Pierwszenstwo: 01.X.1964 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 8.IIL1967 KI. 52747 2,3/90 35 b, *^wni.MKP B 66 c 23/BO CZYTELNIA Patentowego Poltiiil feiez?jitp»liti| Uim\ Wspóltwórcy wynalazku: Siegbert Muck, Gerd Zierold, Adolf Leffke Wlasciciel patentu: Wohnungsbaukombinat Hochbau Berlin, Berlin (Nie¬ miecka Republika Demokratyczna) Urzadzenie zabezpieczajace — przeciwwywrotowe do zurawi przewoznych Wynalazek dotyczy urzadzenia zabezpieczajace¬ go do zurawi przewoznych, zwlaszcza obrotowych zurawi samojezdnych i kolejowych, które przy przekroczeniu maksymalnego udzwigu wylacza naped wysiegnika i wciagarki.Znane sa urzadzenia zabezpieczajace mecha¬ niczne, elektryczne i hydrauliczne, które przy przeciazeniu dzwignic wylaczaja urzadzenia na¬ pedowe i wydaja sygnaly optyczne lub akustycz¬ ne przed wystapieniem przeciazenia.W mechanicznych urzadzeniach zabezpieczaja¬ cych zastosowane sa wagi obciazeniowe, wlaczone miedzy przekladnie i silniki wciagarek i dziala¬ jace za posrednictwem przekladni stozkowej o przelozeniu 1:1. Wagi obciazeniowe wysuwaja za pomoca dzwigni przegubowej suwak laczniko¬ wy, spoczywajacy na szynie. Jednoczesnie na tej samej szynie jest przesuwany drugi suwak lacz¬ nikowy za pomoca innej dzwigni przegubowej pod dzialaniem wysiegników. Wciagarka zostaje wylaczona zawsze wtedy, gdy wskutek obciaze¬ nia waga ma takie same nachylenie jak wysieg¬ nik. Zamiast ciezaru wagi obciazeniowej moga byc zastosowane sprezyny.W przypadku urzadzenia zabezpieczajacego elek¬ trycznego popychacz uruchamia lacznik, który odlacza naped wysiegnika lub wciagarki. Laczniki sa tak ustawione, ze wysiegnik moze byc opusz¬ czony az do wystapienia maksymalnego momentu obciazenia, przy czym drugi lacznik uniemozli- 10 15 20 25 30 2 wia wciaganie po przekroczeniu nominalnej war¬ tosci momentu obciazenia.Znane hydrauliczne urzadzenia zabezpieczajace pracuja na zasadzie cisnieniowej, przy czym w czynniku cisnienie zostaje wywolane przy ob¬ ciazeniu wciagarki i powoduje uruchomienie obrotowo osadzonych wskazników, które wspól¬ dzialajac z zebatka oraz krzywka odlaczaja w chwili zetkniecia wskazników prad elektryczny mechanizmu napedowego.Wobec licznych mozliwosci zastosowania dzwi¬ gów i przekraczania nominalnego momentu ob¬ ciazenia przenoszonymi ciezarami, wciaz zdarzaja sie pomimo zabezpieczen uszkodzenia dzwignic, wywolane czesciowo, przez to, ze istniejace znane zabezpieczenia dotycza tylko niektórych szczegó¬ lów lub tez przez to, ze dla uwzglednienia licz¬ nych czynników sa wymagane przelaczenia lub przestawienia. Wobec tego istnieje niebezpieczen¬ stwo zamierzonego lub niezamierzonego przecia¬ zenia. Dotychczas nie brano pod uwage róznych warunków udzwigu wystepujacych przy pracy z podparciem lub bez podparcia i odmiennych warunków udzwigu w zaleznosci od kierunku usta¬ wienia wysiegnika.Wedlug znanych publikacji, koniec liny wcia¬ garki jest umocowany do hydraulicznego dzwig¬ nika cisnieniowego. Istniejace cisnienie oleju w dzwigniku hydraulicznym, wytworzone przy obciazeniu wciagarki, zostaje wykorzystane do 5274752147 uruchomienia