Przedmiotem niniejszego wynalazku jest wier¬ tarka wirnikowa napedzana sprezonym powie¬ trzem o cisnieniu od 4 do 8 at przeznaczona do wiercenia w metalu i drewnie a przy zastosowa¬ niu odpowiedniej redukcji obrotów, do gwintowa¬ nia, zakrecania i odkrecania srub, wkretów oraz nakretek.Dotychczas znane sa wiertarki, w których ruch obrotowy wirnika uzyskiwany jest za pomoca sprezonego powietrza dzialajacego na lopatki prze¬ suwajace sie promieniowo i dociskane do we¬ wnetrznej powierzchni cylindra.Wada tych wiertarek jest zuzywanie sie przez scieranie stykajacych sie powierzchni lopatek, w zwiazku z czym pogarsza sie wspólczynnik spraw¬ nosci i nastepuje wieksze zuzycie powietrza na jednostke czasu.Ponadto wraz ze zmniejszeniem sie wysokosci lopatek pogarsza sie ich prowadzenie w wirniku powodujac deformacje i zatarcia. Glówna ich wa¬ da jest jednak to, ze wymagaja one czestych na¬ praw poprzez wymiane lopatek i szlifowanie we¬ wnetrznej powierzchni cylindra.Wiertarka wedlug wynalazku usuwa te wady i pozwala na zwiekszenie mocy napedowej przy niezwiekszonej srednicy wirnika i korpusu. Nie¬ wielkie rozmiary i lekkosc konstrukcji przyrzadu pozwalaja na swobodne wykonywanie czynnosci technologicznych przy podwyzszonych obrotach i zwiekszonym momencie obrotowym. Podwyzsze- 10 15 20 25 30 nie mocy uzyskuje sie przez przylozenie kilku par sil strumienia powietrznego do wirnika turbinki i wyeliminowanie tarcia lopatek wirnika o cylin¬ dryczna powierzchnie obudowy. Poza tym taka konstrukcja umozliwia dwukierunkowosc obrotów, co ma zasadnicze znaczenie w okreslonym zakresie prac.Istota wynalazku polega na zmianie szczególów budowy wiertarki, na skutek czego podniesiono znacznie jej wydajnosc. Na rysunku uwidoczniony jest przedmiot wynalazku, a mianowicie: fig. 1 przedstawia wiertarke w przekroju pionowym a fig. 2 — przekrój przez silnik wedlug linii A—A na fig. 1.Wiertarka wedlug wynalazku sklada sie z kor¬ pusu o ksztalcie stanowiacym dogodna rekojesc, mechanizmu wpustowego powietarza, dwudzielne¬ go silnika pneumatycznego oraz z przekladni ze¬ batej obiegowej. Mechanizm wpustowy wmonto¬ wany jest w zamknieta aluminiowa rekojesc i sklada sie ze spustu 13', popychacza 14 i zawo¬ ru kulowego 1, odcinajacego doplyw powietrza do kanalu przeplywowego 7. Silnik otoczony zam¬ knieta przestrzenia 11, zawiera dwudzielny cylin¬ der 16 zaopatrzony w parzysta ilosc równomiernie rozmieszczonych wrebów 30 oraz wirnik 17 posia¬ dajacy na swym obwodzie wystepy polaczone wa¬ skimi otworami przelotowymi 29. Kanaly przeply¬ wowe 7 w ilosci nieparzystej drazone w wewne¬ trznej czesci wirnika zakonczone sa dyszami 8, 5292452924 3 doprowadzajacymi sprezone powietrze do wnetrza cylindra. Wirnik silnika ulozyskowany w obudo¬ wie poprzez nakretke 18 i walek 19 posiada os, bedaca przedluzeniem osi wrzeciona i pokrywajaca sie z osia wewnetrzna powierzchni cylindra silnika pneumatycznego.Równiez zewnetrzna powierzchnia cylindra oraz wrzeciono sprzegniete z wirnikiem sa wspólosio¬ we w stosunku do korpusu co nadaje przyrzadowi calkowicie symetryczny, dogodny w wykonaniu uklad konstrukcyjny. Na walku wirnika 19 jest wykonany wieniec zebaty, który zazebia sie z dwo¬ ma kolami posredniczacymi (satelitami) 20 osadzo¬ nymi na osiach 21. Poniewaz z drugiej strony sa¬ telity 20 zazebiaja sie z kolem o wewnetrznym uzebieniu 22 osadzonym w korpusie wiertarki, wobec tego os 21 przy obrocie wirnika uzyskuja ruch obrotowy dookola osi przyrzadu i powoduja obrót jarzma 23 przekladni obiegowej. Jarzmo to zakonczone jest stozkiem Morse'a, na który nasa¬ dzony jest uchwyt wiertarki.Sposób dzialania wiertarki pneumatycznej we¬ dlug wynalazku jest nastepujacy.Naciskajac spust 13 zaworu przesuwamy po- pychacz 14, który dzialajac na kulke 1 zaworu ugina sprezyne 24. Wtedy sprezone powietrze do¬ staje sie z koncówki powietrznej 15 do otworu w korpusie zaworu a nastepnie do przestrzeni K re¬ kojesci. Dalej przechodzi ono przez otwór 2 w za¬ worze krazkowym 25, kanal 3 w pierscieniu kieru¬ jacym 26 i przestrzen 4 do komory 5 i stad wpa¬ da otworami 6 do kanalów 7 w wirniku 17. Spre¬ zone powietrze rozdzielone na trzy jednakowe strumienie wyplywa z kanalów 7 poprzez dysze 8 zmuszajac wirnik do obrania sie w kierunku przeciwnym do kierunku uchodzenia powietrza z dysz.Z kolei dzialajac na wreby 30 cylindra roboczego 16 zalamuje sie stycznie do obwodu wirnika 17 i wywoluje na jego wystepach dodatkowy moment obrotowy. Aby powietrze znajdujace sie we wre¬ bach nie podlegalo sprezaniu, co spowodowaloby dodatkowe zuzycie energii, w korpusie wirnika 17 sa umieszczone otwory przelotowe 29 sluzace do równowazenia cisnienia powietrza dzialajacego dodatkowo na czolowe powierzchnie wystepów w 5 wirniku. Po wykonaniu pracy powietrze przecho¬ dzi przez kanal 9 i otwory 10 do komory rozpre¬ zania 11 i stamtad uchodzi do atmosfery otwora¬ mi wylotowymi 12.Zuzyte powietrze ma dosc dlugi przebieg we- 10 wnatrz przyrzadu, dzieki czemu zmniejsza sie do minimum szum powstaly przy jego uchodzeniu.Wlaczanie i wylaczanie doplywu powietrza w celu zmiany kierunku obrotów wirnika 17 odbywa sie poprzez obrót zaworem krazkowym 25 i ustawie- 15 nie kanalu 27 wspólosiowo z kanalem 28. Dopro¬ wadzenie powietrza do wirnika 17 nastepuje wte¬ dy poprzez drazenie w walku 19 i otwory 31, przy czym wreby 30 sa nachylone w stosunku do pro¬ mienia w kierunku przeciwnym do takich samych jjj wrebów pierwszej polówki cylindra 16. Równiez kanaly 7 i dysze 8 umieszczone sa odwrotnie i umozliwiaja obrót wirnika 17 w przeciwnym kie¬ runku.Stosowanie wiertarki wedlug wynalazku zmniej- 25 sza wysilek fizyczny i umozliwia uzyskanie wzro¬ stu wydajnosci w zaleznosci od warunków pracy i wprawy robotnika. 30 PL