • lazku.Przyklad I. Do kolumny wyposazonej w re- jgulator ciepla wprowadza sie ziarna zywicy jonito- Jw%j DOWEX II/OH- po czym przez zywice te przepuszcza sie mieszanine tlenku etylenu i siar¬ kowodoru w stosunku molowym 1:2. Kolumne utrzymuje sie w temperaturze 40°C a predkosc przeplywu gazowej mieszaniny wynosi 450 litrów/ /godz. na 1 litr katalizatora. U wylotu kolumny otrzymuje sie merkaptoetanol (HS — CH2 — CH2 — — OH), przy czym wydajnosc wynosi 72%.Przyklad II. Do kolumny z przykladu I wprowadza sie zywice AMBERLIT IR 45/OH".Postepujac jak w przykladzie I uzyskuje sie mer¬ kaptoetanol z 75% wydajnoscia.Przyklad III. Zastepujac zywice z przykla¬ du II przez AMBERLIT IRA 401/C1" uzyskuje sie wydajnosc 62%.Przyklad IV. Postepujac jak w przykla¬ dzie I z tym, ze zamiast zywicy DOWEX stosuje sie mieszanine równych czesci zywic AMBERLIT IR 50/H+ i IR 45/OH-, uzyskuje sie wydajnosc 50%.Przyklad V. Postepujac jak w przykladzie II z tym, ze temperature ustala sie na 25°C a predkosc przeplywu mieszaniny na 100 litrów/ /godz. oraz srodowisko reakcyjne rozciencza sie azotem stosujac 1 objetosc N2 na 1 objetosc tlen¬ ku etylenu, uzyskuje sie merkaptoetanol z 79,5% wydajnoscia.Przyklad VI. Postepujac jak w przykladzie II z tym, ze temperature ustala sie na 30°C, pred¬ kosc przeplywu gazów pozostawia sie bez zmian a srodowisko reakcyjne rozciencza sie azotem sto¬ sujac 1,2 objetosci N2 na 1 objetosc tlenku etylenu, uzyskuje sie merkaptoetanol z 60%-owa wydaj¬ noscia.Przyklad VII. Postepujac jak w przykla¬ dzie VI z tym, ze stosuje sie 3 objetosci siarko¬ wodoru na 2 objetosci tlenku etylenu i 1,8 obje¬ tosci azotu, uzyskuje sie wydajnosc 57%. 4 Przyklad VIII. Postepujac jak w przykla¬ dzie II, z tym, ze zamiast tlenku etylenu stosuje sie tlenek 1,2-propylenu, uzyskuje sie l-tiolo-2- -propanol z 73%-owa wydajnoscia.Przyklad IX. Postepujac jak w przykladzie VIII, z tym, ze zamiast tlenku propylenu stosuje sie tlenek l-chloro-2,3-propylenu, uzyskuje sie 1- -chloro-3-tiolo-2-propanol (CICH2 — CHOH — —CH2SH) z okolo 72%-owa wydajnoscia. PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania hydroksytioli na drodze reakcji tlenku alkilenu i siarkowodoru w obec- 20 nosci katalizatora, znamienny tym, ze jako ka¬ talizator stosuje sie poliaminowa zywice joni¬ towa lub zywice metakrylowa.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako katalizator stosuje sie poliaminowa zywi- 29 ce kopolimeru styrenowo-dwuwinylobenzeno- wego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako katalizator stosuje sie zywice typu czwar¬ torzedowej amoniowej pochodnej kopolimeru so styrenowo-dwuwinylobenzenowego.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako katalizator stosuje sie zywice jonitowa AMBERLIT.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako katalizator stosuje sie zywice jonitowa DOWEX.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w temperaturze 0°—50°C. 40
7. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze reakcji z siarkowodorem poddaje sie tlenek al¬ kilenu o 2—4 atomach wegla w czasteczce.
8. 8. Sposób wedlug zlastrz. 1—7, znamienny tym, ze jako tlenek alkilenu stosuje sie tlenek etylenu, « tlenek 1,2-propylenu lub tlenek l-chloro-2,3- -propylenu, w stosunku molowym siarkowodoru do tlenku alkilenu 2 :1 przy czym reakcje pro- dzi sie w obecnosci katalizatora w postaci polia- minowej zywicy jonitowej kopolimeru styreno- 50 wo-dwuwinylobenzenowego. RSW „Prasa" Wr. Zam. 202/67. Naklad 318 eg*. PL