wskaznika przesuwajacego sie po torze kolowym. Poza tym w tym samym punkcie obrotu jest osadzony obrotowo drugi wskaznik.Wskaznik ten jest uruchomiony zebatka przesuwa¬ na za pomoca krzywki odpowiednio do wysiegu, Kierunki obrotu obu wskazników sa przeciwne, przy czym w chwili ich zetkniecia zostaje wy¬ laczony mechanizm napedowy wysiegnika za po¬ moca urzadzenia elektrycznego.Istota tego projektu wynalazczego polega na zastosowaniu krzywek, które moga byc zastapio¬ ne przez przekladnie korbowe i które w przy¬ padku stosowania róznych wysiegników powinny byc wymienne. Oprócz tego w przypadku zura¬ wia podpartego i samojezdnego moga byc umiesz¬ czone obok siebie dwie krzywki. Styki lacznikowe na wskaznikach sa wlaczone w uklad opózniajacy tak, iz przed odlaczeniem zostaja wlaczone sygna¬ ly ostrzegawcze optyczne i akustyczne.Znane sa równiez urzadzenia zabezpieczajace, w &óVych przewiduje sie, ze lina wciagarki bieg¬ nie po krazku nawrotnym dociskanym do liny za pomoca sprezyny. Droga uginania sie tego krazka nawrotnego jest wykorzystana do prze¬ suwania cylindra. W kierunku przeciwnym jest przesuwany drugi cylinder odpowiednio do wy¬ siegu za posrednictwem przekladni zebatej. Obje¬ tosci czynnika wypchniete z obu cylindrów su¬ muja sie 1 powoduja przesuniecia trzeciego cy¬ lindra, który uruchamia odpowiedni lacznik. Isto¬ ta tego patentu polega na umieszczeniu cylindrów jak równiez napedu tych cylindrów.Wedlug Innych znanych publikacji, przyjmuje sie, ze podczas dzialania zabezpieczenia przeciw- wywrotowego zostaje wylaczona wciagarka „w gó¬ re", jak równiez wciagarka „w dól". Dzwigowy ma jednak moznosc podnoszenia nadmiernych ciezarów za pomoca wciagarki wysiegnika. Gdy wylaczony za pomoca urzadzenia zabezpieczaja¬ cego przeciwwywrotowego wysiegnik jest zablo- « kowany, czyli gdy zostaje wylaczona równiez wciagarka wysiegnika „wlaczona", to dzwigowy nie ma juz moznosci ponownego wciagania ob¬ ciazenia, jezeli zostal on zawieszony przy opusz¬ czonym wysiegniku lub gdy wysiegnik zostal opuszczony az do wystapienia dzialania urzadze¬ nia zabezpieczajacego. , Zdjecie obciazenia w polozeniu zablokowania wysiegnika jest jednak najczesciej niemozliwe.Wedlug wynalazku proponuje sie, zeby popychacz odlaczal wylacznik wciagarki wysiegnika „wy¬ laczona" a przy dalszym przyciskaniu odlaczal drugi wylacznik wciagarki wysiegnika „wlaczo¬ na".Laczniki sa tak nastawione, ze wysiegnik moze byc az do wystapienia maksymalnego udzwigu opuszczony, natomiast drugi lacznik uniemozliwia wciaganie dopiero przy przekroczeniu nominal¬ nego momentu obciazenia.Wynalazek ma na celu unikniecie wymienionych niedogodnosci.Zadaniem wynalazku jest dostosowanie urzadze¬ nia zabezpieczajacego przeciwwywrotowego, które w róznych warunkach udzwigu wystepujacych podczas pracy z podparciem i bez podparcia, jest pelnosprawne i niezalezne od subiektywnej oceny dzwigowego.Wedlug wynalazku zagadnienie to zostalo roz¬ wiazane przez zastosowanie i wspólprace umiesz- 5 czonego na obrotnicy czujnika obciazenia oraz dwóch przechylowych laczników rteciowych, umo¬ cowanych na podwoziu.Dla unikniecia