Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do odlaczania rozdzielni transformatoro¬ wej w przerwie beznapieciowej, zlozone ze zwieracza z przerwa powietrzna oraz ze znane¬ go odlacznika.Znane dotychczas rozdzielnie transformatoro¬ we sa wyposazone w wylaczniki mocy, sluzace do odlaczania rozdzielni w przypadku zwarcia transformatora, przy czym zasadnicza wada tych urzadzen jest ich skomplikowana budowa i wysoki koszt Znane sa równiez rozdzielnie transformatoro¬ we wyposazone w zwieracz uziemiajacy jedna z faz, w przypadku zwarcia transformatora i powodujacy wylaczenie calej linii, jednak spo¬ wodowane tym przerwy ruchu sa przyczyna po¬ waznych strat natury eksploatacyjnej. Próby za- *) %Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Tadeusz Placzkowski. stosowania tych zwieraczy do automatyki SPZ daly przy tym negatywne wyniki, ze wzgledu na ich duza bezwladnosc.Powyzsze wady usuwa urzadzenie do odlacza¬ nia rozdzielni transformatorowej wedlug wyna¬ lazku, zaopatrzone w zwieracz z przerwa po¬ wietrzna, który w przypadku zwarcia transfor¬ matora powoduje uziemienie jednej z faz, a równoczesnie otwiera w przerwie beznapiecio¬ wej sprzezony z nim odlacznik, odlaczajacy rozdzielnie, przy czym wskutek dzialania auto¬ matyki SPZ linia jest w dalszym ciagu pod napieciem dostarczajac energii innym odbiór* com.Istotna cecha wynalazku jest zwieracz urza¬ dzenia o bardzo malej bezwladnosci, którego czas zadzialania jest tak krótki, iz w przypadku zwarcia transformatora nie powoduje powaz¬ niejszej awarii. Dzieki temu awaria stacji trans¬ formatorowej nie powoduje wylaczenia calejlinii wysokiego napiecia, a równoczesnie wy¬ eliminowana zostala koniecznosc stosowania ko¬ sztownych wylaczników mocy.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadze¬ nia do odlaczania rozdzielni transformatorowej z przykladowa konstrukcja zwieracza, a fig. 2 — pierscien sterujacy wraz ze stykiem nozo¬ wym w widoku z góry.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z dwóch zasadniczych zespolów: ze zwieracza wy¬ sokiego napiecia z przerwa powietrzna i wlaczo¬ nym szeregowo przekladnikiem pradowym oraz ze znanego odlacznika, którego wyzwalacz pra¬ dowy jest zasilany przez ten przekladnik.Zwieracz urzadzenia sklada sie z uziemionej konstrukcji wsporczej 1, na której za posred¬ nictwem izolatora 2 jest zamocowany przewód 3 linii wysokiego napiecia, zasilajacej rozdziel¬ nie transformatorowa.Na wierzcholku izolatora Z jest ponadto zamo¬ cowany pierscien sterujacy 4, zaopatrzony w styk staly 5, wspólpracujacy ze sytkiem nozo¬ wym 6 zwieracza, którego mechanizm napedowy jest przymocowany do konstrukcji wsporczej 1 i odizolowany od niej za pomoca plyt izolacyj¬ nych 7.Mechanizm ten sklada sie ze sprezyny na¬ pinajacej 8 polaczonej z jednej strony ze sruba 23 do regulacji naciagu, a z drugiej za pomoca liny 9 — z kolem linowym 10, na którego osi jest zaklinowany nóz 11, ze stykiem ruchomym 6 oraz z zamka blokujacego i zwalniajacego nóz.Zamek ten jest zlozony z dzwigni 12, wspól¬ pracujacej z zaczepem 13 kola linowego i pola¬ czonej przegubowo z dzwignia 14, z zazebiajacej sie z nia dwuramiennej dzwigni 15 oraz z dzwi¬ gni