Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1967 53065 KI. 42 c, 9/01 MKP G 01 c T|o° Twórcawynalazku: inz. Witaliusz Polak Wlasciciel patentu: Wojewódzki Zarzad Dróg Publicznych w Gdansku, Gdansk (Polska) Przyrzad do wykrywania i oznaczania nierównosci nawierzchni dróg Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do wy¬ krywania i oznaczania nierównosci nawierzchni dróg podczas kontroli wykonywania nawierzchni i podczas odbioru wykonanych robót.Obecnie kontrolne pomiary nierównosci na¬ wierzchni zarówno podczas robót jak i podczas odbioru robót wykonanych przeprowadza sie, sto¬ sujac drewniane laty dlugosci 3 m. Pomiar lata dokonywany jest w ten sposób, ze late przyklada sie kolejno do nawierzchni, a nastepnie podzialka milimetrowa mierzy sie odleglosc pomiedzy na¬ wierzchnia i lata w miejscach, gdzie lata nie przy¬ lega do nawierzchni. Pomiar ciagly lata, wyma¬ gany przy odbiorach robót, jest bardzo uciazliwy i pracochlonny. Wymaga on zatrudnienia dwóch pracowników. Stosowana podzialka milimetrowa nie zapewnia dokladnosci pomiaru.Znany jest specjalny przyrzad do biezacego po¬ miaru nierównosci nawierzchni tzw. wiagraf. Jest to skomplikowany przyrzad, zwykle o duzej dlu¬ gosci — nawet powyzej 10 m, — skladajacy sie z konstrukcji opartej na kilku lub kilkunastu kól¬ kach jezdnych, przymocowanych do niej za po¬ srednictwem wahaczy, oraz z urzadzenia rejestru¬ jacego. Zamocowanie kólek na wahaczach zape¬ wnia to, ze srodek przyrzadu — mimo nierównosci jezdni — wykonuje tylko nieznaczne ruchy piono¬ we, co z kolei zapewnia stosunkowo duza doklad¬ nosc pomiarów. Uklad pomiarowy i rejestrujacy sklada sie z urzadzenia kreslacego podluzny mi- 10 15 20 25 30 kroprofil nawierzchni oraz z urzadzenia zliczaja¬ cego.Poza skomplikowanym rozwiazaniem i wysoka cena, wada wiagrafów jest brak elementu sygnali¬ zujacego nierównosci, wykraczajace poza dopu¬ szczalna tolerancje, oraz elementu oznaczajacego te nierównosci.Przedmiotem wynalazku jest przyrzad, sluzacy do wykrywania tylko nierównosci wykraczajacych poza tolerancje oraz do oznaczania miejsca stwier¬ dzonych nierównosci.W rozwiazaniu wedlug wynalazku lata na kól¬ kach jezdnych, korzystnie na czterech, wyposazo¬ na jest w element w postaci czujnika z nastawia¬ nymi sygnalizatorami nierównosci jezdni.Dalsza istota wynalazku jest wyposazenie laty w element sterowany czujnikiem, oznaczajacy te nierównosci.Przyrzad pozwala na bezposrednia kontrole wy¬ konanych robót, eliminacje bledów w wykonaw¬ stwie na biezaco, przez co otrzymuje sie na¬ wierzchnie o wysokiej jakosci, ulatwia usuwanie popelnionych bledów w wykonawstwie, zwieksza oszczednosc w czasie, dogodnosc i szybkosc doko¬ nywania pomiarów. Dzialanie przyrzadu mozliwe jest zarówno przy ruchu w przód jak i w tyl.Przyrzad taki jest lekki i dogodny w uzyciu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie przyrzad w wi- 530653 doku z góry, fig. 2 — przyrzad w widoku z boku, a fig. 3 — uklad ideowy elektrycznego sterowania sygnalizatorów przez czujnik.Przyrzad sklada sie z czujnika 1, drazka 2 sa¬ moczynnego sterowania, elektrycznych kontaktów 3, zarówek wzglednie dzwonków 4, zródla pradu 5, tablicy sygnalizacyjnej 6, korpusu 7, zbiornika 8, zaworu 9, ukladu dzwigni 10, kólek 11 i uchwytu 12 do przesuwania przyrzadu.Zródlo pradu polaczone jest z masa czujnika 1 oraz* za pomoca kontaktów 3 z tablica sygnaliza¬ cyjna 6. Kontakty 3 sa ruchome i ustawienie ich uzaleznione jest od wymaganej dokladnosci po¬ miaru (np. moga byc ustawione w ten sposób, ze zwieraja obwód przy nierównosci nawierzchni wynoszacej 6 mm).Pomiaru nierównosci* dokonuje sie przesuwajac przyrzad wzdluz jezdni. W zaleznosci od charak¬ teru nierównosci pionowy drazek sterowania auto¬ matycznego 2 opada wzglednie unosi sie ku górze, powodujac poprzez kontakty 3 zamkniecie obwo¬ du i zapalenie sie zarówki wzglednie uruchomienie sygnalizacji dzwiekowej 4. Równoczesnie z sygna¬ lem elektrycznym nastepuje otwarcie — za po¬ moca dzwigni 10 — zaworu 9, przez który wy¬ plywa farba ze zbiornika 8, znaczac w sposób wi- 53065 doczny nierównosc na jezdni. Zamkniecie zaworu nastepuje z chwila przesuniecia drazka sterowania poza krawedz nierównosci. Wielkosc nierównosci odczytana jest na czujniku. f PL