podnoszenia nadmiernego obcia¬ zenia i odlaczenia niezbednych zespolów napedo- io wych, czujnik obciazenia, skladajacy sie z cylindra cisnieniowego polaczonego bezposrednio z olejo¬ wym przewodem cisnieniowym obwodu hydrau¬ licznego dzwignika wysiegnika wyzwala urzadze¬ nie lacznikowe. Cylinder cisnieniowy, przesuwa 15 dwustopniowy lacznik w zaleznosci od wystepu¬ jacego cisnienia. Lacznik wybiega na krzywke umocowana bezposrednio w punkcie obrotu wy¬ siegnika. Krzywka jest tak wykonana, ze w przy¬ padku znamionowego obciazenia z uwzglednieniem 20 tolerancji, uruchamia wlacznik przy danym wy¬ siegu. Przechylowy lacznik rteciowy jest umoco¬ wany na podwoziu w tym miejscu, gdzie mozna oczekiwac najwiekszego nachylenia ramy podczas pracy bez podparcia. Przy poziomym ustawieniu 25 pojazdu wszystkie zestyki sa polaczone rtecia.Nieznaczne nachylenie otwiera pierwszy zestyk, a wieksze nachylenie otwiera równiez drugi zestyk przechylowego lacznika rteciowego.Zestyki rteciowego lacznika przechylowego ste- 30 ruja za posrednictwem oddzielnego pomocniczego obwodu cewki przekaznika pomocniczego, które¬ go zestyki sa wlaczone w obwód sterujacy posz¬ czególnych odlaczonych mechanizmów napedo¬ wych wraz ze stykami lacznika czynnika obcia¬ zenia.Lampy swietlne wlaczone równolegle do po¬ laczonych szeregowo zestyków lacznika czujnika obciazenia, przekazuja ostrzezenie wstepne przy zadzialaniu zabezpieczenia przeciwwywrotowego, przy czym najbardziej niebezpieczne ruchy zosta¬ ja wylaczone. Mozliwe jest jeszcze tylko mane¬ wrowanie zmierzajace do wyjscia z zakresu prze¬ ciazenia.Czujnik obciazenia dziala na stycznik do odla¬ czania elektromechanicznego procesu podnoszenia i na urzadzenie lacznikowe do odlaczania dzwig¬ ników wysiegnika w kierunku opuszczania, jak równiez na styki pompy dzwigników dla przer¬ wania ruchu podnoszenia wysiegnika. Gdy udz¬ wig jest zalezny od kierunku podnoszenia, to zo¬ staje równiez wylaczona obrotnica.Urzadzenie lacznikowe do odlaczania dzwignika wysiegnika wyposazone jest w tor zapadkowy, który umieszczony jest na drazku przelaczajacym suwaka sterujacego z którym wspóldziala rucho¬ my trzpien zapadkowy, uruchamiany za pomoca elektromagnesów i wspóldzialajacy z trzpieniem zapadkowym umieszczonym na drazku laczniko¬ wym. Drazek lacznikowy jest osadzony luzno na wale, a w polozeniu zerowym jest utrzymywany 80 tylko sila sprezyny.W stanie ruchu elektromagnes dokonuje pola¬ czenia zaczepowego miedzy torem zapadkowym i trzpieniem zapadkowym. Gdy wystepuje prze¬ ciazenie to elektromagnes zostaje pozbawiony na- 85 piecia elektrycznego i wskutek tego zostaje znie- 35 45 50 5552747 9 sione polaczenie zaczepowe toru zapadkowego i trzpienia zapadkowego miedzy drazkiem laczni¬ kowym i suwakiem sterujacym. Suwak sterujacy wraca samorzutnie w polozenie zerowe i przery¬ wa ruch w kierunku opuszczenia wysiegnika.Aby przy wysunietym tloczysku dzwignika wy¬ siegnika, zuraw nie mógl byc przeciazony przez wciagarke, na obrotnicy w punkcie przegubowym wysiegnika umieszczony jest lacznik ochronny, przylaczony do obwodu wciagarki i uruchamiany za pomoca