katowej 16, polaczonej za pomoca ciegla izo¬ lacyjnego 17 z elektromagnesami 18 wyzwalaczy wtórnych. Dzwignie 12, 14, 15 i 16 zamka sa przy tym zaopatrzone w sprezyny powrotne.Zwieracz jest ponadto wyposazony w amorty¬ zator gumowo-sprezynowy 19, którego ramie 20 jest polaczone z kolem linowym 10.Nóz 11 zwieracza jest polaczony za pomoca przewodu elastycznego 21 z przekladnikiem pra¬ dowym 22 i uziemiony.Lina 9 przymocowana do sprezyny napinaja? cej 8 jest zaopatrzona w zaczep 24 do przela¬ czania przelacznika obwodów wtórnych 25, la¬ czacego podmuchowo-gazowy przekaznik zabez¬ pieczenia 26 drugiego stopnia transformatora z wyzwalaczem wtórnym 27. Wyzwalacz ten po¬ siada dwa elektromagnesy 18, z których kazdy jest zasilany z osobnego zródla, w celu zwie¬ kszenia pewnosci dzialania oraz nie uwidocznio¬ ny na rysunku przycisk, umozliwiajacy reczne podlaczenie rozdzielni do sieci. Natomiast prze¬ kladnik pradowy 22 jest polaczony z wyzwala¬ czem napedu 28 znanego odlacznika (na przy¬ klad typu ciezarkowo-sprezynowego), który slu¬ zy do odlaczania rozdzielni od sieci w przerwie beznapieciowej.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku opisa¬ no ponizej. W trakcie normalnej eksploatacji rozdzielni odlacznik urzadzenia znajduje sie w stanie zalaczonym, natomiast zwieracz — w sta¬ nie rozwartym uzbrojonym. W przypadku zwar¬ cia transformatora zadzialanie jego zabezpiecze¬ nia na przyklad przekaznika podmuchowo-ga- zowego 26 powoduje podanie impulsu pradowe¬ go, który zostaje przekazany przez przelacznik obwodów wtórnych na wyzwalacz wtórny 27, powodujac chwilowe wlaczenie elektromagne¬ sów 18 i przesuniecie do dolu ciegla 17. Ruch ciegla powoduje z kolei obrót zwiazanej z nim dzwigni katowej 16, a wskutek tego zwolnienie dzwigni 15, 14 i 12 oraz zaczepu 13 krazka li¬ nowego 10, który pod dzialaniem napietej spre¬ zyny 8 — obraca sie w lewo, powodujac obrót noza 11 i zamkniecie styków 5 i 6, amortyzowa¬ ne przez amortyzator sprezynowo-gumowy 19 i 20.Zamkniecie styków 5 i 6 powoduje uziemienie przewodu fazowego 3, przy czym prad plynie przez styki 5, 6, nóz 11, przewód elastyczny 21 i uziemiony przekladnik 22 powodujac zasilenie polaczonego z jego wtórnym uzwojeniem prze¬ wodami 29 — wyzwalacza napedu 28 odlacznika, a tym samym uzbrojenie mechanizmu wyzwala¬ jacego odlacznik. Równoczesnie wskutek uzie¬ mienia jednej z faz linii nastepuje zadzialanie automatyki SPZ, przy czym w przerwie bezna¬ pieciowej elektromagnes 18 wyzwalacza zwalnia sprezyne 8. Powoduje to w konsekwencji otwar¬ cie odlacznika i odlaczenie rozdzielni od sieci — w stanie beznapieciowym, umozliwiajac dalsza eksploatacje linii i zasilanie innych odbiorców.Czas dzialania zwieracza reguluje sie za pomo¬ ca naciagu sprezyny sruba 23. Po usunieciu zwarcia transformatora zwieracz ponownie uz¬ braja sie przez odciagniecie noza 11, na przy¬ klad za pomoca drazka operacyjnego w poloze¬ nie uwidocznione na rysunku, przy czym obrót noza powoduje równoczesne napiecie sprezyny 8 oraz powrót dzwigni 12, 14, 15 i 16 w polozenie wyjsciowe, w którym zamek blokuje zaczep 13 kólka linowego 10. Urzadzenie jest wówczas przygotowane do nastepnego dzialania. — 2 — PL