Pierwszenstwo: Opublikowano: 20X1967 52545 KI. 60,35 MKP G 05 b 5)03 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jerzy Chycak, inz. Albert Olechno, inz. Bole¬ slaw Szymanowski Wlasciciel patentu: Fabryka Przyrzadów i Uchwytów Przedsiebiorstwo Panstwowe, Bialystok (Polska) Uklad sterowania pneumatycznego sekwencyjnego obrabiarek ogólnego przeznaczenia Przedmiotem wynalazku jest uklad pneumatycz¬ nego sekwencyjnego sterowania obrabiarek ogól¬ nego przeznaczenia, zwlaszcza frezarek do skra¬ wania metali, uzbrojonych w przyrzady mocujace podzialowe.W dotychczas stosowanych ukladach pneuma¬ tycznych, sterowanie ruchami tloczków rozdziela¬ czy sluzacych do rozdzialu sprezonego powie¬ trza, realizowane bylo przy wspóludziale impul¬ sów elektrycznych albo mechanicznie przy uzyciu krzywek lub przekladni (zebatych.Rozwiazania z udzialem impulsów elektrycz¬ nych wymagaly zastosowania w ukladach steru¬ jacych elementów elektrycznych w postaci sty¬ ków, przekazników, elektromagnesów itp. czesto zawodnych w dzialaniu, szczególnie w przypad¬ ku narazenia tychze elementów na intensywne dzialanie wilgoci, czego przy chlodzeniu emulsja obrabianych czesci stalowych uniknac nie mozna.Spotykane sa równiez rozwiazania ukladów, w których czynnosci przesterowywania odbywaja sie mechanicznie. Rozwiazania te najczesciej kom¬ plikuja konstrukcje i sa pracochlonne w wyko¬ naniu.Wad tych pozbawiony jest uklad wedlug wyna¬ lazku, w którym wszystkie czynnosci przy stero¬ waniu cyklem pracy odbywaja sie wylacznie pne- umatycznie.t Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym 10 15 20 25 30 podano schemat kinematyczny ukladu pólauto¬ matycznego sterowania pneumatycznego frezarki poziomej, uzbrojonej w przyrzady podzialowe do obróbki przedmiotu typu ,;kolo zebate talerzowe", skladajacy sie z kola podzialowego 1 do doklad¬ nego ustalania podzialu wrzeciona przyrzadu, ko¬ la zapadkowego 2 do wstepnego podzialu wrze¬ ciona przyrzadu, kola sterujacego 3 do samoczyn¬ nego wylaczania cyklicznej pracy, cylindra pneu¬ matycznego 4 ustalajacego podzial, rozdzielacza czterodrogowego 5, cylindra 6 zaciskajacego wrze¬ ciono przyrzadu rozdzielacza czterodrogowego 7, rozdzielacza dwudrogowego 8, napinacza sprezy¬ nowego 9 do szybkiego przesterowywania tloczka rozdzielacza czterodrogowego 10, cylindra pneuma¬ tycznego 11 do przelaczania dzwigni 22 posuwu przyspieszonego, cylindra pneumatycznego 12 oraz dzwigni 20 do jednoczesnego, jednostronnego prze¬ suwania tloczków rozdzielaczy 10 i 13, napinacza sprezynowo-powietrznego 14 do szybkiego przeste¬ rowywania tloczka rozdzielacza 13, cylindra pneu¬ matycznego 15 przesuwajacego róznica parc roz¬ dzielacz szesciodrogowy 16 i cylinder pneuma¬ tyczny 17 w polozenie I oraz dzwignie 21 posu¬ wów wzdluznych w polozenie 0, spustów napi- naczy 18 i 19.Cykl pracy urzadzenia przedstawionego w przy¬ kladzie sklada sie w ogólnosci z posuwu robocze¬ go stolu frezarki, zatrzymania w okreslonym miej¬ scu i powrotu ruchem przyspieszonym w pozycje 52549s 52645 4 wyjsciowa, w której nastepuja czynnosci: odblo¬ kowanie, obrót o zadana podzialke i zablokowa¬ nie wrzeciona przyrzadu oraz wlaczenie posuwu roboczego. Dalsze czynnosci sa powtarzalne do chwili wykonania ostaftniego przejscia, po którym cykl pracy zostaje samoczynnie przerwany i urza¬ dzenie oczekuje na zalozenie kolejnego przedmio¬ tu obrabianego.Wlaczenie cyklu roboczego, po uprzednim pod¬ laczeniu urzadzenia do sieci sprezonego powietrza, nastepuje przez umieszczenie suwaka rozdziela¬ cza 8 w polozenie IL Czynnosc te