Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.11.1967 52929 KI. 30 a, 14/01 MKP A 61 b Jl/W UKD —t—; T&KAfc Twórca wynalazku i TadeuszLakomy, Gdansk (Polska) wlasciciel patentu i)^^^ n 'ls% riufowi: Tokograf elektroniczny do tokografii zewnetrznej Przedmiotem wynalazku jest tokograf elektro¬ niczny do tokografii zewnetrznej przeznaczony do rejestracji czynnosci skurczowej macicy podczas ciazy i porodu.Przyrzad umozliwia rejestracje wszystkich okre¬ sów porodu na tasmie papierowej.W poloznictwie znane sa rózne typy przyrzadów do tokografii zewnetrznej przy pomocy których, w oparciu o zmiany twardosci miesnia macicy, re¬ jestruje sie zmiany zachodzace w miesniu ma¬ cicy.Znane tokografy o róznych przekladniach me¬ chanicznych lub pneumatyczno-mechanicznych posiadaja dwie zasadnicze wady, a mianowicie, bezwladnosc, która nie pozwala na rejestrowanie szybkich zmian twardosci i mala czulosc wynika¬ jaca z systemu przekladni. Do tych przyrzadów naleza równiez tokografy, których zasada dziala¬ nia jest oparta na zjawisku zmiany cisnienia w hermetycznie zamknietej puszce, której membra¬ na porusza przymocowany do niej trzpien zwia¬ zany z pisakiem przyrzadu rejestratora. Te toko¬ grafy posiadaja równiez mala czulosc i doklad¬ nosc ze wzgledu na zmiany temperatury. Znane tokografy elektryczne, w których osiagnieto duza czulosc maja jednak powazna wade, poniewaz przez wprowadzenie czujników do macicy przez naklucie jaja plodowego powoduja infekcje we- wnatrzjajowa. Czesto w konsekwencji prowadzilo 10 15 20 25 30 to do zaburzen czynnosci porodowej lub zakaze¬ nia wewnatrzjaj owego.Istota wynalazku polega na zastosowaniu czuj¬ nika magnetycznego typu róznicowego, który w czasie pracy przylega do brzucha. Sygnal z czuj¬ nika po wzmocnieniu podany jest na rejestrator.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony tytulem przykladu na rysunku na którym fig. 1 przedsta¬ wia sposób polaczenia poszczególnych podzespolów tokografu, fig. 2 przekrój podluzny czujnika mag¬ netycznego i jego przekrój poprzeczny plaszczyz¬ na B—B, fig. 3 — schemat elektryczny czujnika magnetycznego, fig. 4 — schemat elektryczny wzmacniacza elektrycznego.Tokograf elektryczny do tokografii zewnetrznej fig. 1 wyposazony jest w czujnik 3, który pola¬ czony jest ze wzmacniaczem pradu stalego 4 i ,re- jestratorem 5. Zródlem zasilania calego ukladu jest zasilacz sieciowy 6.Sygnal elektryczny jest doprowadzony z czuj¬ nika 3 do wzmacniacza pradu stalego 4 i po wzmocnieniu zostaje zapisany przez rejestrator 5 na papierze.Uklad tokografu elektronicznego zasilany jest z sieci pradu zmiennego 220V/50Hz przez zasi¬ lacz 6 o stabilizowanym napieciu wyjsciowym.Czujnik tokografu 3 (fig. 1) umocowany jest na powlokach brzusznych przy pomocy dwóch pa¬ sów bawelnianych przechodzacych przez cztery otwory mocujace 12 (fig. 2). Pasy te opasuja cialo 52929f 3 badanej pacjentki na dwa palce powyzej pepka w linii srodkowej ciala.Czujnik przedstawiony na fig. 2 jest umieszczo¬ ny w obudowie metalowej, która sklada sie z pod¬ stawki 13 i czterech scianek bocznych 18 z przy¬ mocowanym cylindrem 15 do czesci górnej, w któ¬ rej znajduje sie trzpien ruchomy 