Pierwszenstwo: Opublikowano: 18.111.1967 I 52892 KI. 21 c, 68/60 H04h / | MKP H-W-*- UKD 1 Ci^ Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Janusz Lesiowski, inz. Stanislaw , miecki, mgr inz. Czeslaw Rajszewicz, mgr in: Wlodzimierz Marcinkowski Wlasciciel patentu: Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego, WarszakUrzedu wa (Polska) 1CZYTELNIA rasentowegc Bezwladnosciowy mechanizm zwloczny w ukladach zabezpieczenia napowietrznych linii elektroenergetycznych wysokiego napiecia Przedmiotem wynalazku jest bezwladnosciowy mechanizm zwloczny sluzacy do otwierania lacz¬ nika wysokiego napiecia w przypadku, gdy czas trwania zwarcia jest dluzszy od nastawionego cza¬ su zadzialania tego mechanizmu. Bezwladnoscio¬ wy mechanizm znajduje zastosowanie w ukladach zabezpieczenia napowietrznych linii elektroenerge¬ tycznych wysokiego napiecia, zwlaszcza na odga¬ lezieniach tych linii.Znajdujace sie w eksploatacji linie napowietrz¬ ne wysokiego napiecia, które ze wzgledu na ich stosunkowo niskie koszty budowy sa najbardziej rozpowszechnione do przesylania energii elek¬ trycznej, nie byly dotychczas wyposazone w urza¬ dzenia zabezpieczajace. Brak tych zabezpieczen powodowal wylaczanie calej linii w przypadku powstania uszkodzenia w odgalezieniu tej linii.W celu podniesienia sprawnosci dzialania linii napowietrznych wprowadzono ostatnio zabezpie¬ czenia polegajace na ustawieniu w linii jednego lub kilku laczników. W przypadku powstania uszkodzen wylacza sie cala linie, a na miejsce uszkodzenia przybywa brygada dyzurujaca, która za pomoca wymienionych laczników dokonuje od¬ laczenia uszkodzonego odcinka linii, a nastepnie zalacza pozostala czesc linii Wymienionych wad pozbawiony jest zupelnie samoczynnie dzialajacy uklad zabezpieczenia linii napowietrznej, skladajacy sie na przyklad z wy- zwalacza nadpradowego pierwotnego, bezwladno- 10 15 20 sciowego mechanizmu zwlocznego wedlug wyna¬ lazku oraz ze znanego z patentu Nr 46393 odlacz¬ nika wysokiego napiecia, wyposazonego dodatko¬ wo w sprzeglo luznikowe, zwane równiez zamkiem.Wymieniony uklad dziala w ten sposób, ze wy- zwalacz pierwotny, podlaczony bezposrednio do przewodów linii wysokiego napiecia, oddzialywuje na bezwladnosciowy mechanizm wedlug wynalaz¬ ku, który podaje impuls na otwarcie lacznika wówczas, gdy czas trwania zwarcia jest dluzszy od nastawionego czasu zadzialania tego mecha¬ nizmu. Oznacza to, iz odlacznik nie zostaje otwar¬ ty przy zwarciach przemijajacych, natomiast otwiera sie przy zwarciach trwalych, powodujac tym samym odlaczenie uszkodzonego odcinka w odgalezieniu linii napowietrznej, przy czym odcinki nieuszkodzone sa nadal zasilane.Jak wynika z powyzszego jednym z podstawo¬ wych elementów w ukladzie zabezpieczenia jest bezwladnosciowy mechanizm zwloczny, stanowiacy przedmiot wynalazku. Konstrukcja i funkcjono¬ wanie tego mechanizmu jest dokladnie wyjasnio¬ na przykladzie jego wykonania podanym na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia bezwladno¬ sciowy mechanizm zwloczny w pozycji spoczynko¬ wej, widziany z boku, fig. 2 — to samo urzadze¬ nie w widoku z boku, lecz w pozycji przygotowa¬ nia do otwarcia lacznika, natomiast fig. 3 — rzut obrócony o 90° widoku przedstawionego na fig. 2.Dla orientacji pokazano takze na fig. 3 sprzezone 5289252892 z mechanizmem koncówki walków izolacyjnych, stanowiacych czesci skladowe wyzwalaczy pier¬ wotnych.Przedstawiony na rysunku przyklad konstruk¬ cyjnego rozwiazania dotyczy bezwladnosciowego 5 mechanizmu zwlocznego pracujacego w dwóch fa¬ zach dla trójfazowej linii wysokiego napiecia z nieuziemionym punktem zerowym. W tym przy¬ padku mechanizm sklada sie z dwóch identycz¬ nych i symetrycznie rozmieszczonych czesci, uwi- 10 docznionych na fig. 3. Na osi 1, sprzegnietej z kon¬ cówkami walków izolacyjnych wyzwalaczy pier¬ wotnych, widocznych na fig. 3, jest zamocowane ramie 2, na koncu którego jest osadzony czop 3 (fig. 1 i 2) z krazkiem 4j, polaczonym za pomoca 15 haczyka 5 z zaczepem 6. Na czopie 3 jest nawinieta sprezyna 7 (fig. 3), zaczepiona jednym koncem do krazka 4 a drugim do wahadla 8, osadzonego równiez na czopie 3 i zakonczonego ciezarkiem 9, przy czym na ramieniu tego wahadla jest zamo- 2o cowany kolek 10. Ponadto na czopie 3 znajduje sie zapadka 11 posiadajaca specjalnie dobrany ksztalt.W podstawie mechanizmu jest zamocowany popy- chacz 12 ze sprezyna 13. Od góry mechanizm jest osloniety pokrywa 14 przymocowana odpowiednio do podstawy.Dzialanie bezwladnosciowego mechanizmu zwlocznego wedlug wynalazku wynika scisle z opi¬ sanej budowy. Na skutek ruchu obrotowego wal¬ ka izolacyjnego (fig. 3) wyzwalacza pierwotnego i sprzegnietej osi 1, osadzone na tej osi ramie 2 obraca sie w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, przez co czop 3 unosi sie do góry, a osadzony na nim krazek 4, przytrzymywa¬ ny haczykiem 5 i zaczepem 6, obraca sie w kie¬ runku ruchu wzkazówek zegara powodujac napi¬ nanie sprezyny 7 (fig. 3), zaczepionej jednym kon¬ cem do krazka 4 a drugim — do wahadla 8. Jezeli napiecie sprezyny 7 trwa odpowiednio dlugo, wówczas pokonana zostaje bezwladnosc wahadla * co powoduje jego wychylenie w takim stopniu, 40 25 30 35 iz osadzony w nim kolek 10 wywiera nacisk na zapadke 11, powodujac jej zazebienie z popycha- czem 12, a nastepnie ruch posuwisty tego popy¬ chacza po przezwyciezeniu oporu utrzymujacej go sprezyny 13. W przypadku krótkotrwalego napie¬ cia sprezyny 7 wahadlo 8 nie zdazy przebyc drogi potrzebnej do uruchomienia popychacza 12 i wra¬ ca do swego polozenia wyjsciowego, pokazanego na fig. 1. Ruch posuwisty popychacza 12 powodu¬ je otwarcie lacznika za posrednictwem jego sprze¬ gla luznikowego (zamka), nie pokazanego dla uproszczenia na rysunku.Prosta konstrukcja i niezawodne dzialanie bez¬ wladnosciowego mechanizmu zwlocznego wedlug ^wynalazku pozwala na jego szerokie zastosowanie w ukladach zabezpieczenia napowietrznych linii elektroenergetycznych wysokiego napiecia. PL