Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie zlozone z dwóch 'oddzielnych osi kolowych z ukladem zawieszenia mocowanych do konstruk¬ cji nosnej podwozia samochodu lub innego ogu¬ mionego pojazdu mechanicznego i umozliwiajace jazde tego pojazdu po szynach.W transporcie czesto zdarza sie koniecznosc la¬ czenia transportu drogowego odbywajacego sie za poimoca ogumionych pojazdów mechanicznych z transportem szynowym i zwiazana z tym ko¬ niecznosc przeladunku. W. celu wyeliminowania robót przeladunkowych celowe jest stosowanie w wielu przypadkach pojazdów mechanicznych, któ¬ re moga poruszac sie zarówno po szynach jak i po drogach kolowych.Znane dotychczas pojazdy sluzace do tego celu sa wyposazone w wózki szynowe, na które wjez¬ dza pojazd wszystkimi lub tylko dwoma ogumio¬ nymi kolaimi. Zasadnicza niedogodnoscia tych roz¬ wiazan jest trudnosc ustawienia pojazdu na wóz¬ kach oraz koniecznosc transportu samych wóz¬ ków, które najczesciej sa ciezkie i wymagaja sto¬ sowania ciagników kolowych. Ponadto w przy¬ padku pojedynczych wózków, na których pojazd opiera sie tylko dwoima kolami, nastepuje odchy¬ lenie od normalnego polozenia poziomego, wy¬ wierajace ujemny wplyw na prace pojazdu i ogra¬ niczajace jego ladownosc.W celu usuniecia tych wad zastosowano ostat¬ nio pojazdy zaopatrzone w podwójny uklad ko- 10 20 25 30 lowy, z których jeden jest zaopatrzony w kola ogumione, umozliwiajac jazde po drogach kolo¬ wych, a drugi w kola szynowe do jazdy po szy¬ nach. Obydwa uklady moga byc przy tym wy¬ suwane lab wsuwane za poimoca specjalnych hy¬ draulicznych urzadzen podnosnikowych w pod¬ wozie samochodu. Pojazdy te maja jednak cha¬ rakter specjalny i sa kosztowne, co ogranicza mo¬ zliwosc ich stosowania w transporcie, a ponad¬ to wymaga wysokich kwalifikacji operatorów.Powyzsze wady i niedociagniecia usuwa urza¬ dzenie przystawne wedlug wynalazku, umozliwia¬ jace prace ogumionego pojazdu mechanlczhego, które sklada sie z dwóch niezaleznych osi z kola¬ mi kolejowymi i ukladów zawieszenia, które przy- . mocowuje sie do elementów konstrukcji nosnej pojazdu. Dzieki zastosowaniu w ukladzie zawie¬ szenia odpowiednich amortyzatorów utrzymuje ono pojazd w polozeniu czesciowo podwieszonym, odciazajac nacisk kól ogumionych na szyny i umozliwia naped1 pojazdu przez tarcie kól o szy¬ ny. Dzieki temu moze ono znalezc zastosowanie do dowolnych ogumionych pojazdów mechanicznych, których rozstaw osi odpowiada w przyblizeniu rozstawowi szyn kolejowych i nie wymaga zad¬ nych zmian konstrukcyjnych pojazdu.Urzadzenie wedlug wynalazku moze znalezc za¬ stosowanie zarówno do samochodów ciezarowych jak i do samochodów osobowych, umozliwiajac po zalozeniu na pojazd, mieszany transport drogo- 5282652826 V wo-szynowy oraz wykonywanie niektórych prac przetokowych, przeladunkowych i transportowych, w których jest nieekonomiczne lub utrudnione stosowanie lokomotyw.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia przyklado¬ wo samochód ciezarowy, zaopatrzony w dwuosio¬ we urzadzenie przystawne, fig. 2 — przednia przy¬ stawke urzadzenia w widoku z przodu z czescio¬ wymi przekrojami, a fig. 3 — przekrój przez te przystawke wzdluz linii AA na fig. 2.