16 ze sprezy¬ na 17, gwintem 14 do regulacji naciagu sprezy¬ ny 17 oraz posiada podzialke milimetrowa 29 do ustawienia wstepnego nacisku grotu 11. Zmiany twardosci miesnia macicy powoduja zmiany polo¬ zenia grotu 11, który z kolei przesuwa rdzen fer¬ romagnetyczny 10 w cewce czujnika dajac w efek¬ cie napiecie zmienne na uzwojeniach 7, 9, które¬ go wartosc jest proporcjonalna do glebokosci wsuniecia rdzenia 10 w uzwojenia 7, 8, 9.Uzwojenie 8 zasilane jest napieciem zmiennym np. 6,3V/50Hz. Sprezyna 17 sluzy do poczatko¬ wego ustawienia rdzenia 10 z grotem 11 i pracu¬ je na sciskanie. Napiecie zmienne miedzy punkta¬ mi A—A (fig. 3) jest nastepnie prostowane przez prostownik w ukladzie Graetza zbudowany na czterech diodach 20 i wygladzane przez filtr opo- rowo-pojemnosciowy 21, 22. Na wyjsciu prostow¬ nika otrzymujemy napiecie stale, którego wartosc chwilowa jest proporcjonalna do chwilowego po¬ lozenia grotu 11. Dzieki róznicowemu nawinieciu uzwojen wtórnych 7, 9 uzyskuje sie dwukrotny wzrost czulosci czujnika.Wyjsciowe napiecie czujnika podawane jest na dwustopniowy wzmacniacz symetryczny pradu sta¬ lego. Pierwszy stopien wzmacniacza (fig. 4) zrea¬ lizowany jest na lampie 23 a drugi na dwóch lampach 24. Lampy kazdego stopnia dobrano tak, by mialy jednakowe charakterystyki. Symetryczny uklad wzmacniacza pradu stalego 4 wybrano ze wzgledu na koniecznosc zmniejszenia przydzwie- ku sieciowego i uniezaleznienia wskazan rejestra¬ tora 5 od zmian napiecia sieciowego. Po wzmoc¬ nieniu sygnal podawany jest na rejestrator 5, którego przyrzad magnetyczny wlaczony jest mie¬ dzy katody lamp 24.Przyrzad magneto-elektryczny rejestratora ma np. zakres 80 mA i graniczna czestotliwosc reje¬ stracji do 200 Hz. W zbudowanym ukladzie prze¬ suniecie grotu 11 czujnika 3 o jeden milimetr da¬ je wychylenie pisaka rejestratora 5 do 100 mili¬ metrów. Tasma papierowa, na której przebieg wyjsciowy jest rejestrowany przesuwa sie z szyb¬ koscia 10—20 milimetrów na minute przy pomocy silnika synchronicznego.Po wlaczeniu przyrzadu do sieci i jego uziemie¬ niu wykonuje sie najpierw zerowanie rejestratora przez regulacje potencjometru P2 po czym przy- 4 klada sie czujnik 3 do powlok brzusznych w linii srodkowej ciala na dwa palce powyzej pepka i przymocowuje sie do ciala badanej przy po¬ mocy pasów mocujacych. Nastepuje wówczas wy- 5 chylenie pisaka rejestratora 5. Dzieki malej masie grotu ruchomego 11 czujnika 3 uzyskano duza czu¬ losc niezbedna przy pomiarach tego rodzaju.Zalety i korzysci wyzej wymienionego tokografu elektronicznego przedstawiaja sie nastepujaco. 10 Posiada on przede wszystkim duza czulosc i do¬ kladnosc rejestracji szybkich zmian twardosci miesnia macicy od wystepienia czynnosci porodo¬ wej do jej zakonczenia a tym samym umozliwia praktyczny wglad i ulatwia ocene kliniczna za- 15 burzen dynamizmu miesnia macicy co wiaze sie w pierwszym rzedzie z wczesnym okresem wykry¬ cia zagrozenia zycia plodu w lonie matki i jego profilaktyka bez uciekania sie np. do naklucia miesnia macicy, które prowadzic moze do infek- 20 cji wewnatrzjajowej; ponadto jest prosty i latwy w obsludze i bezpieczny w uzyciu po jego uziemie¬ niu. PL