przycisku umieszczonego na wysieg¬ niku, który przy najmniejszym istniejacym cis¬ nieniu w obwodzie dzwignika wysiegnika albo przy malo podniesionym wysiegniku zamyka ob¬ wód sterujacy do stycznika podnoszenia w „góre".Urzadzenie zabezpieczajace przeciwwywrotowe, dzieki wspóldzialaniu czynnika obciazenia i prze¬ chylowego czynnika rteciowego, w przeciwien¬ stwie do innych urzadzen zabezpieczajacych prze- ciwwywrotowych, jest skuteczne, zwlaszcza przy obracaniu wysiegnika w róznych kierunkach od ciezszych do lzejszych warunków udzwigu i to bez podparcia, jak równiez w przypadku róznej charakterystyki sprezystosci resorów pojazdu.Poza tym przechylowe laczniki rteciowe odla¬ czaja mechanizmy napedowe dwustopniowe rów¬ niez w nierównym terenie jak i przy nieprawi¬ dlowym zablokowaniu resorów zurawia. Dzieki temu sprawnosc jest stala we wszystkich kie¬ runkach laczenia, a dokladnosc laczenia wypada ponizej ± 5*/o. Koszt urzadzenia zabezpieczajacego przeciwwywrotowego jest stosunkowo maly, tak, iz urzadzenie zabezpieczajace moze byc zastoso¬ wane na wszelkich zurawiach samojezdnych.Urzadzenie zabezpieczajace nie podlega wplywom oceny subiektywnej.Na rysunkach przedstawiono przyklad wykona¬ nia wynalazku, na których fig. 1 przedstawia wi¬ dok z boku czujnika obciazenia, fig. 2 — widok z tylu z lacznikami przechylowymi, fig. 3 — urza¬ dzenie do rozlaczania mechanizmu drazkowego suwaka sterujacego, a fig. 4— schemat ukladu urzadzenia wedlug fig. 1, 2 i 3.Urzadzenie zabezpieczajace przeciwwywrotowe sklada sie z czujnika obciazenia 1 i rteciowego lacznika przechylowego 7. Czujnik 1 sklada sie z cylindra 2 cisnieniowego, polaczonego bezpo¬ srednio z cisnieniowym przewodem olejowym 3 silownika 4 hydraulicznego wysiegnika 16. Cylin¬ der 2 cisnieniowy przesuwa w zaleznosci od obec¬ nego cisnienia lacznik 5. Lacznik 5 wbiega na krzywke 6 umocowana bezposrednio w punkcie obrotu wysiegnika 16. Krzywka 6 jest tak wy¬ konana, ze przy obciazeniu znamionowym z to¬ lerancja, uruchamia przy danym wysiegu lacznik 5. Dwustopniowy lacznik 5 otwiera na pierwszym stopniu odlaczania zestyk 5a, tak iz przekaznik 23 przerywa ruch wciagarki w kierunku ku gó¬ rze i odlacza elektromagnes U, natomiast na dru¬ gim stopniu odlaczania zostaje otwarty zestyk 5b a przekaznik 22 wylacza pompe ukladu hydrau¬ licznego.Pierwszy i drugi stopien odlaczania zostaja uwi¬ docznione dzieki dwom widocznym w kabinie * dzwigowego lampom swietlnym 19, wlaczonym do obwodu zabezpieczenia przeciwwywrotowego.Opisane powyzej urzadzenie moze pracowac w przypadkach ustawienia zurawia z podparciem i bez-podparcia, przy czym warunki udzwigu bez podparcia sa gorsze niz przy pracy zurawia z pod¬ parciem, a oprócz tego udzwig przy pracy bez podparcia jest zalezny od kierunku polozenia wy¬ siegnika wzgledem kierunku osi podluznej pojaz¬ du, przy czym w kierunku bocznym pojazdu wy* stepuje wymieniony wyzej mniejszy udzwig, a w kierunku przeciwleglym wzgledem kabiny umiesz¬ czonej nieruchomo na ramie pojazdu wystepuje maksymalny udzwig.Ta maksymalna granica udzwigu jest równiez uwzgledniona przez czujnik obciazeniowy 