Opublikowano: 10.XL1966 KI. 52376 i, 43 a, 90- 4/^o MKP G 07 c UKD Twórca wynalazku: Roman Grajewski Wlasciciel patentu: Zjednoczone Zespoly Gospodarcze „Inco" (Zespól Produkcji Mechanicznych i Róznych), Warszawa (Polska) ?c B\Bl Przenosny zegar kontrolny Przedmiotem wynalazku jest przenosny zegar kontrolny, przeznaczony szczególnie dla wartowni¬ ków skladajacy sie z prostych mechanizmów dziur¬ kujacego i rejestrujacego, wyposazonego w okra¬ gla tarcze papierowa, zaopatrzona w odpowiednie pola godzinowe i stanowiskowe i osadzona pozio¬ mo na glównej osi mechanizmu zegarowego, nape¬ dzajacego mechanizm rejestrujacy.Znane i stosowane dotychczas zegary kontrolne dla wartowników sa zaopatrzone w nawijane na bebny tasmy papierowe, nakluwane za pomoca ukladu poziomych dzwigni, które czesto sie zaci¬ naja i psuja, stwarzajac mozliwosci falszowania wyników przez nakluwania tasm bez uzycia klu¬ cza. Beben z nawinieta tasma papierowa przytrzy¬ mywana wewnetrznymi wystepami obudowy i po¬ przeczka jest nastawiany zwykle za pomoca sprzegla, które powoduje czesto spadanie tasmy z bebna lub przesuwanie sie jej na bebnie luzno osadzonym na centralnej osi mechanizmu zegaro¬ wego, nie zapewniajac pokrywania sie rowków i wystepów na bebnie z odpowiednimi polami go¬ dzinowymi i stanowiskowymi na tasmie papiero¬ wej, co z kolei utrudnia lub wrecz uniemozliwia uzyskanie rzeczywistych wyników kontroli. Ponad¬ to zegary dotychczasowe maja dodatkowy uklad kól zebatych do ich nakrecania oraz osobne klucze i zamki do ich zamykania, co komplikuje obsluge i podraza znacznie wykonanie.Wreszcie klucze do znakowania obecnie znanych zegarów maja zbyt 10 15 25 prosta i niewlasciwa konstrukcje, umozliwiajaca latwe falszowanie znakowan.Wszystkie te wady i niedogodnosci usuwa zegar kontrolny wedlug wynalazku o konstrukcji do¬ tychczas niespotykanej, polegajacej na osadzeniu okraglej tarczy papierowej, rejestrujacej wyniki pracy, na centralnej osi sprezynowej mechanizmu zegarowego w plaszczyznie poziomej oraz na bez¬ posrednim znakowaniu tarczy papierowej, bez udzialu dzwigni, za pomoca specjalnych kluczy zaopatrzonych w odpowiednie trójkatne noski, roz¬ stawione w róznych odleglosciach od konca kluczy, przy czym centralna os mechanizmu zegarowego sluzy jednoczesnie do nakrecania zegara i obraca¬ nia tarczy papierowej.Zegar wedlug wynalazku jest uwidoczniony na rysunku na którym fig. 1 przedstawia zegar w wi¬ doku z góry, fig. 2 — zegar w widoku z boku, fig. 3 — zegar w osiowym przekroju pionowym, fig. 4 — zegar po zdjeciu pokrywy w widoku z góry, fig. 5 — przekrój pionowy zegara przez prowadnice kluczy i mechanizm dziurkujacy, fig* 6 — zacisk tarczy papierowej w widoku z góry, fig. 7 — zacisk w widoku z boku, fig. 8 — klucz w widoku z boku, fig. 10 -H 14 — komplet kluczy w czesciowym widoku z boku, fig. 15 — klucz w widoku z góry, fig. 16 -H 20 — komplet kluczy w czesciowym widoku z góry, fig. 21 — tarcze pa¬ pierowa w widoku z góry, fig. 22 — sprezyne me¬ chanizmu dziurkujacego w widoku z boku, fig~ 52376 \52376 3 23 — sprezyne w widoku z boku, fig. 24 — odkryty zegar w widoku perspektywicznym, fig. 25 — klucz w widoku perspektywicznym, fig. 26 — fragment zamkniecia zegara w widoku z przodu.Zegar wedlug wynalazku sklada sie z obudowy 1 zamykanej pokrywa 11, mechanizmu zegarowego umieszczonego w dolnej czesci obudowy 1, mecha¬ nizmów rejestrujacego i dziurkujacego, umieszczo¬ nych w górnej czesci na plycie 2, oddzielajacej ich od mechanizmu zegarowego, oraz z kompletu klu¬ czy 13. Mechanizm rejestrujacy sklada sie z tarczy 20 sztywno osadzonej na czopie centralnej osi spre¬ zynowej 19, zacisku 7 ze sprezyna 8 i tarczy papie¬ rowej 6. Mechanizm dziurkujacy sklada sie z kon¬ soli 3 zaopatrzonej w otworki 13/H-18/ oraz z plaskiej, odpowiednio wygietej, sprezyny 4 za¬ mocowanej na