wykonuje sie recznie po zamocowaniu przedmiotów obrabianych w przyrzadach. Sprezone powietrze- dostaje sie do cylindra 17 przez uklad rozdzielaczy 10, 7 i 8 powodujac przesuw tloka w cylindrze 17 w po¬ lozenie n. Rozpoczyna sie ruch roboczy stolu w kierunku A realizowany do chwili zwolnienia na- pinacza 9, który przesunie tloczek rozdzielacza 10 w polozenie II, po czym nastepuje przesterowa- nde tloka w cylindrze 17 w polozenie m, dzwig¬ ni 21 w polozenie P i tloczka rozdzielacza 16 w polozenie m. Rozdzielacz 16 w polozeniu m umoz¬ liwia przesuniecie tloka cylindra 11 w polozenie II, wlaczajac poprzez dzwignie 22 posuw przyspie¬ szony w kierunku B oraz przesuniecie tloka w na- plinaczu 14 za pomoca sprezyny w polozenie II.Posuw powrotny trwa do chwili zadzialania kiapinacza 14 przesterowujacego tloczek rozdzie¬ lacza 13 w polozenie n, powodujac tym przesuw tloka cylindra 15 w polozenie II. Cylinder 15, zaj¬ mujac polozenie n, róznica parc przesuwa tlok cylindra 17 w polozenie I, a równoczesnie dzwig¬ nie 21 w polozenie 0 i tloczek rozdzielacza 16 w polozenie I, nastepuje chwilowy postój stolu.Rozdzielacz 16 w polozeniu I przesterowuje tlok cylindra 11 w polozenie I, wylaczajac przez dzwignie 22 posuw przyspieszony oraz wycofuje tlok napinacza 14 w polozenie I, umozliwiajac tym przyszle przesuniecie tloczka rozdzielacza 18 w polozenie I. Rozdzielacz 13 w polozeniu n, do¬ starczajac sprezone powietrze do cylindra 15, jednoczesnie powoduje przesuniecie tloka cylin¬ dra 4 w polozenie II odblokowujac kolo podzia¬ lowe wrzeciona przyrzadu. Przesuwajacy sie tlok cylindra 4 przesterowuje tloczek rozdzielacza 5 w polozenie n, który powoduje przesuw tloka cylindra 6 w polozenie IL Tlok cylindra 6, prze¬ suwajac sie w polozenie n, luzuje wrzeciono przyrzadu i poprzez kolo zapadkowe 2 dokonuje obrotu wstepnego podzialu a jednoczesnie prze¬ suwa tloczek rodzielacza 7 w polozenie n. Roz¬ dzielacz' 7 z tloczkiem w polozeniu n, zasilajac icyiinder 12, powoduje przesuw jego tloka w po¬ lozenie U, który przesterowuje tloczki rozdziela¬ czy 13 i 10 w polozenie I.Rozdzielacz 13 w polozeniu I dostarcza powietrze do cylindrów 15 i 4 przesuwajac ich tloczki w polozenie I. Przesuwajacy sie tlok cylindra 4 w polozenie I dokonuje dokladnego ustalenia 5 wrzeciona przedmiotu i przesuniecie tloczka roz¬ dzielacza 5 w polozenie I. Rozdzielacz 5 z tlocz¬ kiem w polozeniu I dostarcza powietrze do cy¬ lindra 6 dokonujac przesuwu jego tloczka w po¬ lozenie I. Przesuwajacy sie tlok cylindra 6 w po¬ lozenie I dokonuje zacisniecia wrzeciona przyrza¬ du i przesuniecia tloczka rozdzielacza 7 w polo¬ zenie I. Przesuniecie sie tloczka 7 w polozenie I powoduje doplyw powietrza rozdzielacza 10 przez rozdzielacz 7 i 8 do cylindra 17, przesuwajac jego tlok w polozenie n, co powoduje przelaczenie dzwigni 21 w polozenie R, rozpoczyna sie nanJtep- ny cykl pracy. Zakonczenie cyklicznej pracy ukla¬ du nastepuje przez przesterowanie tloczka roz¬ dzielacza 8 w polozenie I, co moze nastepowac za pomoca wyjec w kole 3 lub recznie w dowol¬ nej chwili po zakonczeniu pojedynczego cyklu, przesuwajac rozdzielacz 8 poosiowo wzgledem kola 3.Opisany w przykladzie wykonania wynalazek umozliwia budowe przyrzadów wielomiejscowych z mozliwoscia szeregowego lub szeregowo-równo- leglego ustawiania ich do obróbki. Uzbrojenie maszyn w tego rodzaju urzadzenie pozwala na znaczne zmniejszenie czynnosci pomocniczych, da¬ jac mozliwosc obslugiwania przez jednego robot¬ nika kilku maszyn równoczesnie, a zatem znacz¬ ne zmniejszenie kosztu wykonania operacji. PL