1.Gdy dzwig nie jest podparty a wysiegnik 16 jest ustawiony prostopadle do pojazdu, to zuraw nachyla sie proporcjonalnie do obciazenia rów¬ niez przy prawidlowo dzialajacej blokadzie reso¬ rów. Przy wystapieniu nachylenia odpowiadaja¬ cego pkreslonemu obciazeniu laczenie w urzadze¬ niu zabezpieczajacym dokonuje sie przez rtecio¬ wy lacznik przechylowy 7. Rteciowy lacznik prze¬ chylowy 7 jest umocowany na nadwoziu 18. Lacz¬ nik ten sklada sie na przyklad z dwóch dielek¬ trycznych rurek 8, majacych po trzy zestyki 9, które w ukladzie na fig. 4 sa przedstawione jako cztery oddzielne styki. Rurki 8 sa osadzone wa- hliwie z jednej strony a z drugiej strony sa na¬ stawne na zadana wysokosc. Przy poziomym usta¬ wieniu pojazdu wszystkie zestyki sa elektrycz¬ nie polaczone rtecia. Male nachylenie czyli male przeciazenie, powoduje otwarcie zestyku 9a albo zestyku 9c przy nachyleniu w kierunku przeciw¬ nym tak, ze przekaznik pomocniczy 20 wzbudzony w polozeniu roboczym zostaje odlaczony.Wieksze nachylenie powoduje otwarcie styku 9b lub 9d, tak ze wylacza sie przekaznik pomoc¬ niczy 21. Przez odlaczenie przekaznika 29 zostaje otwarty zestyk 29a, który ma takie same przez¬ naczenie jak zestyk 5a, a przez odlaczenie prze¬ kaznika 21 zostaje otwarty zestyk 21a, który spelnia jednoczesnie zadanie zestyku 5b i wobec tego powoduje takie same odlaczenie napedu.Poniewaz udzwig boczny jest mniejszy wiec na zestyku 20b zwolnionego przekaznika pomocni¬ czego 20, zostaje przerwany caly prad sterujacy przekaznika zwrotnego obrotnicy.Urzadzenie lacznikowe do odlaczania dzwignika 4 wysiegnika zawiera elektromagnes 11 z linka • bowdenowska, która jest podtrzymywana na drazku lacznikowym 19 i umocowana na torze zapadkowym 13. W stanie pracy elektromagnes 11 przyciaga za posrednictwem linki bowdenowskiej ruchomy tor zapadkowy 13 do trzpienia zapadko¬ wego 12 umieszczonego na drazku nastawczym 10, tak ze ten drazek nastawczy 19 zostaje polaczony zaczepowo z mechanizmem drazkowym suwaka sterujacego 14. Gdy nastepuje przeciazenie, to elektromagnes 11 zostaje pozbawiony napiecia, a tor zapadkowy 13 pod dzialaniem wlasnego cie¬ zaru oraz ciezaru umocowanego do niego i me¬ chanizmu drazkowego, zostaje oddzielony od trz¬ pienia zapadkowego 12. Dzieki temu zanika po* 10 1S 2 25 30 35 40 45 50 55 6952747 7 laczenie zaczepowe miedzy drazkiem nastawczym 10 i mechanizmem drazkowym suwaka steruja¬ cego 14. Suwak sterujacy 14 zostaje odciagniety samoczynnie za pomoca sprezyn naciagowych umocowanych na mechanizmie drazkowym w po- 5 lozenie zerowe i przerywa w ten sposób proces 2. opuszczania wysiegnika. Aby z chwila wystapie¬ nia przeciazenia wskutek blednego nastawienia drazka nastawczego 10 uniknac wstecznego prze¬ plywu oleju, wlaczono zawór zwrotny miedzy 10 pompe i suwak sterujacy 14.Aby uniknac przeciazenia wysiegnika 16 pod dzialaniem wciagarki przy calkowicie wsunietym tloczysku dzwignika, zastosowano na obrotnicy w punkcie przegubowym wysiegnika lacznik 15 ochronny 15, przylaczony do obwodu wciagarki 3. i uruchomiony za pomoca przycisku 17 umiesz¬ czonego na wysiegniku 16. PL