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z dwóch oddzielnych przystawek: przedniej i tyl¬ nej, mocowanych do elementów konstrukcji nos¬ nej .samochodu. Przystawka przednia przedstawio¬ na oddzielnie na fig. 2 i 2 sklada sie z zespolu wsporników 1 (przymocowanych do zderzaka 2 sa¬ mochodu ciezarowego 3) i wyposazonych w lozys¬ ka 4, w których jest osadzona obrotowo os 5, ukladu zawieszenia zlozonego z amortyzatorów 6 i sworzni 7 oraz z przymocowanej do tych sworz¬ ni osi 8 z kolami szynowymi 10, których piasty 9 sa osadzone obrotowo na osi 8.Lozyska 4 (sa zaopatrzone na powierzchniach czo¬ lowych w wyciecia 11 wspólpracujace z wyste¬ pami 12 sprzegiel klowych 13 osadzony cih prze¬ suwnie na osi 5. W polozeniu sprzegnietym sprzeg¬ la 13 sa zabezpieczane od niepowolanego roz- przegniecia za pomoca klinów 14.Amortyzator 6 typu teleskopowego, sklada sie z górnego sworznia 15, polaczonego z obsada 16 zaklinowana na osi 5, dolnego sworznia 17 wypo¬ sazonego w nakretke 18 umozliwiajaca sciskanie sprezyny 19 i polaczonego ze sworzniem 7. Swo- rzen 7 jest wyposazony w obsady zaciskowe 20 polaczone sztywno z osia 8.Tylna przystawka ma konstrukcje podobna do opisanej wyzej przystawki przedniej, jednak róz¬ ni sie od niej tym, ze wspornik lub wieszak 23 jest przystosowany do przymocowania go do ramy 22 samochodu ciezarowego 3.Dzialanie opisanego wyzej urzadzenia, umozli¬ wiajace jazde ogumionego pojazdu mechaniczne¬ go po szynach jest nastepujace.Pojazd mechaniczny na przyklad samochód wprowadza sie najdogodniej na przejezdzie kole¬ jowym na tor szynowy ustawiajac go przed¬ nimi i tylnymi ogumionymi kolami 23 na szy¬ nach 24. Nastepnie do zderzaka 2 pojazdu przy¬ mocowuje sie wsporniki 1 przystawki przedniej, a do ramy 22 — wsporniki lub wieszaki 21 tyl¬ nej przystawki, opierajac kola szynowe 10 obydwu przystawek swobodnie na szynach, po czym na¬ ciskajac noga na osie 8 przystawek ustawia sie ja w polozeniu pionowym lub zblizonym do pio¬ nowego, w którym wystepy 12 sprzegla 13 znaj¬ duja sie naprzeciw wyciec 11 lozysk 4. W tym polozeniu przesuwa sie sprzegla 13 w polozenie sprzegniete i zabezpiecza sie je od wysprzegle- nia za pomoca klinów 14, przechodzacych przez otwory w osi 5. 5 W polozeniu roboczym przedstawionym na fig. 1 obydiwie przystawki przednia i tylna przejmuja czesciowo ciezar samochodu odciazajac nacisk kól ogumionych na szyny. Najkorzystniejsze warun¬ ki pracy uzyskuje sie w tym przypadku, gdy si- 10 la przenoszona przez odpowiednio dobrane spre¬ zyny 19 wynosi okolo 20 do 40% ciezaru samocho¬ du lacznie z ladunkiem. Wielkosc tej sily mozna w pewnym zakresie regulowac za pomoca nakret-' ki 18. W polozeniu roboczym (fig. 1) samochód zo- 15 staje wprawiany w ruch przez wlaczenie nape¬ du na kola ogumione 23, dzieki tarciu tych kól o szyny 24.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc stoso¬ wane do róznego rodzaju pojazdów mechanicznych 20 nie wymagajac ich przystosowywania konstruk¬ cyjnego, przy czym dzieki niewielkim wymiarom i lekkosci moze byc przewozone na tych pojaz¬ dach. W przypadku ciaglego ruchu pojazdu po szynach jak i po drogach kolowych, urzadzenie 25 moze pozostac w stanie zamontowanym na samo¬ chodzie. W tym celu nalezy po uprzednim wybi¬ ciu klinów 14 wysprzeglic sprzegla 13 i obrócic osie 8 przedniej i tylnej przystawki w górne po¬ lozenie, mocujac je do elementów konstrukcji nos- 30 nej samochodu. PL