konsoli 3 i zaopatrzonej w zab 21 i wyciecie 22. Pod kontrola 3 znajduje sie oslona 23, do której zamocowana jest prowadnica 5 klu¬ czy 13 -r-18 i w której znajduje sie scianka oporo¬ wa 37 umozliwiajaca obrót kluczy w jedna strone.W górnej czesci oslony 23 pod linia otworków 13' H-18' znajduje sie szczelina 38 w która wchodzi zagiety koniec klucza z noskiem 25. W konsoli 3 znajduje sie wyciecie 24, w którym przesuwa sie zab 21 sprezyny 4.Komplet kluczy przykladowo sklada sie z szesciu sztuk 13 -r- 18 oznaczonych kolejnymi cyframi np.: od 1 do 6.Konstrukcja klucza uwidoczniona jest na fig. 8 -z-20. Klucz sklada sie z trzona 27 z wytloczonym w nim wzdluznym rowkiem 28, zaopatrzonego z jednego konca w uchwyt 29, a z drugiego konca w katownik 30, którego ramie poziome 31 jest zaopatrzone w nosek 25 na krawedzi 26, przy czym polozenie noska 25 na ramieniu 31 jest inne dla kazdego klucza. Nosek 25 sluzy do dziurkowania tarczy papierowej 6 w odpowiednim jej pierscieniu koncentrycznym 13" -f- 18", odpowiadajacym stano¬ wisku kontrolowanemu.Tarcza papierowa jest podzielona liniami pro¬ mieniowymi na dwanascie pól wycinkowych ozna¬ czajacych godziny oraz okregami wspólsrodkowy- mi wyznaczajacymi pola pierscieniowe 13" -=- -i-18" oznaczajace stanowiska kontrolowane, któ¬ rych w niniejszym przykladzie jest 6. Siódme pole skrajne 32 jest przeznaczone do dziurkowania sprezyna 4, co ma miejsce przy zamykaniu zegara pokrywka 11, i przy jej zdejmowaniu z zegara czyli otwieraniu zegara. Pokrywa 11 jest zaopatrzona w lukowate okienko 33 z szybka, pozwalajace od¬ czytywac w kazdej chwili godzine wskazana przez strzalke. Zegar nosi sie w futerale zawieszonym na pasku.Sposób uzycia zegara jest nastepujacy. Po zdje¬ ciu pokrywy 11 zdejmuje sie z czopa walka cen¬ tralnego 19 przycisk 7, nakreca mechanizm zega¬ rowy za pomoca tarczy 20, naklada na czop walka 19 tarcze papierowa 6 i nasuwa na czop walka 19 przycisk 7 zgodnie ze znakami 9, 10. Wystajacy ko¬ niec 36 sprezyny 8 przycisku 7 przebija tasme pa¬ pierowa 6 i wchodzi w odpowiedni otwór w tar¬ czy 20, która obracana mechanizmem zegarowym pociaga za soba przycisk 7 i zacisnieta miedzy nim i tarcza 20, tarcze papierowa 6, powodujac jej staly ruch obrotowy. Zegar zamyka sie nastepnie pokrywka 11, która wycieciami 34 zaciska sie za kolki 35, umieszczone wewnatrz obudowy 1. Przy zamykaniu zegara pokrywa 11 naciska na sprezy- 5 ne 4, a jej zab 21 wciskany w wyciecie 24 przeci¬ na skrajne pole 32 tasmy papierowej 6, rejestru¬ jac na niej czas rozpoczecia kontroli obiektów strzezonych. Skrajne pole 32 tasmy papierowej 6 znajduje sie obecnie stale w wycieciu 22 sprezyny 10 4. Wartownik obchodzi teraz obiekty strzezone, w których w pewnych skrytkach sa umieszczone klucze 13 -r-18 oznaczone numerami 1, 2, 3, 4, 5, 6.Wartownik wklada klucze w prowadnice 5 zegara i obracajac je o kat 90°, dziurkuje tarcze papiero- 15 wa 6 noskiem 25, rejestrujac dokladnie czas i sta¬ nowisko strzezone. Po okresie kontroli obiektów sprawdza sie przebieg pracy wartowników, otwie¬ rajac zegar przez zdjecie pokrywy 11 i nastepnie tarczy papierowej 6. Zdjecie pokrywy 11 powodu- 20 je uniesienie sie sprezyny 4 do góry i przeciecie skrajnego pola 32 tarczy papierowej 6. W jednym cyklu kontrolnym winny byc tylko dwa naciecia pola 32, jedno przy zamykaniu zegara po zalozeniu nowej tarczy papierowej 6, drugie przy otwarciu 25 zegara do sprawdzenia. Otwarcie zegara przez wartownika bedzie zarejestrowane na tarczy 6 i nie da sie w zaden sposób ukryc. Zegar kontrol¬ ny wedlug wynalazku usuwa mozliwosci falszowa¬ nia wyników. Konstrukcja zegara jest znacznie 30 prostsza od dotychczas znanych, gdyz zmniejszona jest ilosc czesci i zespolów, zmniejszona tolerancja chodu na dobe jak równiez ciezar zegara jest mniejszy od ciezaru dotychczasowych zegarów. 35 45 PL