Pierwszenstwo: Opublikowano: 13.XII.1965 (P 112 028) 18.111.1967 52665 ki. 4«-ar-al/er- MKP B UKD ™\ S/oG Wspóltwórcy wynalazku: inz. Witold Piotrowski, inz. Stefan Misiek Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Zawór pneumatyczny tloczkowy Przedmiotem wynalazku jest zawór pneumatycz¬ ny tloczkowy do sterowania urzadzen pneumatycz¬ nych, zwlaszcza pneumatycznych napedów obra¬ biarek.Znane sa pneumatyczne zawory tloczkowe zaopa¬ trzone w dzwignie i dwa tloczki, z których jeden po nacisnieciu otwiera doplyw sprezonego powie¬ trza do sterowanego urzadzenia, a drugi laczy je z atmosfera. Te znane urzadzenia w zastosowaniu zwlaszcza do sterowania obrabiarek posiadaja pew¬ ne wady. W niektórych urzadzeniach, np. w po¬ dajnikach materialu przy rewolwerówkach lub sa- mohamowanych urzadzeniach zaciskowych, wyma¬ gany jest tylko chwilowy doplyw sprezonego po¬ wietrza. Znany zawór wymaga do tego celu wyko¬ nania w krótkim odstepie czasu dwóch ruchów dzwignia, w jedna a nastepnie druga strone.Celem wynalazku jest usuniecie tej niedogodnosci i skonstruowanie zaworu, który umozliwi chwilo¬ wy doplyw sprezonego powietrza za pomoca jedne¬ go ruchu dzwigni. Dalszym celem wynalazku jest umozliwienie sterowania za pomoca jednej dzwigni dwóch urzadzen, z których jedno powinno sie zala¬ czyc z okreslonym opóznieniem w stosunku do dru¬ giego.Istota wynalazku polega na wyposazeniu zaworu w dwie lub wiecej par tloczków rozmieszczonych w korpusie symetrycznie po dwóch stronach dzwig¬ ni sterujacej, przy czym tloczki umieszczone po jed- 15 20 25 90 nej stronie dzwigni znajduja sie w róznych od niej odleglosciach.Tloczki umieszczone blizej dzwigni wystaja z kor¬ pusu bardziej niz umieszczone dalej, dzieki czemu ruch dzwigni w dowolna strone wciska najpierw blizszy a potem dalszy tloczek. Kazdy tloczek jest wprowadzony do komory cisnieniowej i zakonczony glówka zaopatrzona w uszczelke. Na powierzchni tloczków sa wykonane znane wglebienia lub kanal- ki, dzieki którym ten sam tloczek w zaleznosci- od polozenia w kierunku osiowym laczy komore swe¬ go cylindra z siecia sprezonego powietrza lub z at¬ mosfera. Wcisniecie tloczka w glab korpusu powo¬ duje polaczenie komory cisnieniowej w korpusie z komora odpowiedniego cylindra. Gdy dzwignia wywierajaca nacisk zostanie cofnieta, tloczek na skutek parcia wynikajacego z powierzchni jego przekroju wraca samoczynnie do polozenia wyjscio¬ wego, laczac komore cylindra z atmosfera.Zawór pneumatyczny tloczkowy wedlug wyna¬ lazku umozliwia dogodne sterowanie wiecej niz Jednego urzadzenia pneumatycznego za pomoca jed¬ nej dzwigni, przy czym mozliwe jest zalaczanie ko¬ lejnych urzadzen w pewnych odstepach czasu. Jest on prosty w konstrukcji i pewny w dzialaniu. Po¬ szczególne tloczki zaworu pomimo braku sprezyn lub podobnych elementów samoczynnie sie zamyka¬ ja i uszczelniaja.Przedmiot wynalazku jest dokladniej opisany na przykladzie wykonania w zwiazku z rysunkiem, 5266552665 który przedstawia przekrój podluzny zaworu do sterowania dwóch urzadzen: samohamownego uchwytu zaciskowego i podajnika materialu preto¬ wego w tokarce rewolwerowej.Jak uwidoczniono na rysunku, w korpusie 1 sa osadzone tulejki prowadzace 2, a w nich tloczki 3 i 4. Na korpusie jest umocowana dzwignia 5 pola¬ czona z ramieniem 6. Kazdy tloczek jest wprowa¬ dzony do komory 7 i zakonczony glówka 8 pod któ¬ ra znajduje sie uszczelka 9. Otwór 10 sluzy do do¬ prowadzenia sprezonego powietrza z sieci do ko¬ mory 7. Otworami 11 odprowadza sie sprezone po¬ wietrze do urzadzen pneumatycznych, zas otwory 12 lacza przestrzen wewnetrzna zaworu z atmosfe¬ ra. Pod tloczkami 4 sa umieszczone zderzaki 13.Ruch dzwigni 5 np. w prawo powoduje poczatko¬ wo nacisniecie tloczka 3, przy czym w pierwszym momencie przezwycieza sie opór parcia sprezonego powietrza na glówke 8. Po pokonaniu tego oporu dalszy ruch tloczka 3, ku dolowi wymaga jedynie pokonania oporu wynikajacego z parcia na po¬ wierzchnie przekroju tloczka. Przesuniecie tloczka 3 powoduje zamkniecie otworu 12 i otworzenie do¬ plywu powietrza do otworu 11, a dalej do urzadze¬ nia pneumatycznego zwalniajacego zacisk mate¬ rialu. Dalszy ruch dzwigni 5 w tym samym kierun¬ ku doprowadza ramie 6 do zetkniecia z tloczkiem 4.Po przezwyciezeniu wyraznie wyczuwalnego oporu poczatkowego tloczek 4 przesuwa sie ku dolowi, powodujac doplyw sprezonego powietrza do podaj¬ nika materialu pretowego. ao 15 & Po wykonaniu tej czynnosci puszcza sie dzwignie 5, a parcie sprezonego powietrza na powierzchnie przekroju tloczków przesuwa je ku górze. W kran¬ cowym górnym polozeniu tloczki lacza przestrzenie robocze urzadzen pneumatycznych z atmosfera, a uszczelki 9 zamykaja przestrzen komory 7. Rów¬ noczesnie z tloczkami wraca do polozenia poczatko¬ wego dzwignia 5.Ruch dzwigni 5 w przeciwnym kierunku w iden¬ tyczny sposób powoduje zacisk materialu a nastep¬ nie wycofanie podajnika w polozenie wyjsciowe.Zderzaki 13 ograniczaja ruch tloczków i dzwigni 5. PL